Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu kết luận - Ảnh: QH.

Đó là lưu ý của Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên sau khi Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về định hướng sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, chiều 28/7.

Phát biểu tại phiên thảo luận, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh việc sửa đổi Luật Đất đai cần bám sát tinh thần, quan điểm, định hướng lớn tại Hội nghị Trung ương 3. Việc sửa đổi luật cần đảm bảo công khai, minh bạch trong thu hồi đất, bồi thường, tái định cư; nâng cao hiệu quả quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; tăng cường phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát quyền lực; hiện đại hóa quản lý thông qua chuyển đổi số để quản lý đất đai…

Phát biểu kết luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản thống nhất với các định hướng lớn về chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024.

Để hoàn chỉnh hồ sơ định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024, Ủy ban Thường vụ Quốc hội lưu ý cần quán triệt sâu sắc quan điểm, định hướng của Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương, nhất là Nghị quyết số 21 ngày 28/7/2026 của Trung ương về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan.

Trong đó bám sát và thể chế hóa đầy đủ quan điểm: Đất đai là tài nguyên đặc biệt của quốc gia, là tư liệu sản xuất đặc biệt, nguồn lực quan trọng phát triển đất nước; quyền sử dụng đất là yếu tố đầu vào quan trọng cho đầu tư phát triển kinh tế - xã hội. Mục tiêu chuyển mạnh từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy quản lý phát triển về đất đai; hướng tới xây dựng một nền quản trị đất đai hiện đại, đồng bộ, công khai, minh bạch và hiệu quả.

Theo đó, mỗi quy định được đề xuất sửa đổi cần phải trả lời rõ ba câu hỏi lớn: Có thực sự giải phóng nguồn lực đất đai cho phát triển hay không? Có góp phần nâng cao chất lượng quản trị quốc gia, giảm chi phí tuân thủ thủ tục hành chính không cần thiết, tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp hay không? Và có bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp hay không?.

Phó chủ tịch Quốc hội lưu ý, rà soát bảo đảm tuân thủ đúng và đầy đủ Quy định 178 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật. Rà soát, đảm bảo tính hợp Hiến, hợp pháp, tính đồng bộ của hệ thống pháp luật, đặc biệt là với các dự án luật trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất và Kỳ họp thứ Hai; bảo đảm không chồng chéo về phạm vi, đối tượng điều chỉnh.

Tiếp tục nghiên cứu kỹ lưỡng, thuyết minh báo cáo rõ về các cơ chế, chính sách thí điểm đặc thù đã được thực thi và được chứng minh là hiệu quả và có thể luật hóa để áp dụng chung trên phạm vi cả nước. Bảo đảm mục tiêu quyền sử dụng đất là yếu tố đầu vào quan trọng cho đầu tư phát triển kinh tế - xã hội; khơi thông nguồn lực đầu tư, thúc đẩy phát triển nhanh, bền vững theo phương châm "thể chế kiến tạo đi trước, mở đường cho phát triển" theo các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương và Bộ Chính trị, Phó chủ tịch Quốc hội yêu cầu.

“Tiếp tục nghiên cứu quy định rõ ràng, cụ thể các tiêu chí dự án đối với trường hợp thu hồi đất để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng; hạn chế tối đa việc vận dụng chủ quan, tùy tiện; bảo đảm mọi quyết định thu hồi đất đều phải xuất phát từ lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng và yêu cầu phát triển. Rà soát kỹ lưỡng các trường hợp cho phép thu hồi đất trước khi phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và thu hồi đất trước khi hoàn thành việc bố trí tái định cư, bảo đảm thật sự cần thiết, cấp bách vì lợi ích chung”, là lưu ý tiếp theo từ Phó chủ tịch Quốc hội.

Lưu ý nữa từ Ủy ban Thường vụ Quốc hội là nghiên cứu hoàn thiện các quy định về giá đất, tài chính đất đai bảo đảm thể chế hóa đầy đủ Nghị quyết của Hội nghị Trung ương 3 về giá đất do Nhà nước quyết định, căn cứ vào mục tiêu phát triển của từng thời kỳ, bảo đảm thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội…

Nghiên cứu áp dụng chính sách hợp lý điều tiết địa tô chênh lệch đối với thặng dư trong kinh doanh bất động sản và chính sách thuế cao đối với đất bỏ hoang, nhằm mục tiêu phát huy hiệu quả đất đai, chống lãng phí, hạn chế đầu cơ, thúc đẩy thị trường bất động sản phát triển lành mạnh, bền vững.

Cùng với đó là tiếp tục làm rõ nội hàm chính sách về đấu giá quyền sử dụng đất đối với trường hợp Nhà nước cho thuê đất, thu tiền thuê đất hằng năm, bảo đảm hợp lý, khả thi. Nghiên cứu hoàn thiện quy định về tổ chức phát triển quỹ đất bảo đảm rõ ràng, hợp lý về vai trò, chức năng, nguồn lực, cơ chế quản lý và sử dụng nguồn vốn; bảo đảm hiệu quả đi đôi với cơ chế kiểm tra, giám sát, kiểm soát chặt chẽ, tránh lạm dụng, lạm quyền và biến tướng.

Trên cơ sở kết quả Phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến đối với định hướng chính sách sửa đổi Luật Đất đai năm 2024 tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất vào đầu tháng 8 tới.