Thống nhất các chi tiết trong kế hoạch đầu tư 350 tỷ USD

Tổng thống Mỹ Donald Trump có thể sẽ tận dụng hội nghị thượng đỉnh với người đồng cấp Hàn Quốc Lee Jae Myung để tìm kiếm thêm sự nhượng bộ của Seoul đối với chi phí quốc phòng và đầu tư doanh nghiệp, hai vấn đề vốn còn để ngỏ trong thỏa thuận thương mại mà hai bên vừa đạt được. Tuy nhiên, các rào cản phi thuế quan và tiền tệ có thể là những vấn đề gai góc, theo các chuyên gia.

Cờ Hàn Quốc và cờ Mỹ được treo bên ngoài Tòa nhà văn phòng hành pháp Eisenhower, bên cạnh Nhà Trắng, vào ngày 21/4/2023. Ảnh: AFP

Ngày chính thức của hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Hàn vẫn chưa được tiết lộ, mặc dù tuần trước Tổng thống Trump đã hé lộ khung thời gian là trong khoảng hai tuần tới.

Việc không có một thỏa thuận bằng văn bản làm nền tảng cho các cuộc đàm phán tuần trước có thể châm ngòi cho các tranh chấp, bởi đã xuất hiện những thông tin và cách hiểu khác biệt của hai bên về thỏa thuận.

Điểm mấu chốt trong số này là việc một cố vấn của Tổng thống Hàn Quốc mới đây đã phủ nhận tuyên bố của Mỹ rằng Washington sẽ thụ hưởng 90% lợi nhuận từ các khoản đầu tư dự án trị giá 350 tỷ USD của Hàn Quốc, quốc gia cũng đã đồng ý mở cửa thị trường gạo trong nước.

"Ngay cả một thỏa thuận ràng buộc như FTA cũng đã bị hủy bỏ một cách dứt khoát", ông Choi Seok-young, cựu trưởng đoàn đàm phán của hiệp định thương mại tự do Hàn Quốc - Mỹ (được ký kết năm 2007), cho biết. "Và đây chỉ là lời hứa", ông nhấn mạnh.

Tổng thống Trump tuần trước công bố rằng Washington đã đạt được thỏa thuận thương mại "đầy đủ và hoàn chỉnh" với Seoul, ấn định mức thuế chung đối với hàng xuất khẩu của Hàn Quốc sang Mỹ là 15%.

Tuy nhiên, thỏa thuận trên được đánh giá là bị thu hẹp quy mô so với dự tính trước đó của Hàn Quốc về một thỏa thuận trọn gói về thương mại, an ninh và đầu tư được hình dung trước thềm hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Trump và người đồng cấp Hàn Quốc.

Việc Nhật Bản - một trong những đồng minh thân cận của Mỹ ở châu Á - đã đạt được thỏa thuận với Washington sớm hơn dự kiến, đã thôi thúc đẩy Seoul đẩy nhanh một thỏa thuận tập trung vào thương mại, gác lại các vấn đề an ninh và đầu tư cho hội nghị thượng đỉnh sắp tới, theo cố vấn Tổng thống Kim Yong-beom.

Bất ổn phủ bóng lên kế hoạch đầu tư 350 tỷ USD khi mà Tổng thống Trump tuyên bố Hàn Quốc sẽ đầu tư vào Mỹ qua các dự án "do Mỹ sở hữu và kiểm soát" và do đích thân ông chủ Nhà Trắng lựa chọn, mặc dù ông không cung cấp nhiều chi tiết về cấu trúc phân bổ hoặc thời điểm của kế hoạch đầu tư này.

Về phía Hàn Quốc, Bộ trưởng Tài chính Koo Yun-cheol phát biểu với các phóng viên vào cuối tuần trước rằng hai đồng minh Mỹ - Hàn đang đối mặt với những thách thức trong việc thống nhất các chi tiết của kế hoạch đầu tư tại các cuộc đàm phán nhóm công tác sắp tới.

Cũng liên quan đến kế hoạch đầu tư trên, trong một bài đăng trên mạng xã hội, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick đã đưa ra cam kết "90% lợi nhuận sẽ thuộc về người dân Mỹ", trong khi người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết một phần sẽ được chuyển cho chính phủ Mỹ để giúp trả nợ.

Tuy nhiên, cố vấn Tổng thống Kim Yong-beom khẳng định hai bên đã không thảo luận về việc phân phối lợi nhuận trong các cuộc đàm phán vừa qua và phía Hàn Quốc dự kiến lợi nhuận sẽ được "tái đầu tư" vào Mỹ.

Seoul muốn đầu tư 150 tỷ USD vào đóng tàu, còn lại dành cho các lĩnh vực khác

Ý tưởng về việc Mỹ có khả năng chiếm phần lớn lợi nhuận là "điều khó hiểu ở một quốc gia văn minh", ông Kim nói thêm, đồng thời bác bỏ "tuyên bố chính trị" của Washington rằng họ sẽ đưa ra mọi quyết định về khoản đầu tư.

Ông cho biết Hàn Quốc đã bổ sung một cơ chế an toàn để giảm thiểu rủi ro tài chính, bao gồm các cam kết của Mỹ về việc mua sản phẩm từ các dự án, theo điều khoản "bao tiêu" và đầu tư vào các dự án khả thi về mặt thương mại.

Các quan chức Seoul cho biết 150 tỷ USD sẽ được dành cho ngành đóng tàu, phần còn lại được dành cho các lĩnh vực khác, bao gồm: chip bán dẫn, pin, khoáng sản quan trọng, công nghệ sinh học, điện hạt nhân và các ngành công nghiệp chiến lược khác.

Ông Kim, các chi tiết cụ thể về phân bổ đầu tư nêu trên vẫn chưa được xác định, nhưng khẳng định các khoản vay và bảo lãnh chiếm phần lớn trong kế hoạch đầu tư của Hàn Quốc, trong đó các khoản đầu tư cổ phần chiếm một phần nhỏ.

Trong khi đó, người phát ngôn Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Hàn Quốc sẽ trao "quyền tiếp cận thị trường có tính lịch sử cho các mặt hàng của Mỹ như ô tô và gạo", đồng thời lặp lại những bình luận trước đó của Tổng thống Trump.

Bất chấp áp lực mạnh mẽ từ Washington, phía Hàn Quốc liên tục khẳng định chưa có thỏa thuận nào về thị trường nông sản với Mỹ, kể cả hai mặt hàng thịt bò và gạo.

Tổng thống Trump bày tỏ sự quan tâm sâu sắc đến quy trình kiểm dịch trái cây và rau củ của Hàn Quốc, phía Seoul cho biết. Những cải tiến trong quy trình này sẽ được đưa vào các cuộc đàm phán kỹ thuật theo kế hoạch về các rào cản phi thuế quan, vốn cũng sẽ bao gồm các quy tắc an toàn phương tiện.

Các rào cản phi thuế quan khác như quy định đối với các công ty công nghệ lớn có thể là những rào cản.

"Chúng tôi không thể yên tâm vì không biết khi nào chúng tôi sẽ lại phải đối mặt với áp lực từ thuế quan hoặc các biện pháp phi thuế quan", Bộ trưởng Thương mại Hàn Quốc Yeo Han-koo phát biểu tuần trước khi trở về từ Washington.

Chi phí quốc phòng dự kiến sẽ nổi lên như một vấn đề then chốt trong hội nghị thượng đỉnh Mỹ - Hàn sắp tới, bởi ông Trump từ lâu đã nhắc rằng Hàn Quốc cần phải chi trả nhiều hơn cho sự hiện diện của quân đội Mỹ tại nước này.

Ngoài khoản đầu tư 350 tỷ USD, ông Trump cho biết Hàn Quốc đã đồng ý đầu tư một khoản tiền lớn sẽ được công bố trong hội nghị thượng đỉnh - sự kiện được ông tiết lộ hôm 30/7 rằng sẽ diễn ra trong hai tuần tới.