Phát biểu tại toạ đàm "Dự báo Kinh tế - Vượt "cơn gió ngược" 2023" do tạp chí Diễn đàn doanh nghiệp tổ chức chiều ngày 27/12, TS Đinh Thế Hiển, chuyên gia tài chính cho rằng, lãi suất sẽ hạ nhiệt cuối quý I/2023 và trở về ổn định vào cuối quý II/2023.

Bởi bản chất của sự trục trặc không phải từ chính sách mà từ bất ổn của cách sử dụng vốn. Nay được kiểm soát để từng bước uyển chuyển, không gây ra các cú sốc như trong quá khứ...lãi suất, tín dụng cuối năm nay sẽ được dần tháo gỡ vào năm sau.

Thực tế cho thấy, mặt bằng lãi suất tiền gửi đã được các ngân hàng giảm về mức tối đa 9,5%/năm sau cam kết với Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam.

Ông Trần Ngọc Báu, Tổng giám đốc Công ty Dữ liệu WiGroup cũng cho hay, hiện tại, dòng tiền đang chịu áp lực lớn. Tổng cung tiền trong nền kinh tế đi ngang và giảm nhẹ cả năm qua. Đây là hiện tượng chưa bao giờ xuất hiện trong 20 năm qua. Trong khi đó, tăng trưởng cung tiền cần 12 - 13% để nền kinh tế tăng trưởng.   

Đồng thời, thanh khoản hệ thống ngân hàng có gặp khó khăn tạm thời do chênh lệch giữa tín dụng và huy động, do lãi suất tăng và siết quá mạnh kênh trái phiếu doanh nghiệp gây đổ vỡ niềm tin trên thị trường... Số liệu NHNN, tính đến cuối tháng 21/12 tăng 12,87% so với cuối năm 2021, trong khi huy động vốn chỉ tăng trưởng có 6%.

Theo ông Báu, các tổ chức quốc tế đã có nhận định về bức tranh kém lạc quan của kinh tế năm 2023. Các dấu hiệu đã bắt đầu với số lượng các đơn hàng của doanh nghiệp giảm từ cuối năm nay. Nhưng đây cũng là yếu tố cơ quan quản lý có thể cân nhắc hỗ trợ thị trường tiền tệ nhằm kích thích phát triển kinh tế.

Tuy nhiên, ông Báu cho rằng, năm sau tình hình sẽ dần dễ thở hơn, lãi suất sẽ bắt đầu giảm từ quý 2/2023. Lạm phát năm 2023 sẽ theo hướng cao trong những tháng đầu năm nhưng giảm dần.

Các chuyên gia tài chính đưa ra nhận định, doanh nghiệp sản xuất kinh doanh sẽ có nguồn tín dụng tăng dần với lãi suất tốt từ quý II/2023 trở đi.

Thời điểm này, nhiều ngân hàng thương mại đang lập kế hoạch sẵn sàng về chỉ tiêu và chỉ chờ tháng đầu năm được cấp hạn mức tín dụng mới là lập tức giải ngân, nhất là giải ngân cho doanh nghiệp sản xuất kinh doanh. 

Phó Chủ tịch VCCI, ông Võ Tân Thành cũng cho hay, bên cạnh khó khăn trong việc giảm đơn hàng dịp cuối năm, các doanh nghiệp cũng đang gặp một số trở ngại về tín dụng. Những rào cản trong việc tiếp cận vốn chủ yếu đến từ 2 yếu tố là room tín dụng hạn hẹp và lãi suất cao.

Cụ thể, hồi đầu năm nay Ngân hàng Nhà nước quy định hạn mức tăng trưởng là 14%, vừa qua có nới thêm 1,5%-2% tương đương với việc bơm thêm khoảng 240.000 tỷ vào nền kinh tế. Tuy nhiên, mức này là không đáp ứng đủ nhu cầu về vốn của doanh nghiệp trong năm nay.

Bên cạnh đó, từ đầu năm các ngân hàng có hiện tượng chạy đua lãi suất huy động. Cơ quan điều hành gần đây đã có những chỉ đạo yêu cầu các ngân hàng khống chế lãi suất ở mức 9,5%.

Thực tế cũng có nhiều ngân hàng tuân thủ và giảm lãi suất từ 0,5-1%, song một bộ phận không nhỏ vẫn đang để lãi suất ở ngưỡng 10-11%. Nếu vay được, doanh nghiệp phải trả thêm ít nhất 3% so với mức lãi suất huy động.

Nhưng vừa rồi có nới thêm 1,5%-2% bơm thêm khoảng 240.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, vẫn không đáp ứng được nhu cầu về vốn của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp có tiếp cận được thì lãi suất cũng rất cao nên kỳ vọng lãi suất sớm hạ nhiệt. 

Tuy nhiê, xu hướng lãi suất quốc tế còn tăng, Việt Nam khó đi ngược dòng chảy chung của thế giới. Vì thế, giới phân tích cho tằng, việc giảm lãi suất thời gian tới là nỗ lực lớn để duy trì ổn định mặt bằng lãi suất thị trường…

Theo lãnh đạo Ngân hàng Nhà nước, đây là một trong những nhiệm vụ quan trọng xuyên suốt của ngành ngân hàng. Mặc dù nhận định mức độ tăng lãi suất năm 2023 của thế giới sẽ không mạnhnhư 2022, song điều đáng lo nhất trong nước là lạm phát lõi đang có có dấu hiệu tăng đáng quan ngại.