Việt Nam lọt vào nhóm 15 quốc gia có mạng di động tốt nhất toàn cầu, 5G đã phủ sóng trên 90% dân số

Nhà mạng tăng tốc đầu tư

Năm 2025 khép lại với dấu ấn đậm nét trong phát triển hạ tầng số. Báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ cho thấy, chỉ vài năm trước, hạ tầng viễn thông Việt Nam còn ở thứ hạng 100 thế giới, thì đến năm 2025, Việt Nam đã lọt vào nhóm 15 quốc gia có mạng di động tốt nhất toàn cầu; mạng cố định vào top 10 thế giới. Đáng chú ý, Việt Nam cũng là một trong 5 quốc gia sản xuất thành công thiết bị 5G.

Theo đó, mạng 5G đã phủ sóng trên 90% dân số, tốc độ Internet cố định đạt 271,95 Mbps, đưa Việt Nam vào top 10 thế giới. Để đạt vùng phủ 90% dân số, nhiều quốc gia phải mất 2-3 năm, trong khi tại Việt Nam, mục tiêu này được hoàn thành chỉ trong vòng 1 năm, cho thấy tốc độ triển khai thuộc nhóm nhanh nhất thế giới.

Kết quả trên đến từ nỗ lực lớn của các doanh nghiệp viễn thông. Viettel hiện là nhà mạng dẫn đầu cuộc đua phủ sóng 5G, với vùng phủ ngoài trời đạt khoảng 90% và phủ trong nhà đạt 70%.

Bà Nguyễn Hà Thành, Phó tổng giám đốc Viettel Telecom cho biết, đến cuối tháng 12/2025, Viettel đã có 30.000 trạm 5G, riêng năm 2025 triển khai mới 23.500 trạm - quy mô tương đương giai đoạn triển khai mạng 4G năm đầu tiên.

“Viettel xem đầu tư hạ tầng 5G là đảm bảo cho hạ tầng số quốc gia, nên tập trung triển khai nhanh và rộng. Thời gian tới, chúng tôi tiếp tục đầu tư sâu hơn để 5G thực sự tạo ra sự bùng nổ ứng dụng, phục vụ người dân, doanh nghiệp và chính quyền các cấp. Dự kiến, năm 2026, Viettel sẽ xây thêm 15.000 trạm để nâng vùng phủ trong nhà lên khoảng 85%”, bà Thành nói.

Ông Cao Anh Sơn, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Viettel cũng cho hay, mục tiêu đến năm 2030 là phủ sóng 5G trên toàn quốc, sẵn sàng cung cấp dịch vụ Internet cáp quang tốc độ gigabit đến từng hộ gia đình.

Trong khi đó, VNPT và MobiFone lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn, tập trung vào khu vực trọng điểm và khách hàng doanh nghiệp. Theo ông Nguyễn Quốc Khánh, Phó trưởng ban Công nghệ VNPT, đơn vị ưu tiên phủ sóng tại các khu đô thị, khu công nghiệp, cảng biển, sân bay - những nơi tập trung đông dân cư và có nhu cầu hỗ trợ kinh tế cao. Mục tiêu của VNPT là phủ sóng 55-60% dân số trong năm 2026, đồng thời đẩy mạnh mạng dùng riêng (Private Network).

“Năm nay, VNPT đã thử nghiệm Private Network cho giáo dục đại học và nhà máy thông minh, triển khai tại Tây Ninh, Hải Phòng và tìm kiếm cơ hội tại sân bay, cầu cảng”, ông Khánh chia sẻ.

Còn MobiFone hiện mới triển khai 5G thí điểm tại một số khu công nghiệp và đô thị. Ông Nguyễn Tuấn Huy, Phó trưởng ban Công nghệ MobiFone thông tin, trong năm 2026, doanh nghiệp sẽ phát triển hạ tầng 5G theo công nghệ 5G-SA, song song với các giải pháp số cho mô hình kinh doanh mới như đô thị thông minh, drone cứu hộ, chống ngập, UAV giao hàng và xe tự lái trong khu đô thị.

Nền móng cho giai đoạn tăng trưởng mới

Trong chỉ đạo đầu năm 2026, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu đẩy nhanh phủ sóng 5G trên toàn quốc. 5G được xem là công nghệ bản lề, quyết định khả năng bứt phá của kinh tế số trong thập niên tới. Từ cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số đến bảo đảm quốc phòng - an ninh trên không gian mạng, tất cả đều đòi hỏi một nền hạ tầng số đủ mạnh, đủ rộng và đồng bộ.

Bộ Khoa học và Công nghệ nhận định, viễn thông là lĩnh vực phải đầu tư trước, kinh doanh sau. Dù bài toán hiệu quả và hoàn vốn 5G còn nhiều thách thức, nhưng đây là xu hướng toàn cầu, nếu chậm đầu tư sẽ tụt hậu. Vì vậy, Nhà nước cần đóng vai trò định hướng và thúc đẩy doanh nghiệp triển khai 5G trên toàn quốc, vừa nâng cao trải nghiệm người dùng, vừa mở ra không gian tăng trưởng mới cho ngành viễn thông.

Với bà con vùng cao, 5G như “đường cao tốc” kéo hàng hóa từ bản làng đến bàn ăn của người thành phố, giúp giải bài toán “được mùa mất giá” vốn kéo dài nhiều năm.

- Ông Đinh Thanh Sơn, Phó tổng giám đốc Viettel Post

Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị và các nghị quyết liên quan của Chính phủ đã xác định 5G là hạ tầng chiến lược quốc gia với quan điểm “hạ tầng đi trước”. Nhà nước không chỉ giao mục tiêu vùng phủ, mà còn áp dụng cơ chế hỗ trợ tài chính, hỗ trợ một phần vốn đầu tư để doanh nghiệp triển khai nhanh, quy mô lớn, được xem là “cú hích” quan trọng trong bối cảnh bài toán hoàn vốn còn khó.

Trong số các doanh nghiệp viễn thông lớn, VNPT đã xây dựng kế hoạch đến năm 2030, tầm nhìn 2035 với nhiều bộ sản phẩm, dịch vụ và giải pháp theo từng nhóm khách hàng. Các thử nghiệm Network API và Private Network đang dần hình thành hệ sinh thái số, với thuê bao 5G chiếm khoảng 50% thuê bao mới, lưu lượng dữ liệu tăng 15-20% và mức độ hài lòng của khách hàng tăng khoảng 20%.

Theo ông Nguyễn Quốc Khánh, thách thức lớn nhất là doanh nghiệp phải thay đổi phương thức sản xuất, kinh doanh, chấp nhận chuyển đổi số là hành trình dài hạn. Điều này đòi hỏi nhà mạng phải hiểu sâu và đồng hành nhiều hơn, đặc biệt khi triển khai các công nghệ mới như 5G.

Ông Nguyễn Duy Lâm, chuyên gia cao cấp về giải pháp viễn thông của Huawei Việt Nam đánh giá, 5G tại Việt Nam đang phát triển rất nhanh và đã có những ứng dụng ban đầu. Từ kinh nghiệm quốc tế, ông cho rằng, Việt Nam nên ưu tiên các ứng dụng thương mại điện tử - lĩnh vực dễ triển khai, giúp người dùng livestream, mua bán trực tuyến. Các ứng dụng cho nhà máy thông minh, đô thị thông minh phức tạp hơn, cần thêm thời gian và sự tham gia đồng bộ của cộng đồng doanh nghiệp, cùng định hướng từ Nhà nước.

Về phía Viettel, bà Nguyễn Hà Thành nhận xét, bài toán đầu tư 5G tương tự giai đoạn đầu của 4G. Viettel không đặt mục tiêu hoàn vốn bằng gói cước ngay từ đầu, mà coi 5G là hạ tầng số quốc gia. “Khi có hạ tầng, sẽ có ứng dụng. Hiệu quả được đo bằng sự cải thiện điều hành, quản lý của chính quyền, chất lượng sống của người dân và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp”, bà Thành khẳng định.

Dự kiến năm 2026, Viettel Telecom sẽ công bố 3 nền tảng trợ lý ảo cho người dân, hộ gia đình và doanh nghiệp, vận hành trên nền tảng 5G.

Chủ tịch Hiệp hội Internet Việt Nam, ông Vũ Hoàng Liên kỳ vọng, 5G sẽ thúc đẩy phát triển công nghiệp công nghệ số quốc gia, tạo cơ hội cho Việt Nam phát triển thiết bị và giải pháp công nghệ “Make in Vietnam”. Giai đoạn 2026-2030 là thời điểm 5G thực sự “bật công tắc”, khi hạ tầng này kết hợp sâu với dữ liệu và AI, tạo ra những thay đổi lớn trong kinh tế - xã hội.

Từ góc nhìn phản biện, TS. Mai Liêm Trực, nguyên Thứ trưởng Bộ Bưu chính - Viễn thông (nay là Bộ Khoa học và Công nghệ) cho rằng, kỳ vọng mạng dùng riêng sẽ trở thành nguồn thu chủ yếu của 5G chưa thành hiện thực. Khách hàng cá nhân vẫn là nguồn thu chính, trong khi triển khai 5G tại cảng biển, nhà máy còn chậm, một phần do nhà mạng chưa làm tốt việc tư vấn, giải trình lợi ích cụ thể cho doanh nghiệp.

Dù vậy, ông Trực khẳng định, mạng dùng riêng vẫn là nguồn thu lớn tiềm năng, đòi hỏi các nhà mạng phải tìm cách khai thác hiệu quả hơn.

Để thúc đẩy triển khai, Nhà nước hỗ trợ 15% vốn đầu tư khi doanh nghiệp xây dựng đủ 20.000 trạm BTS trong năm 2025. Ông Nguyễn Anh Cương, Phó cục trưởng Cục Viễn thông (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, các cơ chế hỗ trợ tài chính và hành lang pháp lý cho chia sẻ hạ tầng đã được ban hành.

“5G là bài toán phối hợp giữa Nhà nước - doanh nghiệp - thị trường, hướng tới mạng hiện đại, giá rẻ và bền vững”, ông Cương nhấn mạnh.