Trong phiên giao dịch đầu tuần diễn ra hôm qua (2/3/2026), trên kênh cầm cố, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chào thầu 38.000 tỷ đồng ở kỳ hạn 7 ngày, 38.000 tỷ đồng ở kỳ hạn 14 ngày và 15.000 tỷ đồng ở kỳ hạn 21 ngày, lãi suất đều ở mức 4,5%. Có tổng 82.640,53 tỷ đồng trúng thầu, trong đó 30.175,38 đồng trúng thầu ở kỳ hạn 7 ngày, 37.465,15 tỷ đồng ở kỳ hạn 14 ngày, 15.000 tỷ đồng ở kỳ hạn 21 ngày. Có 47.868,59 tỷ đồng đáo hạn. NHNN không chào thầu tín phiếu NHNN.

Như vậy, hôm qua, NHNN bơm ròng 34.771,94 tỷ đồng ra thị trường. Trước đó, trong tuần đầu tiên sau kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, NHNN đã có 5 phiên hút ròng liên tục với tổng giá trị hút ròng 78.000 tỷ đồng.

Trong phiên hôm qua, lãi suất liên ngân hàng cũng tăng mạnh trở lại, mức tăng từ 0,6% đến 6,3% ở tất cả kỳ hạn từ 1 tháng trở xuống so với phiên trước đó. Theo đó, lãi suất cho vay qua đêm là 11,1%, kỳ hạn 1 tuần là 12%, 2 tuần là 9,25% và 1 tháng là 7,80%. 

Trong phiên đóng cửa tuần qua (27/02), lãi suất cho vay qua đêm là 4,8%, 1 tuần là 7,50, 2 tuần là 7% và 1 tháng là 7,2%. Trước đó, ngày 6/2, lãi suất cho vay qua đêm thậm chí giảm còn 2,8%.

Lãi suất trên thị trường liên ngân hàng biến động mạnh nhưng không tác động đáng kể đến lãi suất trên thị trường dân cư. Ông Trần Ngọc Báu - CEO Công ty Dữ liệu Kinh tế Tài chính WiGroup, cho rằng lãi suất liên ngân hàng tại Việt Nam không đủ khả năng để trở thành “lãi suất chuẩn” cho lãi suất huy động và cho vay. Thị trường 1 (giữa ngân hàng và dân cư) vận hành theo cấu trúc riêng, không liên thông với thị trường liên ngân hàng.

Điều này khác với tại Mỹ, nơi mà Lãi suất quỹ liên bang (Effective Fed Fund Rate) và Lãi suất tài trợ qua đêm (SOFR) chạy trong một hành lang vô cùng hẹp: 0,25%, đảm bảo SOFR trở thành “lãi suất chuẩn” cho hầu hết các loại lãi suất huy động tại hệ thống tài chính và tác động nhất định tới lãi suất cho vay (mặc dù lãi suất dài hạn của Mỹ gần như bị chi phối hoàn toàn bởi Bond Yield). Hay nói cách khác thì thị trường 1 và thị trường 2 của Mỹ liên thông cực sát với nhau.

Ông chỉ ra nguyên nhân quan trọng nằm ở cách điều hành của NHNN khi lãi suất liên ngân hàng được vận hành trong một hành lang tương đối rộng, với khoảng cách giữa trần và sàn có thể lên tới 3–5 điểm %.

"Trong trạng thái bình thường, lãi suất liên ngân hàng đã có thể dao động mạnh trong vùng 0–5%/năm; khi xuất hiện cú sốc thanh khoản, mức tăng có thể lên tới hai chữ số, như giai đoạn vừa qua", ông Báu chia sẻ.

Theo ông, lãi suất liên ngân hàng bản chất là tín hiệu thể hiện cho thanh khoản hệ thống ngân hàng, không thể hiện cho việc tiền vốn trong hệ thống ngân hàng và thị trường tài chính là nhiều hay ít.

"Ở Việt Nam thì vai trò của nó càng yếu đi khi sự liên thông với nền kinh tế thực là mờ nhạt. Vậy nên nó quan trọng, nhưng nó quan trọng theo góc nhìn tổng cục và đòi hỏi phải liên kết nó với các mắt xích khác một cách chính xác", ông nhận định.

Về xu hướng lãi suất năm nay, chuyên gia nhận định lãi suất huy động và cho vay sẽ cân bằng quanh mức hiện nay, có thể tiếp tục tăng nhẹ ở một vài khoản vay khi room tín dụng năm nay chặt chẽ hơn, song sẽ không có chuyện lãi suất sẽ tăng sốc nữa và cũng không có chuyện lãi suất sẽ giảm về mức rẻ như giai đoạn 2024-2025.

Riêng lãi suất liên ngân hàng năm nay dự báo sẽ tiếp tục biến động mạnh, nguyên nhân là do quy mô và cấu trúc cân đối của các ngân hàng Việt hiện đã rất khác với 5 năm trước đây và những công cụ truyền thống lâu nay khó có thể “cầm cương” tốt được. Nói cách khác, việc lãi suất liên ngân hàng biến động mạnh không thể giải quyết trong một sớm, một chiều và nhà đầu tư không nên "soi" lãi suất liên ngân hàng để áp dụng vào đầu tư cổ phiếu. Bởi như đã nói, lãi suất liên ngân hàng có vai trò yếu do sự liên thông với nền kinh tế thực khá mờ nhạt.   

Chuyên gia phân tích nhiều công ty chứng khoán cũng nhận định, thanh khoản hệ thống ngân hàng sẽ tiếp tục "căng" trong năm nay khiến lãi suất khó có khả năng quay lại nền thấp trước đó. Dù vậy, mặt bằng lãi suất được kỳ vọng sẽ dần ổn định lại trong quý II/2026 trước khi có thể nóng trở lại vào cuối năm bởi yếu tố chu kỳ.