Sau các Nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, Bộ Chính trị đã chính thức ban hành Nghị quyết số 10-NQ/TW về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài.

Nghị quyết 10-NQ/TW đánh dấu sự chuyển hướng căn bản trong tư duy thu hút FDI - từ chú trọng số lượng sang ưu tiên chất lượng, với trọng tâm là công nghệ cao, chuyển giao công nghệ, giá trị gia tăng và liên kết chặt chẽ với doanh nghiệp trong nước. Đây là cấu phần thứ ba trong bộ chính sách phát triển đồng bộ ba khối kinh tế: Nhà nước - Tư nhân - FDI. 

Theo đánh giá của chuyên gia Chứng khoán Mirae Asset Việt Nam, Nghị quyết 10-NQ/TW là cuộc “nâng cấp” chiến lược dòng vốn FDI, giữ khung quy mô vốn và có đột phá ở chỉ tiêu chất lượng. 

Trục chiến lược mới là chuyển từ “thu hút nhiều” sang “thu hút hiệu quả, chất lượng cao, bền vững”; ưu tiên FDI thế hệ mới vào bán dẫn, AI, dữ liệu lớn, công nghệ sinh học, năng lượng – vật liệu mới. Điểm mới then chốt đã tích hợp FDI và FII (Đầu tư gián tiếp nước ngoài) trong một khung chiến lược, biến cải cách thị trường vốn (nâng hạng) thành công cụ của chính sách công nghiệp, mở rộng thành “chiến lược đầu tư quốc gia”.

So với Nghị quyết 50-NQ/TW năm 2019, vốn tập trung vào nâng cao chất lượng và hiệu quả thu hút FDI thì Nghị quyết 10-NQ/TW thể hiện bước chuyển mạnh hơn sang phát triển khu vực FDI theo hướng chiến lược, có chọn lọc và gắn chặt với năng lực nội tại của nền kinh tế. 

Điểm nổi bật của Nghị quyết 10-NQ/TW là ưu tiên dòng vốn công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh – số, R&D và các tập đoàn toàn cầu, đồng thời đặt trọng tâm vào liên kết với doanh nghiệp trong nước, phát triển nhà cung ứng nội địa và nâng tỷ lệ nội địa hóa.

Trong mục tiêu cụ thể của Nghị quyết, đặt ra yêu cầu phấn đấu trước năm 2030, thị trường chứng khoán được tổ chức xếp hạng thị trường MSCI nâng hạng. “Việc lồng ghép mục tiêu nâng hạng thị trường chứng khoán vào chiến lược FDI giúp tạo thêm động lực cho dòng vốn ngoại quay lại thị trường”, Mirae Asset khẳng định. 

Theo đó, Nghị quyết NQ 10-NQ/TW là chất xúc tác quan trọng cho dòng vốn FDI/FII, hỗ trợ kỳ vọng nâng hạng thị trường và cải thiện định giá của nhóm cổ phiếu dẫn dắt. Nếu các nút thắt về room ngoại, công bố thông tin và hạ tầng giao dịch được gỡ dần, mặt bằng định giá có thể được nâng lên. 

Dự báo của công ty chứng khoán này cho rằng, nếu CCP vận hành và các cải cách then chốt hoàn tất, MSCI có thể đưa Việt Nam vào danh sách xem xét nâng hạng trong kỳ đánh giá tháng 6/2027 hoặc tháng 6/2028. Sau tối thiểu, 1 năm từ thời điểm trong Watchlist, MSCI có thể chính thức nâng Việt Nam lên Emerging Market.

Hiện số liệu FDI cũng đang xác nhận xu hướng. Dòng vốn FDI vào Việt Nam tiếp tục duy trì xu hướng tích cực, phản ánh rõ vai trò hưởng lợi từ làn sóng chuyển dịch và chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng toàn cầu. 

Tổng vốn FDI đăng ký đạt 24,81 tỷ USD (tăng 34,9% so với cùng kỳ), trong đó lĩnh vực công nghiệp chế biến, chế tạo đóng góp 15,01 tỷ USD, chiếm hơn 60% tổng vốn và tăng mạnh 44,3%, cho thấy Việt Nam tiếp tục là điểm đến ưu tiên của các nhà sản xuất quốc tế.

Tổng vốn FDI giải ngân đạt 9,75 tỷ USD, mức cao nhất trong 5 năm, hàm ý chất lượng dòng vốn không chỉ cải thiện trên phương diện cam kết mà còn thể hiện qua tiến độ triển khai thực tế. Cùng với đó, đầu tư vào bán dẫn tăng 35% cho thấy Việt Nam đang từng bước tham gia sâu hơn vào các ngành công nghệ có giá trị gia tăng cao. 

Về trung hạn, lợi thế từ mạng lưới FTA, quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện mở rộng và kỳ vọng nâng hạng MSCI có thể tiếp tục củng cố vị thế của Việt Nam trong chuỗi cung ứng khu vực, đồng thời tạo dư địa tái định giá cho thị trường tài sản trong nước.

Với triển vọng này, Mirae Asset dự báo, các nhóm ngành hưởng lợi lớn nhất là những lĩnh vực có liên kết trực tiếp với dòng vốn FDI mới như khu công nghiệp, ngân hàng, logistics, xây dựng hạ tầng, công nghệ và năng lượng. Đây là các ngành có khả năng ghi nhận tăng trưởng cao hơn mặt bằng chung và được hưởng lợi từ quá trình mở rộng đầu tư, chuyển giao công nghệ và nâng cấp chuỗi cung ứng.

Tuy nhiên, mức độ hưởng lợi sẽ khác nhau giữa các doanh nghiệp tùy thuộc vào vị thế cạnh tranh, năng lực triển khai và khả năng tận dụng cơ hội từ làn sóng FDI.