Dự báo về hoạt động phát hành trái phiếu nửa cuối năm, chuyên gia VCBS cho rằng, hoạt động phát hành trái phiếu ngân hàng sẽ phục hồi sau khi chứng kiến sự sụt giảm nửa đầu năm nay. Có ba nguyên nhân khiến trái phiếu ngân hàng tăng trở lại.

Thứ nhất, áp lực cân đối nguồn vốn và thanh khoản khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động.

Thứ hai, nhu cầu bổ sung nguồn vốn trung – dài hạn nhằm đáp ứng tín dụng Dự án và kéo dài kỳ hạn nguồn vốn.

Thứ ba, yêu cầu củng cố vốn cấp 2 và CAR, đặc biệt tại nhóm NHTM quốc doanh khi mặt bằng bình quân CAR của nhóm này chỉ quanh 10%, chưa có sự cải thiện đáng kể.

Tuy nhiên, khoảng chênh giữa lãi suất cho vay và lợi suất phát hành trái phiếu ngân hàng ngày càng thu hẹp khiến các ngân hàng sẽ thận trọng hơn về quy mô và thời điểm phát hành, dù nhu cầu bổ sung vốn trung – dài hạn và vốn cấp 2 vẫn duy trì cao.

Riêng phát hành trái phiếu bất động sản tăng tới 71% so với cùng kỳ trong nửa đầu năm nay và dự báo sẽ tiếp tục tăng nửa cuối năm, nguyên nhân là cầu vốn phục vụ các dự án mới gia tăng trong khi khả năng tiếp cận tín dụng ngân hàng của ngành bất động sản khó khăn hơn. Theo đó, trái phiếu doanh nghiệp sẽ tiếp tục là kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng của ngành bất động sản.

Dù vậy, các yêu cầu cao hơn về minh bạch, quản lý dòng tiền và mục đích sử dụng vốn theo Nghị định 200/2026/NĐ-CP sẽ khiến nguồn cung phát hành phân hóa mạnh, tập trung ở các doanh nghiệp bất động sản có năng lực tài chính và chất lượng dự án tốt.

Nhóm hạ tầng dù tỷ trọng phát hành trái phiếu vẫn còn nhỏ, song được kỳ vọng sẽ tăng trưởng tích cực thời gian tới khi nhiều dự án trọng điểm đang bước vào giai đoạn triển khai cao điểm, yêu cầu cho quy mô vốn trung – dài hạn rất cao.

Đặc biệt, các dự án PPP có mức độ phụ thuộc cao vào vốn vay và yêu cầu kỳ hạn vốn dài, trong khi tín dụng ngân hàng khó đáp ứng đầy đủ cả về quy mô lẫn kỳ hạn do hiện đang chịu sức ép từ căng thẳng thanh khoản hệ thống, yêu cầu kiểm soát rủi ro kỳ hạn cũng như giới hạn an toàn vốn. Theo đó, TPDN có thể trở thành kênh huy động vốn quan trọng cho các dự án hạ tầng trong chu kỳ đầu tư mới.

Nhu cầu đầu tư vào TPDN hạ tầng cũng được kỳ vọng cải thiện nhờ tính minh bạch cao hơn và niềm tin thị trường tích cực hơn nhờ hành lang pháp lý đang dần được tháo gỡ.

Áp lực lớn nhất của thị trường trái phiếu doanh nghiệp hiện nay – ngoài câu chuyện lãi suất – là lượng đáo hạn trái phiếu doanh nghiệp nửa cuối năm vẫn rất lớn. Áp lực này không chỉ từ lượng trái phiếu đến hạn theo kế hoạch mà còn từ các lô có vấn đề đáo hạn năm 2024 đã được gia hạn tối đa 2 năm theo Nghị định 08/2023/NĐ-CP và sẽ đến hạn trở lại trong năm 2026.

Việc gia hạn theo Nghị định 08/2023/NĐ-CP đã hỗ trợ doanh nghiệp kéo giãn nghĩa vụ nợ và có thêm thời gian chuẩn bị nguồn vốn; tuy nhiên, do nghĩa vụ thanh toán chủ yếu được dịch chuyển sang các kỳ sau thay vì xử lý dứt điểm, áp lực đáo hạn có xu hướng tái tích tụ trong những năm tiếp theo.

Hoạt động mua lại kỳ vọng tiếp tục diễn ra sôi động, đặc biệt ở nhóm ngân hàng, là tín hiệu tích cực góp phần hạ bớt áp lực đáo hạn trong các kỳ tiếp theo.

Áp lực đáo hạn lớn nhất đến từ nhóm bất động sản, trong khi đó khả năng xử lý nợ của nhóm ngành này sẽ phân hóa mạnh. Các doanh nghiệp có dự án pháp lý hoàn thiện, dòng tiền bán hàng tích cực và khả năng tiếp cận vốn mới có điều kiện mua lại hoặc thanh toán đúng hạn; trong khi nhóm tài chính yếu vẫn có thể phải tiếp tục sử dụng các biện pháp hỗ trợ khác như đàm phán gia hạn, hoán đổi tài sản hoặc chấp nhận phát hành mới với lãi suất cao hơn.