Trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026 được đặt ở mức hai con số, ngành tài chính đang đối mặt áp lực rất lớn trong việc vừa hoàn thiện thể chế, thúc đẩy giải ngân đầu tư công, ổn định kinh tế vĩ mô, vừa bảo đảm cân đối ngân sách và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công, chuyển đổi số.

Những vấn đề này được các lãnh đạo Bộ Tài chính tập trung phân tích tại cuộc họp giao ban tháng 4, triển khai nhiệm vụ tháng 5/2026 tổ chức sáng 11/5, với nhiều yêu cầu siết chặt kỷ luật điều hành, nâng cao chất lượng tham mưu chính sách và đẩy nhanh tiến độ xử lý các nhiệm vụ trọng tâm.

Theo báo cáo tại cuộc họp, trong 4 tháng đầu năm 2026, ngành Tài chính đã hoàn thành 218 nhiệm vụ chính sách trong bối cảnh khối lượng công việc rất lớn, yêu cầu điều hành ngày càng cao và kinh tế thế giới tiếp tục tiềm ẩn nhiều biến động khó lường. Tuy nhiên, áp lực phía trước vẫn rất nặng nề khi nhiều mục tiêu lớn về tăng trưởng, đầu tư công, cải cách thể chế và chuyển đổi số đang bước vào giai đoạn triển khai quyết liệt.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn phát biểu tại hội nghị.

Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương yêu cầu các đơn vị bám sát tiến độ nhiệm vụ tháng 5, coi việc hoàn thành đúng hạn là tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng công việc và cán bộ.

Theo Thứ trưởng Trần Quốc Phương, thời gian tới cần khẩn trương hoàn thiện việc giao chỉ tiêu kinh tế - xã hội cho các bộ, ngành, địa phương; đồng thời đẩy nhanh phân bổ kế hoạch đầu tư công trung hạn nhằm tạo cơ sở cho triển khai các dự án trọng điểm.

Lãnh đạo Bộ Tài chính cũng lưu ý yêu cầu rà soát các nghị quyết đặc thù để kịp thời thể chế hóa vào luật, tránh tình trạng chính sách ban hành nhưng chậm được cụ thể hóa trong hệ thống pháp luật. Đây được xem là một trong những “điểm nghẽn” ảnh hưởng tới hiệu quả triển khai chủ trương lớn thời gian qua.

Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho rằng, trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục biến động mạnh, công tác phân tích, dự báo cần được nâng lên một bước. Các đơn vị phải tăng cường phân tích sâu những yếu tố tác động tới lạm phát, xuất nhập khẩu và tăng trưởng để phục vụ công tác điều hành kinh tế vĩ mô của Chính phủ.

Một trong những vấn đề được nhiều lãnh đạo Bộ Tài chính nhấn mạnh là áp lực hoàn thiện thể chế. Phát biểu tại hội nghị, Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm yêu cầu siết chặt kỷ luật, kỷ cương trong công tác xây dựng thể chế; các dự án luật, nghị định, thông tư phải bảo đảm đúng tiến độ và chất lượng.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm, hiện nhiều hồ sơ trình lãnh đạo quá sát thời gian, gây áp lực rất lớn trong xử lý công việc và ảnh hưởng tới chất lượng tham mưu. Đây là vấn đề cần được chấn chỉnh ngay trong thời gian tới nhằm nâng cao hiệu quả điều hành và tránh tình trạng bị động trong xây dựng chính sách.

Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm phát biểu tại hội nghị giao ban sáng 11/5.

Liên quan mục tiêu tăng trưởng hai con số, Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm đề nghị sớm xây dựng các kịch bản tăng trưởng và lạm phát sát với thực tế để báo cáo Chính phủ, phục vụ công tác điều hành linh hoạt trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục có nhiều biến động khó dự báo.

Đáng chú ý, lãnh đạo Bộ Tài chính cho rằng giá nguyên vật liệu xây dựng tăng cao đang tạo áp lực rất lớn lên tiến độ giải ngân đầu tư công. Nhiều dự án hiện gặp khó khăn trong lựa chọn nhà thầu do nguy cơ thua lỗ nếu thực hiện theo hợp đồng giá cố định.

Điều này khiến không ít dự án trọng điểm đứng trước nguy cơ chậm tiến độ, ảnh hưởng trực tiếp tới mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng kinh tế thông qua đầu tư công - một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế hiện nay.

Để nâng cao hiệu quả điều hành, Thứ trưởng Nguyễn Đức Tâm cũng đề nghị xây dựng công cụ theo dõi việc giao chỉ tiêu tăng trưởng cho các bộ, ngành, địa phương; đồng thời tăng cường quản lý tài sản công, hoàn thiện hệ thống phần mềm điều hành công việc và bảo đảm an toàn, bảo mật văn bản điện tử.

Ở góc độ điều hành tổng thể, Thứ trưởng Lê Tấn Cận cho rằng, trong bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động, việc ngành Tài chính hoàn thành 218 nhiệm vụ chính sách trong 4 tháng đầu năm là kết quả tích cực, thể hiện nỗ lực rất lớn của toàn ngành.

Tuy nhiên, theo Thứ trưởng Lê Tấn Cận, thời gian tới, ngành Tài chính cần tiếp tục ưu tiên hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính và nghiên cứu hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước với Luật Đầu tư công nhằm tạo sự đồng bộ trong quản lý nguồn lực và nâng cao hiệu quả đầu tư công.

Một điểm đáng chú ý khác được lãnh đạo Bộ Tài chính đặc biệt nhấn mạnh là yêu cầu đẩy mạnh hiện đại hóa và chuyển đổi số. Theo Thứ trưởng Lê Tấn Cận, ngành Tài chính cần tăng tốc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) trong công tác chỉ đạo, điều hành và quản lý nhà nước.

Trong bối cảnh lượng dữ liệu tài chính, ngân sách, thuế, hải quan và đầu tư ngày càng lớn, việc ứng dụng công nghệ được xem là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả điều hành, giảm chi phí quản lý và tăng tính minh bạch trong hoạt động công vụ.

Cùng với đó, Thứ trưởng Lê Tấn Cận đề nghị rà soát các mặt hàng thiết yếu cần dự trữ chiến lược; nghiên cứu xây dựng kho dự trữ xăng dầu quốc gia nhằm chủ động ứng phó các biến động lớn của thị trường năng lượng thế giới.

Theo lãnh đạo Bộ Tài chính, các biến động địa chính trị thời gian qua cho thấy yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực dự trữ chiến lược đối với các mặt hàng quan trọng, nhất là năng lượng và nguyên liệu đầu vào của nền kinh tế.

Ngoài ra, công tác quản lý giá, quản lý tài sản công và nâng cao hiệu quả giám sát đầu tư cũng tiếp tục được đặt ra như một yêu cầu lớn trong điều hành thời gian tới.

Liên quan công tác thu ngân sách, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn cho biết tiến độ thu ngân sách 4 tháng đầu năm cơ bản bám sát kế hoạch, song vẫn cần tiếp tục theo dõi sát các nguồn thu, đặc biệt là thu từ đất và khu vực doanh nghiệp nhà nước.

Trong bối cảnh thị trường bất động sản và hoạt động sản xuất kinh doanh còn nhiều biến động, đây được xem là các nguồn thu tiềm ẩn rủi ro và có thể ảnh hưởng tới cân đối ngân sách nếu diễn biến không thuận lợi.

Về khu vực doanh nghiệp nhà nước, Thứ trưởng Cao Anh Tuấn yêu cầu đẩy nhanh xây dựng đề án sắp xếp lại các tập đoàn, tổng công ty; hoàn thiện các nghị định hướng dẫn và thúc đẩy triển khai Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước.

Theo lãnh đạo Bộ Tài chính, việc tái cơ cấu doanh nghiệp nhà nước không chỉ nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng vốn mà còn hướng tới hình thành các doanh nghiệp đủ năng lực dẫn dắt các ngành, lĩnh vực trọng yếu của nền kinh tế trong giai đoạn phát triển mới.

Có thể thấy, trong bối cảnh áp lực tăng trưởng, giải ngân đầu tư công, hoàn thiện thể chế và chuyển đổi số cùng lúc gia tăng, ngành Tài chính đang phải xử lý đồng thời nhiều bài toán lớn của nền kinh tế.

Yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là hoàn thành các chỉ tiêu ngắn hạn mà còn phải xây dựng nền tảng thể chế, tài khóa và quản trị đủ mạnh để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn tới.