Sáng 5/1, Tòa án nhân dân TP. Hà Nội mở phiên tòa sơ thẩm xét xử 55 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế), với nhiều tội danh khác nhau.

Trong số này, nhiều bị cáo là cựu lãnh đạo, cựu cán bộ và chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm, bị cáo buộc đã nhận tiền của cá nhân, doanh nghiệp để thực hiện các thủ tục cấp phép liên quan đến lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao xác định, Cục An toàn thực phẩm là đơn vị chuyên ngành, có chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Y tế quản lý nhà nước và tổ chức thực thi pháp luật trong lĩnh vực an toàn thực phẩm.

Cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm Nguyễn Thanh Phong.

Tuy nhiên, trong giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2025, lợi dụng các quy định của pháp luật, một số cá nhân là lãnh đạo, cựu lãnh đạo, chuyên viên, cán bộ thuộc các đơn vị chuyên môn của Cục An toàn thực phẩm, cùng với một số cá nhân và doanh nghiệp, đã thực hiện hành vi đưa, nhận hối lộ trong quá trình thẩm định, cấp nhiều loại giấy tờ chuyên ngành.

Các hành vi bị cáo buộc liên quan đến hoạt động thẩm định cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; thẩm định giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm và cấp giấy chứng nhận thực hành sản xuất tốt (GMP).

Đối với hoạt động thẩm xét hồ sơ cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, cáo trạng viện dẫn Nghị định số 15/2018/NĐ-CP ngày 2/2/2018 của Chính phủ, quy định chi tiết một số điều của Luật An toàn thực phẩm.

Theo đó, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe, phụ gia thực phẩm hỗn hợp có công dụng mới hoặc phụ gia thực phẩm chưa có trong danh mục được phép sử dụng, phải thực hiện đăng ký bản công bố sản phẩm tại Bộ Y tế.

Các bị cáo tại phiên tòa sơ thẩm.

Tuy nhiên, do Nghị định 15 mới ban hành với nhiều nội dung mới, quá trình hoàn thiện hồ sơ của cá nhân, doanh nghiệp gặp không ít khó khăn, đặc biệt là các yêu cầu về tài liệu khoa học chứng minh công dụng, liều dùng của sản phẩm.

Lợi dụng những khó khăn, bất cập này, các chuyên viên và lãnh đạo tại các đơn vị chuyên môn được phân công thẩm định, gồm Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm, Phòng Quản lý tiêu chuẩn và kiểm nghiệm, Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo an toàn thực phẩm, đã nhiều lần ban hành văn bản yêu cầu cá nhân, doanh nghiệp sửa đổi, bổ sung hồ sơ với nội dung chung chung, khó hiểu, kéo dài thời gian cấp giấy tiếp nhận.

Theo cáo buộc, để hồ sơ được hoàn thiện và sớm được cấp giấy tiếp nhận, một số cá nhân, doanh nghiệp làm dịch vụ đã thỏa thuận với các chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm về việc chi tiền ngoài quy định.

Mức chi trung bình từ 5 đến 10 triệu đồng cho mỗi hồ sơ, được thực hiện sau khi giấy tiếp nhận được cấp.

Việc đưa, nhận tiền này được các chuyên viên báo cáo lên cấp trên, gồm Phạm Văn Hinh (cựu Trưởng Phòng Giám sát ngộ độc và thông tin truyền thông), Lê Hoàng (cựu Phó cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) và Đinh Quang Minh (cựu Giám đốc Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo an toàn thực phẩm), để báo cáo Nguyễn Thanh Phong biết và được người này đồng ý với chủ trương nhận tiền của cá nhân, doanh nghiệp.

Sau đó, các bị cáo thống nhất cơ chế phân chia tiền cho lãnh đạo Cục An toàn thực phẩm, lãnh đạo đơn vị chuyên môn và các chuyên viên trực tiếp thực hiện hồ sơ.

Cựu Cục trưởng Trần Việt Nga và chồng cùng bị đưa ra xét xử trong vụ án này.

Đối với hoạt động thẩm xét hồ sơ cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo, cáo trạng xác định nhiệm vụ này được lãnh đạo Cục An toàn thực phẩm giao cho Phòng Giám sát và Truyền thông thẩm định, tham mưu.

Theo cáo buộc, từ tháng 8/2018, sau khi được Nguyễn Thanh Phong phân công ký giấy xác nhận nội dung quảng cáo, Trần Việt Nga (thời điểm này là Phó cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) đã chỉ đạo Trần Thị Thu Liễu (Phó trưởng phòng phụ trách) quán triệt với các chuyên viên về việc thu tiền chi ngoài của cá nhân, doanh nghiệp. Số tiền này phải được chuyển cho Nga với mức tối thiểu 2 triệu đồng cho mỗi hồ sơ.

Từ đó, các chuyên viên đã trao đổi và yêu cầu cá nhân, doanh nghiệp chi tiền trung bình từ 4 đến 9 triệu đồng cho mỗi hồ sơ xác nhận nội dung quảng cáo.

Cáo trạng cáo buộc, lợi dụng nhiệm vụ, quyền hạn trong ba lĩnh vực nêu trên, từ năm 2018 đến năm 2024, Nguyễn Thanh Phong cùng 33 bị can là cựu lãnh đạo, cán bộ, chuyên viên của Cục An toàn thực phẩm và một số cá nhân liên quan đã nhận hối lộ của 21 bị can là đại diện các cá nhân, doanh nghiệp.

Trong đó, tổng số tiền nhận hối lộ trong hoạt động cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm là gần 94 tỷ đồng; trong hoạt động cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo là hơn 12,7 tỷ đồng; và trong hoạt động cấp giấy chứng nhận GMP là hơn 1 tỷ đồng.

Cơ quan công tố xác định, Nguyễn Thanh Phong phải chịu trách nhiệm về số tiền nhận hối lộ hơn 94,8 tỷ đồng; trong đó, bị can này được hưởng lợi gần 44 tỷ đồng.