Tỉnh Quảng Ngãi đã đề xuất loạt các cơ chế chính sách thúc đẩy phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.

Các đề xuất này được chia làm hai nhóm là thuộc thẩm quyền xem xét quyết định của Quốc hội và thuộc thẩm quyền xem xét quyết định của Chính phủ.

Nhà máy lọc dầu Dung Quất, trái tim của Khu kinh tế Dung Quất. Ảnh: Petrotimes.

Cụ thể, UBND tỉnh Quảng Ngãi đề xuất 3 nhóm chính sách thuộc thẩm quyền xem xét quyết định của Quốc hội nhằm bảo đảm yêu cầu “đặc thù, riêng biệt”, có tính đột phá để thu hút đầu tư, thúc đẩy phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất.

Tại Nhóm chính sách về tài chính, chính sách đầu tiên được UBND tỉnh Quảng Ngãi đề nghị là hằng năm, ngân sách Trung ương bổ sung có mục tiêu cho ngân sách tỉnh Quảng Ngãi từ 60% đến 70% số tăng thu từ hoạt động xuất khẩu, nhập khẩu so với dự toán Thủ tướng Chính phủ giao. 

Chính sách thứ 2 là nhà đầu tư được phép ứng trước vốn đầu tư để xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng khu tái định cư và các công trình khác có liên quan trọng và ngoài ranh giới Trung tâm. 

Chính sách thứ 3 là hỗ trợ vốn đối ứng từ ngân sách Trung ương. 

Theo UBND tỉnh Quảng Ngãi, các chính sách này có thẩm quyền ban hành là Quốc hội với hình thức văn bản là Nghị quyết của Quốc hội (Văn bản quy phạm pháp luật). Cơ quan chủ trì các đề xuất này là UBND tỉnh Quảng Ngãi và cơ quan thẩm định và trình sẽ là Bộ Tài chính thay mặt cho Chính phủ.

Bến xuất xăng dầu của Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Ảnh: Petrotimes.

Vẫn thuộc thẩm quyền của Quốc hội nhưng thuộc Nhóm chính sách về nguồn nhân lực, thủ tục hành chính có 2 chính sách.

Cụ thể, UBND tỉnh Quảng Ngãi đề nghị miễn thị thực cho người nước ngoài làm việc tại doanh nghiệp có trụ sở chính trong Trung tâm; các thành viên gia đình đi cùng được áp dụng trường hợp miễn thị thực; cấp thẻ tạm trú cho các chuyên gia, nhà quản lý đến làm việc trong Trung tâm, thời hạn thẻ tạm trú 10 năm. 

Tiếp đó là đề xuất Chính phủ trình Quốc hội ban hành Danh mục các dự án tiềm năng trong lĩnh vực năng lượng và lọc - hóa dầu được hưởng ưu đãi và hỗ đầu tư đặc biệt theo quy định tại Điều 20 Luật Đầu tư năm 2020 và khoản 6 Điều 20 Nghị định số 31/2021/NĐ-CP ngày 26/3/2021 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư; được áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt theo quy định tại “Điều 36a. Thủ tục đầu tư đặc biệt” của Luật số 57/2024/QH15 ngày 29/11/2024 về sửa đổi Luật Quy hoạch, Luật Đầu tư, Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư và Luật Đấu thầu. 

Đối với Nhóm chính sách thuộc thẩm quyền xem xét quyết định của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh Quảng Ngãi đề xuất 2 chính sách đặc thù phát triển hạ tầng kỹ thuật (giao thông, cảng biển chuyên dụng, điện nước...) và Trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) phục vụ phát triển Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất thuộc thẩm quyền xem xét quyết định của Chính phủ. Cũng có 1 chính sách thẩm quyền xem xét quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Kho thành phẩm của Nhà máy lọc dầu Dung Quất. Ảnh: Petrotimes.

Việc hình thành Trung tâm lọc, hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất được đánh giá không chỉ đơn thuần là một dự án mà đã nhiều lần được đề cập và xác định vai trò trọng yếu trong các mục tiêu và phương hướng phát triển ngành công nghiệp chủ lực, cũng như trong định hướng phát triển các khu kinh tế động lực của Quy hoạch tỉnh Quảng Ngãi thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Ngoài ra, Trung tâm lọc hóa dầu và năng lượng quốc gia tại Khu kinh tế Dung Quất còn bám sát Quy hoạch tổng thể năng lượng quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đặc biệt trong định hướng phát triển lĩnh vực chế biến dầu khí, khẳng định vai trò quan trọng của Trung tâm trong việc đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và tối ưu hóa chuỗi giá trị ngành năng lượng.

Sự tích hợp chặt chẽ này không chỉ đảm bảo tính pháp lý và cơ sở vững chắc cho việc triển khai Trung tâm mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc huy động nguồn lực, thu hút đầu tư và phát huy hiệu quả kinh tế - xã hội một cách bền vững.