Xuất nhập khẩu tăng mạnh

Tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa 11 tháng năm 2025 ước đạt 839,78 tỷ USD, tăng 17,2% so với cùng kỳ năm trước, tương ứng tăng 123,41 tỷ USD. Trong đó, xuất khẩu đạt 430,17 tỷ USD, tăng 16,1% (tăng 59,80 tỷ USD); nhập khẩu đạt 409,61 tỷ USD, tăng 18,4% (tăng 63,61 tỷ USD). Cán cân thương mại duy trì thặng dư 20,56 tỷ USD, thấp hơn 15,6% so với mức 24,38 tỷ USD cùng kỳ 2024.

Tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa 11 tháng năm 2025 tăng 17,2% so với cùng kỳ năm trước.

Khu vực doanh nghiệp FDI tiếp tục là động lực tăng trưởng chính của thương mại quốc tế khi đạt tổng kim ngạch 607,7 tỷ USD, tăng 25,5% (tăng 123,33 tỷ USD). Trong đó, xuất khẩu đạt 326,49 tỷ USD, tăng 23,4% (tăng 61,88 tỷ USD); nhập khẩu đạt 281,21 tỷ USD, tăng 28% (tăng 61,45 tỷ USD).

Đà tăng mạnh của kim ngạch xuất nhập khẩu giúp số thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu trong 11 tháng của ngành Hải quan đạt 420.634 tỷ đồng, tương đương 102,3% dự toán, bằng 89,5% chỉ tiêu phấn đấu và tăng 9% so với cùng kỳ 2024 (tăng 34.607 tỷ đồng).

Theo đại diện Ban Nghiệp vụ thuế hải quan (Cục Hải quan), kết quả này một phần nhờ kim ngạch hàng hóa chịu thuế tăng, đặc biệt là nhóm hàng nhập khẩu. Một số nhóm hàng đóng góp lớn vào mức tăng thu gồm: phân bón các loại tăng 208,9% về lượng và 139,7% về trị giá, làm tăng thu khoảng 1.216 tỷ đồng; thuế giá trị gia tăng từ hàng trị giá nhỏ tăng khoảng 1.258 tỷ đồng.

Đáng chú ý, các mặt hàng nhập khẩu phục vụ sản xuất như máy móc, thiết bị, phụ tùng chiếm 48,8% tổng kim ngạch nhập khẩu chịu thuế, tăng 10,5%, qua đó làm tăng thu khoảng 17.240 tỷ đồng. Nhóm ô tô nguyên chiếc tăng 20,1% về lượng và 30,2% về trị giá, đóng góp thêm khoảng 10.589 tỷ đồng tiền thuế.

Song song với nhiệm vụ thu, cơ quan Hải quan tiếp tục thực hiện các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp theo quy định. Trong 10 tháng, số thuế GTGT được giảm theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP vào khoảng 28.200 tỷ đồng. Ngoài ra, việc triển khai Nghị định 144/2024/NĐ-CP, Nghị định 73/2025/NĐ-CP và Nghị định 108/2025/NĐ-CP (sửa đổi Nghị định 26/2023/NĐ-CP) giúp giảm thêm khoảng 1.783 tỷ đồng tiền thuế xuất nhập khẩu.

Những con số trên cho thấy sự phục hồi mạnh mẽ của hoạt động thương mại hàng hóa, đồng thời phản ánh hiệu quả của các giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp và quản lý thu ngân sách trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động.

Vừa tạo thuận lợi thương mại, vừa siết chặt kỷ cương

Toàn ngành Hải quan đang bước vào giai đoạn nước rút với yêu cầu vừa tạo thuận lợi thương mại, vừa siết chặt kỷ cương trong quản lý thuế, chống thất thu và xử lý nợ đọng. Các đơn vị từ trung ương đến địa phương đều được quán triệt nhiệm vụ trọng tâm: hỗ trợ doanh nghiệp nhưng không để xảy ra buông lỏng quản lý, bảo đảm nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước.

Một trong những trọng điểm là hoàn thiện thể chế và xây dựng chính sách theo hướng cải cách, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo môi trường xuất nhập khẩu thông thoáng, minh bạch. Các văn bản quy phạm pháp luật về hải quan được rà soát, sửa đổi để phù hợp với thực tiễn, đồng thời đáp ứng yêu cầu nội luật hóa các cam kết, hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam tham gia. Yêu cầu đặt ra là bảo đảm tính đồng bộ, khả thi, gắn với nâng cao hiệu lực thực thi pháp luật.

Song song, cơ quan Hải quan tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số. Ngành đang phấn đấu cắt giảm 30% thủ tục hành chính, giảm 30% thời gian xử lý và giảm 30% chi phí cho doanh nghiệp khi thực hiện thủ tục hải quan. Các nhiệm vụ về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được triển khai theo hướng đồng bộ, thực chất.

Hệ thống công nghệ thông tin được mở rộng và nâng cấp, đầu tư trang thiết bị kiểm tra, giám sát hiện đại nhằm nâng cao năng lực quản lý. Đồng thời, ngành chủ động tăng cường kết nối dữ liệu, hợp tác trao đổi thông tin với hải quan các nước để phục vụ giám sát, kiểm soát rủi ro.

Cơ quan Hải quan có nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp.

Công tác kiểm soát hoạt động xuất nhập khẩu được siết chặt hơn, bảo đảm tuân thủ pháp luật về thuế, phòng chống buôn lậu và gian lận thương mại. Các biện pháp nghiệp vụ được tăng cường để phát hiện và ngăn chặn các hành vi sai phạm như gian lận về số lượng, trị giá, mã số, xuất xứ, nhãn hiệu hàng hóa hay chuyển tải bất hợp pháp.

Ngành Hải quan cũng yêu cầu các đơn vị bám sát diễn biến kim ngạch với các thị trường lớn, dự báo rủi ro và xây dựng kịch bản ứng phó với biến động thương mại quốc tế. Công tác quản lý nợ thuế được triển khai quyết liệt, yêu cầu các chi cục rà soát toàn bộ các khoản nợ, cưỡng chế và thu hồi theo đúng quy định, phấn đấu giảm nợ đọng theo chỉ tiêu được giao.

Việc chấp hành nghiêm các kết luận thanh tra, kiểm toán và tăng cường tự kiểm tra nội bộ được nhấn mạnh nhằm nâng cao kỷ luật, siết chặt trách nhiệm đội ngũ công chức.

Cùng với đó, ngành chủ động hướng dẫn doanh nghiệp và hải quan địa phương tháo gỡ những vướng mắc trong thực thi chính sách thuế, thủ tục hải quan. Việc đổi mới, hiện đại hóa hệ thống quản lý thuế, đầu tư công nghệ thông tin được thúc đẩy nhằm bảo đảm thu đúng, thu đủ, hạn chế thất thoát ngân sách.

Đào tạo, nâng cao năng lực đội ngũ công chức cũng là nhiệm vụ trọng tâm để sẵn sàng xử lý những tình huống phức tạp trong lĩnh vực thuế và hải quan. Ngành tăng cường tuyên truyền để doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường, tận dụng các hiệp định thương mại tự do và thúc đẩy xuất khẩu các mặt hàng giá trị gia tăng cao, qua đó nâng kim ngạch xuất khẩu và đóng góp bền vững cho ngân sách nhà nước.