Ngoại giao đóng vai trò quan trọng

Hội nghị đánh giá, năm 2025, tình hình kinh tế, chính trị thế giới và khu vực diễn biến phức tạp, nhiều khó khăn, thách thức ảnh hưởng tới Việt Nam, công tác ngoại giao kinh tế đã bám sát các văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và đạt kết quả nổi bật.

Trong khuôn khổ 75 hoạt động đối ngoại của lãnh đạo chủ chốt, Việt Nam đã nâng cấp quan hệ với 17 nước, ký kết 350 thỏa thuận hợp tác, gấp 2,5 lần năm 2024. Qua đó tăng cường kết nối, thu hút nguồn lực bên ngoài phục vụ thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao khả năng thích ứng trước những biến động của kinh tế, thương mại quốc tế.

Việt Nam duy trì và củng cố các thị trường hàng đầu về xuất khẩu, thu hút đầu tư theo hướng bền vững và nâng cao hiệu quả; tạo đột phá tại một số thị trường mới, tiềm năng như Mỹ Latin, Trung Đông – châu Phi, Trung Á, Trung Đông Âu. Nhờ đó, đưa Việt Nam thuộc nhóm 15 nước thương mại lớn nhất thế giới, với tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vượt mốc 900 tỷ USD.

Toàn cảnh Hội nghị. Ảnh: VGP.

Công tác quảng bá thương hiệu, sản phẩm Việt Nam chuyển biến mạnh mẽ; công tác quảng bá, xúc tiến du lịch được chú trọng, với nhiều hoạt động đa dạng, đạt kết quả ấn tượng, đóng góp tích cực vào tăng trưởng của khu vực dịch vụ, du lịch. Tổng lượng khách quốc tế đến Việt Nam năm 2025 đạt gần 21,2 triệu lượt, tăng 20,4% so với năm trước và cao hơn 17,8% so với năm 2019 thời điểm trước dịch.

Trong năm 2025, hơn 70 văn kiện hợp tác cấp Chính phủ, bộ ngành và hợp tác giữa các doanh nghiệp, viện, trường, địa phương đã được ký kết trong nhiều lĩnh vực khoa học công nghệ, đặc biệt là việc định hình và thúc đẩy các khuôn khổ, thỏa thuận hợp tác mang tính chiến lược với các trung tâm khoa học công nghệ hàng đầu. Kết nối thành công nhiều tập đoàn công nghệ hàng đầu sang Việt Nam, thúc đẩy một số dự án đầu tư quan trọng. Hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ của Việt Nam kết nối hợp tác và vươn ra thị trường nước ngoài. Thiết lập và củng cố các mạng lưới trí thức người Việt Nam ở nước ngoài, trong đó xây dựng Kế hoạch triển khai giới thiệu 100 chuyên gia hàng đầu về nước làm việc, tập hợp dữ liệu chuyên gia, trí thức, doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài.

Các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài đã triển khai gần 500 hoạt động ngoại giao kinh tế xúc tiến thương mại, đầu tư, du lịch; hỗ trợ các địa phương tổ chức hơn 150 hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư ở trong và ngoài nước; hỗ trợ các tỉnh, thành phố ký kết khoảng 100 thoả thuận với các đối tác quốc tế.

Cùng với đánh giá kết quả, thành tựu nổi bật, đặc biệt là những kinh nghiệm quý, bài học hay cần nhân rộng; những khó khăn, hạn chế cần khắc phục…, các đại biểu tập trung phân tích, dự báo tình hình thế giới, ảnh hưởng đến Việt Nam để chủ động có đối sách ứng phó, thúc đẩy ngoại giao kinh tế, phục vụ phát triển đất nước, nhất là góp phần đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong thời gian tới.

Các đại biểu đề xuất, tiếp tục đẩy mạnh hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư, khoa học công nghệ, nhất là các đối tác chiến lược, toàn diện, chiến lược toàn diện; tạo đột phá trong hợp tác thương mại, đầu tư, lao động, du lịch và trong hợp tác quốc tế về khoa học công nghệ; ưu tiên hỗ trợ địa phương và doanh nghiệp nâng cao hiệu quả hội nhập kinh tế quốc tế; đẩy mạnh và nâng tầm ngoại giao đa phương, thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế…

Là đại diện doanh nghiệp công nghệ duy nhất phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch CMC Nguyễn Trung Chính cho biết, năm 2025 doanh nghiệp tăng trưởng tại thị trường quốc tế khoảng 30%, lợi nhuận tăng 34%; hiện diện tại 30 quốc gia và có văn phòng đại diện trên 10 nước. CMC đã thành lập công ty tại Mỹ, đang tiến hành các thủ tục mở văn phòng tại các bang quan trọng là Illinois, California, Texas và Florida, đồng thời chuẩn bị mở rộng thêm các thị trường trọng điểm trong năm 2026.

Chủ tịch CMC Nguyễn Trung Chính phát biểu tại Hội nghị.

Từ trải nghiệm làm việc trực tiếp với khách hàng và đối tác toàn cầu, ông nhấn mạnh: “Đã đến lúc chúng ta cần trình bày với thế giới về một ‘Việt Nam mới’”. Theo lãnh đạo CMC, “Việt Nam mới” cần được nhìn nhận như một đối tác công nghệ đáng tin cậy - không chỉ là nơi cung cấp lao động chi phí thấp hay gia công, mà là quốc gia có năng lực tạo ra sản phẩm, giải pháp và giá trị tri thức, có thể hợp tác ngang tầm trong các công nghệ mới nổi như AI.

Ông cho rằng, nếu hình ảnh quốc gia được định vị đúng và truyền thông nhất quán, mức độ tín nhiệm ban đầu của thị trường dành cho doanh nghiệp Việt sẽ được nâng lên, qua đó tạo thuận lợi khi tiếp cận đối tác và mở rộng kinh doanh quốc tế. Khi đối tác tin vào năng lực và chuẩn mực của Việt Nam, doanh nghiệp sẽ có cơ hội đi sâu vào các hợp đồng lớn hơn, dài hạn hơn và ở nấc thang giá trị cao hơn, thay vì bị “đóng khung” ở vai trò thầu phụ.

Lãnh đạo CMC đề xuất một số định hướng hành động: Xây dựng thông điệp quốc gia nhất quán về năng lực công nghệ nhấn mạnh Việt Nam là điểm đến của tri thức, đổi mới và năng lực kỹ thuật; chuyển từ “sản xuất chi phí thấp” sang “tạo giá trị cao”.Thiết kế cơ chế phối hợp một cửa giữa các bộ, ngành, địa phương và cơ quan đại diện ở nước ngoài nhằm hỗ trợ doanh nghiệp công nghệ tiếp cận thị trường: từ kết nối đối tác, tư vấn tuân thủ, đến tháo gỡ vướng mắc pháp lý – hợp đồng.

Cùng với đó là ưu tiên xúc tiến theo cụm ngành và thị trường mục tiêu: lựa chọn các “đấu trường” có nhu cầu rõ rệt về AI, cloud, an ninh mạng, dữ liệu… để triển khai xúc tiến có trọng tâm, tránh dàn trải; Nâng cấp hợp tác với các tập đoàn công nghệ hàng đầu theo hướng đồng phát triển và thương mại hóa: không dừng ở sự kiện - gặp gỡ, mà tạo ra dự án mẫu, sản phẩm mẫu, mô hình mẫu có thể nhân rộng; Gắn thương hiệu doanh nghiệp với thương hiệu quốc gia...

Ngoại giao kinh tế đạt kết quả quan trọng

Kết luận hội nghị, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đánh giá, ngoại giao kinh tế đạt kết quả quan trọng mang tính "chuyển đổi trạng thái, xoay chuyển tình thế", khái quát bằng mệnh đề: "Chủ động tích cực - Thị trường mở rộng - Chất lượng nâng cao - Hiệu quả rõ nét - Kinh tế tăng trưởng - Nhân dân thụ hưởng".

Phân tích, chứng minh bằng những con số, dẫn chứng cụ thể; đồng thời chỉ rõ các bài học kinh nghiệm, Thủ tướng Chính phủ cho biết, từ năm 2026 trở đi nước ta phải đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số, do đó tất cả các cấp, các ngành, địa phương, các lĩnh vực kinh tế đều phải tăng trưởng 2 con số.

Với phương châm "đoàn kết để tạo sức mạnh, hợp tác để có lợi ích, đối thoại tăng cường niềm tin", "ngoại giao nói chung và ngoại giao kinh tế nói riêng phải chân thành với tinh thần lợi ích hài hoà, rủi ro chia sẻ", Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương, cơ quan, doanh nghiệp, cơ quan đại diện Việt Nam tại các nước quyết liệt triển khai cụ thể hóa, thực hiện tốt các chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, nhất là Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng sắp tới, các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị đã và sẽ ban hành.

Trong đó, tập trung ưu tiên tạo đột phá trong hợp tác quốc tế về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển xanh trong kỷ nguyên số vì đây là yêu cầu khách quan, lựa chọn chiến lược, ưu tiên hàng đầu; phát triển năng lượng bền vững, đô thị thông minh, du lịch; thu hút các tập đoàn công nghệ lớn, thu hút các nhà khoa học Việt Nam ở nước ngoài; tạo điều kiện để các doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, nhất là các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài phải thúc đẩy làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống; triển khai đồng bộ đa dạng hoá, đa phương hoá thị trường, đa dạng hoá sản phẩm, chuỗi cung ứng; khai thác tiềm năng các thị trường Trung Đông, châu Phi, Nam Mỹ…; mở rộng các hiệp định FTA với Bangladesh, Pakistan, các nước châu Phi như Nigeria; sớm ký kết FTA với Khối Mercosur…

Để đẩy mạnh khai thác hiệu quả các động lực tăng trưởng mới, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tăng cường mở rộng hợp tác với các đối tác lớn, truyền thống, mở rộng hợp tác với các đối tác tiềm năng; mở rộng hợp tác trong lĩnh vực điện toán đám mây, trí tuệ nhân tạo (AI), chip bán dẫn…; tích cực đấu tranh bảo vệ quyền lợi của đất nước.

Cùng với đó, tích cực quyết liệt hỗ trợ doanh nghiệp phát triển, mở rộng đầu tư, vươn ra thị trường quốc tế, tạo hệ sinh thái đồng bộ gồm các dịch vụ ngân hàng, logistics, nguồn nhân lực, hỗ trợ pháp lý; chú trọng đối tượng là các doanh nghiệp vừa và nhỏ; hợp tác, liên kết với các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới.

Thủ tướng giao nhiệm vụ cụ thể cho một số Đại sứ như: Đại sứ Việt Nam tại Hoa Kỳ làm việc với phía bạn đề nghị Hoa Kỳ sớm công nhận quy chế kinh tế thị trường của Việt Nam và đưa Việt Nam ra khỏi danh sách các nước hạn chế xuất khẩu công nghệ cao (D1, D3); Đại sứ Việt Nam tại Trung Quốc thúc đẩy các dự án đường sắt kết nối hai nước; Đại sứ Việt Nam tại Nga thúc đẩy hợp tác xây dựng Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận; Đại sứ Việt Nam tại Bỉ và tại các nước ASEAN tiếp tục thúc đẩy với phía Uỷ ban châu Âu (EC) và các nước trong khu vực hợp tác trong việc chống khai thác IUU, vì uy tín, danh dự của quốc gia, dân tộc và sự phát triển bền vững ngành thuỷ sản.

Yêu cầu đẩy mạnh quảng bá, xúc tiến các sản phẩm, thương hiệu Việt Nam ra nước ngoài, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo Bộ Công Thương sớm hoàn thiện chương trình hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam ra thế giới (Go Global); đẩy mạnh kết nối thu hút cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư quốc tế hợp tác, kinh doanh lâu dài, hỗ trợ Việt Nam vận hành hiệu quả Trung tâm tài chính quốc tế, các khu thương mại tự do đi vào hoạt động; thúc đẩy hợp tác kinh tế qua biên giới.

Theo Thủ tướng, phải tiếp tục chủ động tham gia tích cực đóng góp thực chất vào các diễn đàn đa phương, trong đó có Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF); tập trung tổ chức tốt Tuần lễ Cấp cao APEC 2027; đảm nhiệm hiệu quả vai trò chủ trì các cơ chế đa phương; thúc đẩy xuất khẩu các sản phẩm Halal, tập trung vào thị trường Trung Đông; đồng hành với các địa phương trong xúc tiến đầu tư, tìm đầu ra cho hàng hóa.