Ngân hàng báo lãi ngàn tỷ, tăng thu ngoài lãi

Tính đến cuối tuần qua, đã 18 ngân hàng công bố kết quả kinh doanh 9 tháng đầu năm 2026. Theo đó, ngoại trừ 2 ngân hàng ghi nhận tăng trưởng âm, các ngân hàng còn lại đều có lãi. Nhiều ngân hàng TMCP tư nhân lớn vẫn ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận cao, như Techcombank tăng 23,7%, VPBank tăng 47%. Đặc biệt, một số ngân hàng nhỏ có mức tăng trưởng lợi nhuận rất cao như NCB (141%), ABBank (97%), BVBank (90%), VietBank (50%).

Trong 9 tháng đầu năm, tín dụng tiếp tục là động lực đóng góp tỷ trọng lớn nhất vào tổng thu nhập hoạt động của các ngân hàng. Dù vậy, áp lực từ chi phí huy động vốn đã đẩy chi phí trả lãi tăng mạnh, khiến tốc độ tăng trưởng của thu nhập lãi thuần lép vế so với các mảng kinh doanh khác. Ngược lại, bức tranh tài chính các nhà băng kỳ này ghi nhận sự bứt phá rõ rệt của mảng thu nhập ngoài lãi.

Tín dụng tiếp tục là động lực đóng góp tỷ trọng lớn nhất vào tổng thu nhập hoạt động của các ngân hàngảnh: đức thanh

Cụ thể, 9 tháng đầu năm nay, thu nhập lãi thuần của VPBank chỉ tăng 26,7%, trong khi lãi thuần từ hoạt động dịch vụ tăng 76,3%. Tại OCB, trong 9 tháng đầu năm, thu nhập lãi thuần tăng 13,4% trong khi thu ngoài lãi tăng 43%. Tại Techcombank, tổng thu nhập hoạt động 9 tháng tăng 17,1%, riêng thu nhập từ hoạt động dịch vụ tăng 40%; tỷ trọng thu nhập dịch vụ trên tổng thu nhập hoạt động tăng từ 21,9% lên 26,2%...

Sự bứt phá của mảng thu ngoài lãi trong giai đoạn này chưa thực sự bền vững mà phần lớn đến từ mức nền thấp của cùng kỳ. Dù vậy, dưới sức ép từ định hướng giảm lãi suất của Ngân hàng Nhà nước và biên lãi ròng (NIM) ngày càng co hẹp, việc đa dạng hóa nguồn thu là bài toán sống còn để các nhà băng giảm tải áp lực lên kết quả kinh doanh. 

Theo TS. Châu Đình Linh (Trường đại học Ngân hàng TP.HCM), hiện nay, phần lớn các ngân hàng vẫn chưa xây dựng được nguồn thu ngoài lãi mang tính bền vững, động lực tăng trưởng lợi nhuận vẫn chủ yếu dựa vào tín dụng. Để đa dạng hóa nguồn thu, theo chuyên gia này, các nhà băng phải tận dụng chuyển đổi số, ra mắt các sản phẩm, dịch vụ gắn thiết thực hơn với nhu cầu của người dân, doanh nghiệp.

Trong khi đó, các chuyên gia phân tích SSI Research nhận định, thu nhập phí tiếp tục trở thành đòn bẩy lợi nhuận then chốt của ngân hàng năm 2027. Nhóm phân tích kỳ vọng, các mảng phí dịch vụ sẽ tăng trưởng vượt trội. Bảo lãnh tài trợ thương mại và thư tín dụng dự phòng (L/C) sẽ dẫn dắt, được hỗ trợ bởi hoạt động doanh nghiệp phục hồi và nhu cầu tài trợ dự án hạ tầng. 

Dự báo, lợi nhuận toàn ngành ngân hàng năm nay sẽ tăng 19,5%, nhưng giảm còn 15,4% trong năm 2027. Do đó, đa phần các chuyên gia đưa ra quan điểm trung lập với cổ phiếu ngân hàng.

“Tăng trưởng lợi nhuận vẫn tương đối tích cực, song chất lượng và tính bền vững của tăng trưởng sẽ phụ thuộc vào kỷ luật huy động vốn và khả năng tạo dòng tiền của khách hàng vay. Do đó, nhà đầu tư ưu tiên lựa chọn cổ phiếu của những ngân hàng có năng lực kiểm soát và quản lý rủi ro tốt nhất, thay vì những ngân hàng mở rộng tín dụng nhanh nhất”, SSI Research khuyến nghị.

Ngân hàng lớn tiếp tục tuyển quân, nhà băng nhỏ ráo riết tinh gọn

Điểm khá đặc biệt trong bức tranh 9 tháng đầu năm nay tại các ngân hàng là tình hình nhân sự đã khá cân bằng hơn, những cuộc cắt giảm ồ ạt hàng ngàn lao động không còn diễn ra nhiều như trước. Thậm chí, tại những ngân hàng lớn, lượng nhân sự tiếp tục gia tăng. Các cuộc tinh gọn chủ yếu diễn ra tại những ngân hàng nhỏ.

Tại VPBank, tổng số nhân viên tại thời điểm ngày 30/9/2026 là 30.724 người, tăng gần 2.000 nhân viên so với cuối năm ngoái. Techcombank cũng tăng nhân sự bình quân 9 tháng đầu năm nay thêm 769 người, lên 13.296 người. Trong khi đó, lượng nhân sự bình quân 9 tháng tại ACB, LPBank hầu như không đổi so với cùng kỳ năm ngoái. 

Kết quả cuộc điều tra xu hướng kinh doanh của các tổ chức tín dụng thực hiện trong quý IV/2026 của Vụ Dự báo, Thống kê (Ngân hàng Nhà nước) cho thấy, thị trường ngân hàng đang chuyển dần từ trạng thái thiếu lao động sang cân bằng hơn khi nhu cầu tuyển dụng tiếp tục duy trì ổn định, tỷ lệ thiếu lao động giảm liên tục trong 3 quý đầu năm, nhưng chưa xuất hiện tình trạng dư thừa nhân lực.

Báo cáo tài chính quý III/2026 cho thấy, hầu hết các ngân hàng cắt giảm mạnh nhân sự 9 tháng đầu năm đều là ngân hàng đang tái cơ cấu hoặc các ngân hàng nhỏ đang trong quá trình tinh gọn để cắt giảm chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ngân hàng giảm mạnh nhân sự nhất từ đầu năm đến nay là Sacombank, với mức giảm hơn 4.260 nhân viên, tương đương 25% tổng nhân sự chỉ trong 9 tháng, đưa quy mô lao động xuống mức thấp nhất 10 năm qua. Tại thời điểm ngày 30/9/2026, ngân hàng hợp nhất có 12.550 nhân viên, Ngân hàng mẹ còn khoảng 11.560 nhân viên, giảm 27% so với đầu năm. Việc tinh giản diễn ra trong giai đoạn Sacombank tái cấu trúc toàn diện.

Ngân hàng mạnh tay cắt giảm nhân sự tiếp theo là Kienlongbank. Theo báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2026, tại ngày 30/9, Ngân hàng mẹ và các công ty con có 2.596 nhân viên, giảm 1.078 người so với cuối quý II/2026 và giảm 629 người so với đầu năm. Dù vậy, tính bình quân 9 tháng đầu năm, nhân sự của ngân hàng này chỉ giảm 368 người so với cùng kỳ năm ngoái.      

Trong nửa đầu năm nay, tổng hợp báo cáo tài chính của 27 ngân hàng niêm yết cho thấy, nhân sự toàn ngành giảm hơn 4.000 người. Việc cắt giảm diễn ra ở 15 ngân hàng với tổng mức cắt giảm là 7.000 người. Ở chiều còn lại, 12 ngân hàng giữ ổn định hoặc tăng thêm nhân sự, chủ yếu ở mảng marketing và công nghệ. 

Dù diễn biến nhân sự 9 tháng đầu năm của các ngân hàng là khác nhau, song điểm chung của các nhà băng là thu nhập nhân viên đều tăng lên. LPBank là ngân hàng tăng mạnh nhất thu nhập cho nhân viên nửa đầu năm nay (gần 7 triệu đồng/người/tháng), đạt mức thu nhập bình quân 34,3 triệu đồng/người/tháng. Sacombank dù đang trong quá trình tái cơ cấu, nhưng nhờ cắt giảm mạnh nhân sự, cũng mạnh tay chi lương, thưởng cho nhân viên lên bình quân 35,7 triệu đồng/người/tháng, tăng 5,7 triệu đồng/tháng so với cùng kỳ.

VPBank, Techcombank, VIB, KienLongBank… đều tăng lương bình quân cho nhân viên xấp xỉ 2 triệu đồng/người/tháng trong 9 tháng đầu năm nay. Theo đó, thu nhập bình quân của nhân viên Techcombank là 49 triệu đồng/người/tháng, của VPBank là 29,75 triệu đồng/người/tháng, VIB là 37,1 triệu đồng/tháng, KienLongBank là 25 triệu đồng/người/tháng. Thu nhập nhân viên ACB ổn định ở mức 38 triệu đồng/tháng.

Trong nửa đầu năm nay, các ngân hàng mạnh tay trả lương cho nhân viên nhất là MB, TPBank, Vietcombank, Techcombank, VietinBank, Sacombank, ACB, BIDV, LPBank…