Tại Hội nghị toàn quốc quán triệt Nghị quyết Đại hội XIV, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh yêu cầu phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới, tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế đất nước; khẳng định đối ngoại là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của toàn Đảng, toàn dân và toàn hệ thống chính trị.

Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng khẳng định: “Thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại”.

Đồng chí Lê Hoài Trung, Uỷ viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao giới thiệu Chuyên đề: "Phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới, tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hoá và vị thế đất nước". Ảnh: Phương Hoa/TTXVN

Trên nền tảng các nội hàm cốt lõi, mang tính xuyên suốt đó, Đại hội XIV đã bổ sung nhiều nội dung mới, quan trọng, làm sâu sắc hơn đường lối đối ngoại của Đảng, nổi bật ở các điểm sau:

Thứ nhất, nhấn mạnh mục tiêu “phát triển đối ngoại trong kỷ nguyên mới, tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế đất nước”. Thực tiễn cho thấy, đối ngoại và hội nhập quốc tế thời gian qua đã đạt nhiều thành tựu nổi bật, góp phần quan trọng tạo dựng cục diện đối ngoại rộng mở, thuận lợi cho phát triển đất nước.

Tuy nhiên, dư địa để tiếp tục củng cố và nâng tầm đối ngoại vẫn còn lớn. Trong bối cảnh thế giới biến động sâu sắc, yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới đặt ra đòi hỏi đối ngoại Việt Nam phải vươn lên tầm cao mới, phát huy đầy đủ vai trò, sứ mệnh của mình như Văn kiện Đại hội XIV đã xác định.

Thứ hai, bổ sung và nhấn mạnh quan điểm “tự chủ chiến lược”, “tự cường” trong đối ngoại. Đây là quan điểm chỉ đạo có ý nghĩa nền tảng, bắt nguồn từ tư tưởng lớn của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Người từng khẳng định: “Một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứ ngồi chờ dân tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được độc lập”, và “muốn người ta giúp cho, thì trước mình phải tự giúp lấy mình đã”.

Quan điểm này phản ánh quy luật xuyên suốt của cách mạng Việt Nam: sức mạnh nội lực giữ vai trò quyết định, trong khi sức mạnh bên ngoài từ đoàn kết, hợp tác quốc tế giữ vai trò quan trọng. Đây vừa là sự thích ứng chủ động trước bối cảnh quốc tế phức tạp hiện nay, vừa là sự đúc kết sâu sắc từ thực tiễn đối ngoại thời gian qua.

Thứ ba, khẳng định rõ vai trò, sứ mệnh của đối ngoại và hội nhập quốc tế là “trọng yếu, thường xuyên”. Văn kiện Đại hội XIV nêu rõ: “Đẩy mạnh đối ngoại, hội nhập quốc tế là trọng yếu, thường xuyên”.

Theo đó, đối ngoại là lĩnh vực có tầm quan trọng hàng đầu, gắn trực tiếp với sự tồn vong, an nguy, thịnh suy của đất nước; là phương thức quan trọng trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc qua mọi giai đoạn cách mạng.

Việc xác định tính “trọng yếu, thường xuyên” đòi hỏi phải bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện, tuyệt đối, trực tiếp của Đảng; sự phối hợp chặt chẽ giữa ba trụ cột quốc phòng - an ninh - đối ngoại; giữa Trung ương và địa phương, giữa các ban, bộ, ngành. Với tính chất đó, đối ngoại là sự nghiệp chung của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, là nhiệm vụ của cả hệ thống chính trị, trong đó các lực lượng làm công tác đối ngoại giữ vai trò nòng cốt trong tham mưu và tổ chức thực hiện.

Để triển khai hiệu quả các định hướng lớn nêu trên, Đảng bộ Bộ Ngoại giao kiến nghị các cấp, các ngành tập trung thực hiện một số trọng tâm sau:

Một là, thống nhất nhận thức trong toàn hệ thống chính trị về sứ mệnh, mục tiêu, nhiệm vụ của đối ngoại theo đường lối Đại hội XIV, đặc biệt là tính “trọng yếu, thường xuyên”, nhằm bảo đảm hiểu đúng, đầy đủ và thống nhất hành động.

Hai là, khẩn trương thể chế hóa, cụ thể hóa đường lối đối ngoại của Đại hội XIV. Trọng tâm là hoàn thiện các quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước về đối ngoại và hội nhập quốc tế; bảo đảm quản lý thống nhất, triển khai đồng bộ, hiệu quả; đồng thời tăng cường cơ chế phối hợp liên ngành, kiểm tra, giám sát, đôn đốc thực hiện các nghị quyết, chỉ thị và cam kết quốc tế theo hướng rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ tiến độ.

Ba là, đẩy mạnh xây dựng và triển khai chiến lược đối ngoại toàn diện ở tầm cao mới trên ba trụ cột: đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, trên tất cả các lĩnh vực của công tác đối ngoại.

Bốn là, bố trí nguồn lực cho đối ngoại tương xứng với thế và lực mới của đất nước và yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới; phấn đấu đến năm 2030, tỷ lệ nguồn lực dành cho đối ngoại đạt mức tương đương mặt bằng chung của các nước ASEAN dẫn đầu.

Năm là, xây dựng nền ngoại giao toàn diện, hiện đại, chuyên nghiệp trên cả ba trụ cột: đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân.

Sáu là, tăng cường hơn nữa sự phối hợp hiệu quả, đồng bộ giữa các ban, bộ, ngành, địa phương; giữa các lực lượng làm công tác đối ngoại như đối ngoại Quốc hội, đối ngoại quốc phòng, đối ngoại Công an nhân dân, đối ngoại địa phương, cùng cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân cả nước trong triển khai đối ngoại và hội nhập quốc tế.