Một góc Nhà máy đóng tàu Thái Bình Dương - một trong những cơ sở công nghiệp đóng tàu hiện đại, đồng bộ bậc nhất phía Bắc.

Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại công văn số 12191/BXD-KHTC vừa được Bộ Xây dựng gửi Văn phòng Chính phủ, tham gia ý kiến đối với kiến nghị của UBND TP. Hải Phòng về việc tháo gỡ khó khăn, vướng mắc của Công ty cổ phần Đóng tàu Thái Bình Dương.

Không có tác động lớn đến an toàn thoát lũ

Liên quan đến việc thi hành Luật Đê điều, Bộ Xây dựng đã chỉ ra 5 nhóm khó khăn, vướng mắc, đáng chú ý là một số quy định chưa đồng bộ với pháp luật về giao thông, xây dựng; chưa bao quát đầy đủ các loại hình công trình phát sinh tại bãi sông, bãi nổi, cù lao.

Đặc biệt, việc chấp thuận chủ trương, cấp phép xây dựng tại các khu vực này còn gặp khó khăn, nhất là đối với cảng thủy nội địa, đê, kè khu vực ngoài đê và công trình giao thông kết nối với cảng thủy nội địa.

Trong công văn số 12191/BXD-KHTC, Bộ Xây dựng cũng đặt việc tháo gỡ vướng mắc cho Nhà máy đóng tàu Thái Bình Dương trong bối cảnh công nghiệp đóng tàu đang được xác định là một lĩnh vực quan trọng trong chiến lược phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh.

Theo Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/7/2026 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, công nghiệp đóng tàu được định hướng phát triển theo tư duy hệ sinh thái, đồng bộ với đội tàu biển, phương tiện thủy nội địa, hệ thống cảng, logistics, công nghiệp phụ trợ và dịch vụ; đồng thời nâng cao năng lực nghiên cứu, thiết kế, chế tạo tàu biển và thiết bị phục vụ khai thác biển.

Trước đó, tại buổi làm việc về phát triển công nghiệp hàng hải quốc gia ngày 14/7/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm xác định phát triển công nghiệp hàng hải quốc gia, trong đó có công nghiệp đóng tàu, là nhiệm vụ chiến lược trong tổng thể xây dựng Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh, gắn phát triển kinh tế với bảo đảm quốc phòng - an ninh, tự chủ vận tải, logistics và an ninh chuỗi cung ứng.

Liên quan đến đề xuất của UBND TP. Hải Phòng, Bộ Xây dựng cho biết, theo kết quả rà soát của địa phương, tại khu vực bãi ven sông Văn Úc, ngoài các công trình của Nhà máy đóng tàu Thái Bình Dương đã được đầu tư, khai thác trong thời gian dài, còn có các công trình sản xuất, kinh doanh, nuôi trồng thủy sản và khu dân cư đã hình thành, tồn tại ổn định từ nhiều năm trước.

Đáng chú ý, Viện Quy hoạch Thủy lợi và đơn vị thẩm tra độc lập đánh giá các công trình hiện hữu tại khu vực bãi sông của Nhà máy ảnh hưởng không đáng kể đến an toàn đê sông Văn Úc và khả năng thoát lũ của hệ thống sông liên quan.

UBND TP. Hải Phòng cũng xác định các công trình hiện hữu của Dự án nằm trong khu vực quy hoạch đất công nghiệp, cơ bản phù hợp về tính chất sử dụng đất với quy hoạch chung thị trấn Tiên Lãng đã được phê duyệt.

Về phía Bộ Xây dựng, cơ quan này ghi nhận thời gian qua Nhà máy đóng tàu Thái Bình Dương đã đóng mới, sửa chữa và hạ thủy thành công nhiều tàu biển chở hàng trọng tải lớn. Gần đây nhất, Nhà máy đã đóng mới và hạ thủy tàu VINACOMIN 30-01 trọng tải 30.050 tấn vào ngày 28/4/2026, góp phần từng bước phục hồi, phát triển ngành công nghiệp đóng tàu.

Bộ Xây dựng cũng cho biết, trong điều chỉnh Quy hoạch tổng thể phát triển kết cấu hạ tầng hàng hải thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, các khu công nghiệp đóng mới, sửa chữa tàu biển tiếp tục được chú trọng và sẽ được cụ thể hóa trong quy hoạch chi tiết.

Đối với các dự án đầu tư xây dựng bến cảng và công trình phụ trợ ven sông không có tác động lớn đến an toàn thoát lũ, Bộ Xây dựng cho rằng cần được xem xét đầu tư, khai thác nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

“Trên cơ sở các phân tích, đánh giá nêu trên, Bộ Xây dựng thống nhất với đề xuất, kiến nghị của UBND TP. Hải Phòng và đề nghị xử lý phù hợp đối với Dự án Nhà máy đóng mới và sửa chữa tàu biển Thái Bình Dương theo hướng tạo điều kiện để các công trình hiện hữu của Dự án được tiếp tục khai thác”, lãnh đạo Bộ Xây dựng nhấn mạnh.

Nguồn lực đóng tàu quý

Giữa tháng 7/2026, UBND TP. Hải Phòng đã có văn bản đề nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét phương án xử lý các vướng mắc của Dự án Nhà máy đóng mới và sửa chữa tàu biển Thái Bình Dương, tạo điều kiện tiếp tục khai thác các công trình hiện hữu khi đáp ứng yêu cầu về thoát lũ, an toàn đê điều.

Dự án do Công ty cổ phần Đóng tàu Thái Bình Dương làm chủ đầu tư, triển khai trên diện tích hơn 18 ha tại khu vực bãi sông ngoài đê hữu sông Văn Úc, thuộc xã Tiên Lãng, TP. Hải Phòng.

Dự án được UBND TP. Hải Phòng cho phép khảo sát, nghiên cứu quy hoạch và lập dự án từ năm 2007; được cấp Giấy chứng nhận đầu tư ngày 16/6/2008, giao đất và cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất năm 2009. Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường, đã thống nhất việc quy hoạch sử dụng bãi sông để xây dựng nhà máy.

Tuy nhiên, sau khi Quy hoạch phòng, chống lũ và quy hoạch đê điều hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình được phê duyệt năm 2016, Dự án phải đáp ứng các yêu cầu chặt chẽ hơn về quản lý bãi sông và hành lang thoát lũ.

Ngày 29/7/2019, Thanh tra Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn ban hành Kết luận Thanh tra số 588/KL-TTr, xác định một số hạng mục của Dự án chưa bảo đảm đầy đủ thủ tục theo quy định của pháp luật về đê điều.

Sau kết luận thanh tra, UBND TP. Hải Phòng đã chỉ đạo rà soát trình tự đầu tư, cấp phép xây dựng và đánh giá tác động của các công trình đối với khả năng thoát lũ, an toàn đê điều, làm cơ sở đề xuất phương án xử lý.

Công ty cổ phần Đóng tàu Thái Bình Dương sau đó phối hợp với Viện Quy hoạch Thủy lợi tính toán thủy lực, đánh giá tác động của các công trình trên bãi sông. Kết quả được Viện Thủy văn, Môi trường và Biến đổi khí hậu thuộc Trường Đại học Thủy lợi thẩm tra độc lập.

Kết quả cho thấy, với phương án nhà xưởng có kết cấu khung cột lắp ghép, không xây tường kín, mực nước lũ thiết kế chỉ tăng khoảng 1 cm tại khu vực đầu sông Văn Úc và sông Lạch Tray; vận tốc dòng chảy thay đổi không đáng kể, chế độ thủy lực của tuyến sông cơ bản không bị ảnh hưởng.

Các đơn vị tư vấn xác định các công trình hiện hữu tại khu vực bãi sông của Nhà máy đóng tàu Thái Bình Dương không ảnh hưởng đáng kể đến an toàn đê sông Văn Úc và khả năng thoát lũ của các tuyến sông Văn Úc, Lạch Tray, Thái Bình thuộc hệ thống sông Hồng, sông Thái Bình.

Về quy hoạch, các công trình hiện hữu của Dự án nằm trên khu đất dự trữ phát triển công nghiệp, kho tàng; một phần thuộc đất giao thông và đất cây xanh sinh thái theo Điều chỉnh Quy hoạch chung TP. Hải Phòng đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050. UBND TP. Hải Phòng đánh giá tính chất sử dụng đất của Dự án cơ bản phù hợp với quy hoạch được duyệt.

Dự án có tổng vốn đầu tư khoảng 2.394,6 tỷ đồng. Từ khi đi vào hoạt động, doanh nghiệp đã đóng mới 142 tàu và sửa chữa 34 tàu cho các đối tác trong và ngoài nước.

Giai đoạn 2020 - 2025, doanh thu của Dự án đạt khoảng 600 - 2.000 tỷ đồng mỗi năm; tạo việc làm ổn định cho khoảng 1.700 lao động, với thu nhập bình quân 25 triệu đồng/người/tháng; nộp ngân sách bình quân trong 5 năm gần nhất trên 100 tỷ đồng mỗi năm.

Theo UBND TP. Hải Phòng, đây là một trong những cơ sở công nghiệp đóng tàu quy mô lớn trên địa bàn, góp phần phát triển công nghiệp đóng tàu, công nghiệp hỗ trợ, logistics, kinh tế biển và bảo đảm an sinh xã hội.

Địa phương cho rằng việc tiếp tục khai thác các công trình hiện hữu sẽ phát huy hiệu quả nguồn lực đã đầu tư, phù hợp với chủ trương tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Ngược lại, nếu tháo dỡ toàn bộ các công trình theo kết luận thanh tra, doanh nghiệp sẽ chịu thiệt hại lớn, hoạt động sản xuất, kinh doanh và việc làm của người lao động cũng bị ảnh hưởng.

UBND TP. Hải Phòng cho rằng việc xử lý các tồn tại của Dự án cần được xem xét trên cơ sở đánh giá toàn diện các yếu tố pháp lý, kỹ thuật, quy hoạch, hiện trạng công trình, mức độ ảnh hưởng đến thoát lũ, an toàn đê điều và hiệu quả kinh tế - xã hội.

“Việc xử lý phải bảo đảm không hợp pháp hóa các tồn tại đã được kết luận, đồng thời phù hợp với hoàn cảnh lịch sử của Dự án, thực tiễn khách quan, định hướng điều chỉnh quy hoạch và chủ trương tháo gỡ khó khăn cho các dự án tồn đọng, kéo dài”, lãnh đạo UBND TP. Hải Phòng đánh giá.