Ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Trưởng ban tổ chức VPSF 2026

Trao đổi với phóng viên Báo Điện tử Đầu tư - baodautu.vn sau khi phiên đối thoại thứ 21 tại Hưng Yên vừa kết thúc chiều ngày 12/8, ông Đặng Hồng Anh, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Trưởng ban tổ chức VPSF 2026 cho biết, mục tiêu của VPSF không chỉ là những danh sách kiến nghị, phản ánh khó khăn sau các phiên đối thoại.

Thưa ông, sau các phiên đối thoại tại địa phương, những vướng mắc, khó khăn khá quen thuộc của doanh nghiệp, như thủ tục hành chính, đất đai, tiếp cận vốn, chi phí logistics… tiếp tục được các doanh nghiệp nêu lên? Có điểm gì đáng chú ý từ các kiến nghị này?

Đến giờ, sau 21 phiên đối thoại địa phương, chúng tôi đã ghi nhận hàng trăm kiến nghị của doanh nghiệp. Những ý kiến này đang được nghiên cứu, chắt lọc để đưa vào các phiên chuyên đề, bàn tròn cấp vùng và phiên cấp cao, nơi những vấn đề vượt thẩm quyền địa phương sẽ được đặt lên bàn Chính phủ và các bộ, ngành.

Thực tế là có nhiều vướng mắc, khó khăn khá tương đồng.

Ví dụ như doanh nghiệp ở nhiều địa phương cùng nói về hồ sơ thủ tục liên ngành nhiều đầu mối, thời gian xử lý và việc chưa xác định được người chịu trách nhiệm cuối cùng. Có thể gom vào nhóm kiến nghị về cải cách thể chế, thủ tục hành chính và chất lượng thực thi.

Hay việc tiếp cận vốn, đất đai, nguồn lực phát triển vẫn khó, nhất là với các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Chi phí logistics, những khó khăn trong hạ tầng giao thông; thách thức của việc chuyển đổi số, chuyển đổi xanh; những khó khăn của công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp khởi nghiệp… vẫn là những mối lo lắng của doanh nghiệp ở nhiều địa phương.

Vấn đề đang nổi lên là làm thế nào để doanh nghiệp trong nước lớn lên và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của các tập đoàn lớn và doanh nghiệp FDI…

Nhưng có điểm rất đáng chú ý là doanh nghiệp đã thay đổi cách đặt vấn đề.

Nếu trước đây đối thoại doanh nghiệp thường bắt đầu từ câu chuyện “chúng tôi đang vướng ở đâu, đề nghị cơ quan nào tháo gỡ”, thì tại các phiên đối thoại, chúng tôi ghi nhận được các giải pháp, sáng kiến đi kèm. Tài liệu tổng hợp của chúng tôi còn cho thấy các kiến nghị không chỉ dừng ở sửa một thủ tục cụ thể, mà đã hình thành những đề xuất có tính hệ thống, bao quát các văn bản, quy định liên quan và cả cơ chế theo dõi, giám sát việc thực hiện.

Điều đáng chú ý hơn là cùng một nhóm vấn đề, nhưng doanh nghiệp ở mỗi địa phương lại đặt ra một ‘đầu bài’ khác nhau.

Ông có thể nói rõ hơn về những khác biệt đó?

Ví dụ ở Phiên đối thoại tại Bắc Ninh, diễn ra ngày 19/6, chúng tôi ghi nhận 45 ý kiến, kiến nghị sáng kiến.

Phiên đối thoại tại Bắc Ninh ghi nhận 45 ý kiến, kiến nghị, sáng kiến từ doanh nghiệp

Trong đó, nhiều doanh nghiệp Bắc Ninh đã phân tích rất sâu bài toán liên kết với khu vực FDI, công nghiệp hỗ trợ, bán dẫn, công nghệ cao và trở thành nhà cung ứng. Đầu bài mà các doanh nghiệp đặt ra cho thủ phủ của FDI rất cụ thể, đó là doanh nghiệp Việt Nam đứng ở đâu trong chuỗi giá trị được tạo ra tại địa phương? Ngay hôm đó, lãnh đạo Bắc Ninh đã nêu các định hướng có thể triển khai sau sự kiện như bố trí khoảng 4,7 tỷ đồng xây dựng nền tảng số kết nối doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp trong nước; xây dựng Chương trình “Vendor Bắc Ninh” và tổ chức các đối thoại chuyên đề về thủ tục đầu tư, tín dụng chuỗi cung ứng, kết nối FDI, chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo…

Trong khi đó, ở Đắk Lắk, các doanh nghiệp quan tâm đến việc tổ chức lại không gian phát triển sau hợp nhất, hình thành các vùng và hành lang kinh tế mới, tổ chức lại chuỗi giá trị nông nghiệp. Trong nhận định của các doanh nghiệp, Đắk Lắk là trung tâm kinh tế nông nghiệp Đông Nam Á, trung tâm điều phối chuỗi giá trị nông nghiệp, nên bài toán cần giải là cải cách thủ tục hành chính, nhất là đất đai; chuyển đổi số, hạ tầng dữ liệu, đổi mới sáng tạo; liên kết chuỗi doanh nghiệp nhà nước - doanh nghiệp tư nhân - hợp tác xã - nông dân; phát triển xanh, đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu; hoàn thiện logistics nông nghiệp và mở rộng khả năng tiếp cận quỹ đất cho nhà đầu tư lớn.   

Ngay tại Phiên đối thoại, lãnh đạo tỉnh đã định hướng một số giải pháp trọng tâm: rà soát, cắt giảm thủ tục hành chính không cần thiết; rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đầu tư còn 35 ngày qua hệ thống một cửa liên thông; rà soát nguồn gốc đất, sắp xếp quỹ đất từ các nông lâm trường kém hiệu quả; khuyến khích doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực khoa học công nghệ, chuyển đổi số khoảng 1.500 tỷ đồng/năm; đẩy nhanh các công trình giao thông chiến lược, phấn đấu đưa cao tốc phía Đông và CT02 vào khai thác cuối năm 2026…

Hay cũng là các địa phương biên giới, câu chuyện logistics và cửa khẩu ở mỗi nơi lại có một sắc thái.

Các doanh nghiệp Tây Ninh đặt vấn đề rất rõ về Mộc Bài, logistics, thương mại với Campuchia, vận tải đường thủy và cơ chế đặc thù cho kinh tế cửa khẩu. Lạng Sơn lại đặt một câu hỏi khác: làm thế nào để chuyển từ một địa bàn mà hàng hóa chủ yếu đi qua thành một trung tâm tạo ra và giữ lại giá trị….

Điều đó cho thấy không thể có một “gói chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân” giống nhau cho tất cả địa phương, cũng không thể có một “đơn thuốc” cho các vướng mắc, khó khăn của doanh nghiệp, thưa ông?

Đúng vậy. Ví dụ cũng mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hỗ trợ hộ kinh doanh, chúng tôi đã ghi nhận cách tiếp cận giải quyết kiến nghị của các địa phương cũng khác nhau.

TP. Hải Phòng đặt vấn đề đưa Nghị quyết 68-NQ/TW đến doanh nghiệp siêu nhỏ, startup, hộ kinh doanh và người kinh doanh độc lập; đồng thời đề xuất thí điểm mô hình doanh nghiệp một người, phát triển sandbox, quỹ đầu tư mạo hiểm và hệ sinh thái đổi mới sáng tạo.

Nghệ An lại đặt vấn đề chính sách hỗ trợ phải có đầu ra đo lường được, đồng thời quan tâm tới hộ kinh doanh, doanh nghiệp một người, AI và chuyển đổi xanh.

Ninh Bình thì đặt trọng tâm vào chương trình đồng hành 12 tháng, “cầm tay chỉ việc” để hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.

Điện Biên đặt ra rất rõ bài toán của doanh nghiệp vùng sâu, vùng xa, biên giới: tín dụng đặc thù, chứng nhận tiêu chuẩn, logistics Tây Bắc, nhân lực, chuyển giao công nghệ, nhất là khi  doanh nghiệp ở đây không thể tiếp cận nguồn lực theo đúng cách mà một doanh nghiệp ở các trung tâm kinh tế lớn đang làm. Vì vậy, kiến nghị không chỉ là “có thêm một chính sách hỗ trợ”, mà là phải thiết kế cơ chế hỗ trợ phù hợp với điều kiện địa lý, quy mô và khả năng tiếp cận thị trường…

Với cách làm việc này, các kiến nghị của doanh nghiệp sẽ có đơn thuốc phù hợp. Đã có nhiều kiến nghị được lãnh đạo địa phương, sở, ngành phản hồi trực tiếp, giao đầu mối xử lý tại Phiên thảo luận. Những nội dung vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, chuyển tới các vòng đối thoại cấp miền, cấp cao cũng như các cơ quan Trung ương liên quan…

Nhưng vẫn không phải hết lo ngại là nhiều vướng mắc, khó khăn của doanh nghiệp sẽ lại xuất hiện trong các phiên đối thoại VPSF năm sau?

Đây chính là phần quan trọng nhất của VPSF 2026.

Đã có nhiều kiến nghị của doanh nghiệp được lãnh đạo địa phương phản hồi trực tiếp tại Phiên thảo luận

Năm nay, chúng tôi xác định chủ đề: Kinh tế tư nhân Việt Nam: Đột phá thể chế - Hợp lực công tư. Hàm ý rất rõ VPSF 2026 không chỉ là nơi phản ánh khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp mà là không gian đồng kiến tạo chính sách giữa Nhà nước, doanh nghiệp, chuyên gia và chủ thể liên quan.

Trọng tâm của VPSF là rà soát, đánh giá kết quả giải quyết các kiến nghị từ VPSF 2025, sàng lọc các sáng kiến chính sách cụ thể, khả thi; đề xuất cơ chế, chính sách đột phá, hướng tới các cam kết thực thi rõ ràng. Mục tiêu là sau đối thoại, cách Nhà nước và doanh nghiệp cùng giải quyết bài toán phát triển phải tốt hơn trước. Cộng đồng doanh nghiệp sẽ có một môi trường  tạo động lực để đầu tư dài hạn, đổi mới công nghệ, nâng năng suất và lớn lên.

Hiện chúng tôi đang đề xuất một cơ chế theo dõi sau đối thoại, trong đó mỗi kiến nghị phải được phân loại: đã giải quyết, đang giải quyết, thuộc thẩm quyền địa phương, thuộc thẩm quyền bộ/ngành, cần sửa luật hay cần thí điểm cơ chế mới. Đồng thời phải có đầu mối, thời hạn và kết quả.

Trong cuộc làm việc mới đây của Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đề xuất Văn phòng Chính phủ làm đầu mối tiếp nhận báo cáo tổng hợp kiến nghị, phối hợp phân loại theo thẩm quyền và có cơ chế theo dõi tiến độ phản hồi.

Chúng tôi cũng đề xuất một bộ chỉ số theo dõi sau đối thoại, chẳng hạn số kiến nghị được phản hồi đúng hạn, số kiến nghị được xử lý dứt điểm, số kiến nghị phải sửa văn bản pháp luật, mức giảm thời gian và chi phí tuân thủ, cũng như mức độ hài lòng của doanh nghiệp.

Nếu không đo được những điều đó, rất khó nói đối thoại đã tạo ra thay đổi.