Mức thuế cơ sở 10% chính thức được áp dụng tại các cảng biển, sân bay và kho hải quan của Mỹ vào lúc 00:01 sáng ngày 5/4 theo giờ miền Đông, mở ra một chương khác biệt đối với hệ thống thuế quan đã được thỏa thuận chung sau Thế chiến thứ hai.

Australia, Vương quốc Anh, Colombia, Argentina, Ai Cập và Saudi Arabia nằm trong danh sách các quốc gia đầu tiên bị đánh thuế cơ sở 10%.

Việc áp thuế quan cơ sở 10% là một phần trong kế hoạch thuế đối ứng được Tổng thống Trump hôm 2/4 tuyên bố áp dụng đối với hơn 180 quốc gia và vùng lãnh thổ. Ảnh: AFP

Một thông báo được Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ gửi đến các hãng vận chuyển cho biết sẽ không có thời gian gia hạn cho hàng hóa trên biển vào nửa đêm ngày 5/4.

Trong khi đó, một bản tin khác của Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới Mỹ đã thông báo gia hạn 51 ngày cho hàng hóa đã được chất lên tàu hoặc máy bay và quá cảnh đến Mỹ trước 00:01 ngày 5/4 theo giờ miền Đông Bắc Mỹ. Tuy nhiên, để tránh bị áp thuế quan 10%, những lô hàng này phải cập bến Mỹ trước 00:01 sáng ngày 27/5 theo giờ miền Đông Bắc Mỹ.

Việc chính thức áp thuế cơ sở 10% vào ngày 5/4 là một phần trong kế hoạch thuế đối ứng được Tổng thống Trump ngày 2/4 tuyên bố áp dụng đối với hơn 180 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Kế hoạch này của ông chủ Nhà Trắng đã làm rung chuyển thị trường chứng khoán toàn cầu, thổi bay 5.000 tỷ USD vốn hóa thị trường của các công ty S&P 500 vào lúc chốt phiên giao dịch ngày 4/4. Tương tự, giá dầu và hàng hóa cũng lao dốc, trong khi các nhà đầu tư vội tháo chạy đến nơi trú ẩn an toàn là trái phiếu chính phủ.

"Đây là hành động thương mại lớn nhất trong cuộc đời chúng ta", bà Kelly Ann Shaw, luật sư thương mại tại công ty luật Hogan Lovells và là cựu cố vấn thương mại Nhà Trắng trong nhiệm kỳ đầu tiên của Tổng thống Trump, bình luận.

Bà Shaw cho rằng,​ mức thuế quan của Mỹ sẽ thay đổi theo thời gian khi các quốc gia tìm cách đàm phán để giảm thuế suất. "Nhưng kế hoạch này rất lớn. Đây là một sự thay đổi khá lớn và đáng kể trong cách chúng ta giao dịch với mọi quốc gia trên trái đất", nữ luật sư nhận xét.

Cũng theo kế hoạch thuế quan "có đi có lại" của Tổng thống Trump, các mức thuế cao hơn (từ 11 - 50%) sẽ chính thức áp dụng đối với 57 đối tác thương mại lớn từ ngày 9/4. Khi đó, hàng nhập khẩu từ Liên minh châu Âu vào sẽ bị đánh thuế 20%, trong khi hàng hóa Trung Quốc sẽ bị đánh thuế 34%, nâng tổng mức thuế mà Tổng thống Trump áp lên hàng Trung Quốc là 54%.

Canada và Mexico được miễn cả hai mức thuế mới nhất của Tổng thống Trump vì những mặt hàng không tuân thủ các quy tắc xuất xứ theo Hiệp định thương mại USMCA mà họ xuất khẩu sang Mỹ đang phải chịu mức thuế 25%.

Tổng thống Trump đang loại trừ các mặt hàng nhập khẩu phải chịu mức thuế an ninh quốc gia riêng biệt là 25%, bao gồm thép và nhôm, ô tô, xe tải và phụ tùng ô tô.

Ngoài ra, chính quyền Tổng thống Trump cũng đã công bố danh sách hơn 1.000 danh mục sản phẩm được miễn thuế quan. Những mặt hàng này, có giá trị nhập khẩu là 645 tỷ USD vào năm 2024, bao gồm dầu thô, sản phẩm dầu mỏ và các mặt hàng năng lượng nhập khẩu khác, dược phẩm, urani, titan, gỗ xẻ và chất bán dẫn và đồng.

Ngoại trừ năng lượng, chính quyền Tổng thống Trump cũng đang điều tra một vài trong số những ngành hàng trên để áp thêm thuế an ninh quốc gia.