TS. Nguyễn Quốc Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho biết như vậy tại Hội nghị quốc tế với chủ đề “Khai mở thị trường vốn xanh quốc tế - Thúc đẩy phát triển bền vững và tài chính toàn diện tại Việt Nam” do Nam A Bank tổ chức ngày 5/9.

Theo TS. Hùng, tại Việt Nam, Chính phủ đã cam kết đạt mục tiêu Net zero vào năm 2050 song song với chiến lược thúc đẩy tài chính toàn diện và phát triển kinh tế tư nhân. Đây vừa là thách thức vừa là cơ hội để Việt Nam trở thành điểm đến hấp dẫn cho dòng vốn xanh toàn cầu.

Để đạt được mục tiêu đề ra, Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh thời kỳ 2011 - 2030 và tầm nhìn đến năm 2050 , trong đó tập trung vào 3 nhiệm vụ chiến lược gồm: giảm cường độ phát thải khí nhà kính và thúc đẩy sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo; xanh hóa sản xuất; xanh hóa lối sống và thúc đẩy tiêu dùng bền vững.

TS. Nguyễn Quốc Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho biết, phát triển thị trường tài chính xanh ở Việt Nam còn đối mặt nhiều rào cản cần được tháo gỡ.

Theo đó, Chính phủ, các bộ, ngành trong đó có Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đã ban hành nhiều cơ chế chính sách vừa tạo hành lang pháp lý vừa khuyến khích để đạt được mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững. Mới đây, ngày 4/7/2025, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 21/2025/QĐ-TTg quy định tiêu chí môi trường và việc xác nhận dự án đầu tư thuộc danh mục phân loại xanh.

Tuy nhiên, theo ông Hùng, phát triển thị trường tài chính xanh ở Việt Nam vẫn còn đối mặt với nhiều rào cản rất cần được tháo gỡ. Thứ nhất, đó là việc huy động nguồn lực tài chính cho mục tiêu phát thải ròng bằng 0 đến năm 2050, theo báo cáo của Ngân hàng thế giới (WB), Việt Nam cần khoản đầu tư khoảng 6,8% GDP mỗi năm, tương đương 368 tỷ USD cho đến năm 2040.

Điều này đòi hỏi phải có các cơ chế, chính sách để huy động nguồn vốn trong và ngoài nước, thúc đẩy phát triển thị trường tài chính xanh, khuyến khích dòng vốn tư nhân đầu tư vào các lĩnh vực của kinh tế xanh.

Thứ hai, từ năm 2017 đến nay thị trường tín dụng xanh, trái phiếu xanh đã có tốc độ phát triển hơn 20%/năm, cao hơn hẳn tốc độ tăng trưởng tín dụng chung của nền kinh tế.

Đối với thị trường tín dụng xanh, đến 30/6/2025 đã có 63 tổ chức tín dụng (TCTD) phát sinh dư nợ tín dụng xanh với dư nợ đạt trên 736.000 tỷ đồng, tăng 8,35% so với cuối năm 2024, chiếm tỷ trọng 4,3% tổng dư nợ toàn nền kinh tế, tập trung chủ yếu vào các ngành năng lượng tái tạo, năng lượng sạch (chiếm hơn 39%) và nông nghiệp xanh (trên 26%).

Về đánh giá rủi ro môi trường xã hội trong hoạt động cấp tín dụng của các TCTD, dư nợ tín dụng đã được đánh giá rủi ro môi trường và xã hội đạt 4,72 triệu tỷ đồng tăng 31% so với cuối năm 2024. Trong đó dư nợ tín dụng được quản lý rủi ro về môi trường theo Thông tư 17 đạt trên 1,2 triệu tỷ đồng.

Đối với thị trường trái phiếu xanh, trái phiếu xanh đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển bền vững thông qua huy động vốn cho các dự án và hoạt động thân thiện với môi trường. Mặc dù thị trường còn sơ khai song các doanh nghiệp Việt Nam ngày càng quan tâm và tích cực tham gia phát hành trái phiếu xanh. Nếu như giai đoạn 2021-2023 chỉ có 4 đợt phát hành thì riêng năm 2024 đã có 6 đợt phát hành trái phiếu xanh và bền vững với tổng giá trị lên đến hơn 10.000 tỷ đồng, gấp gần 4 lần 2023. Trong đó riêng các TCTD phát hành hơn 8.000 tỷ đồng, chiếm hơn 80% khối lượng trái phiếu xanh và bền vững được phát hành trong năm 2024.

Tuy nhiên quy mô trái phiếu xanh và bền vững tại Việt Nam vẫn còn rất nhỏ trong tổng Thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Tính đến giữa tháng 4/2025, quy mô dư nợ của thị trường này đạt hơn 30.000 tỷ đồng, chiếm 2% tổng quy mô thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam. Các doanh nghiệp huy động nguồn lực từ các tổ chức quốc tế nhằm nâng cao năng lực , quản trị , đầu tư công nghệ đáp ứng theo tiêu chuẩn ESG còn khiêm tốn.

Qua đó cho thấy, tỷ trọng dư nợ tín dụng xanh, chiếm chưa đến 4,5% tổng dư nợ và trong 5 năm qua mới có 1,16 tỷ USD trái phiếu xanh được phát hành, còn rất khiêm tốn so với nhu cầu vốn khoảng 20 tỷ USD trung bình mỗi năm để thực hiện các mục tiêu chuyển đổi xanh, dự án xanh.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh cả nước chuyển mình mạnh mẽ với mục tiêu phát triển nền kinh tế số, dữ liệu là công cụ hỗ trợ đắc lực cho chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, là “nguồn tài nguyên mới, một loại tài sản chiến lược” - được xác lập rõ trong Nghị quyết 57-NQ/TW.