Theo cảnh báo từ các bác sỹ, thuốc lá điện tử không chỉ gây đau đầu, lo âu, mất ngủ mà còn dẫn đến các triệu chứng nghiêm trọng như rối loạn hoảng sợ, ảo giác và loạn thần.

Tại Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai, một số thanh thiếu niên đã phải nhập viện điều trị do sử dụng thuốc lá điện tử. Trong đó có trường hợp bệnh nhân chỉ mới 13 tuổi, nhập viện với biểu hiện rối loạn tâm thần sau khi sử dụng thuốc lá điện tử chứa tinh dầu cần sa.

Nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời, nguy cơ trẻ nghiện nicotine từ nhỏ là rất lớn, kéo theo những hệ lụy nghiêm trọng về sức khỏe và hành vi xã hội.

Ngoài ra, một số bệnh nhân khác được ghi nhận sử dụng thuốc lá điện tử có pha trộn ma túy, gây ra các triệu chứng loạn thần và phải điều trị nội trú.

Một trường hợp điển hình là nữ bệnh nhân 27 tuổi, ban đầu sử dụng thuốc lá điện tử như một cách để giảm căng thẳng trong công việc kinh doanh.

Tuy nhiên, sau đó cô gia tăng tần suất sử dụng, hút liên tục cả ngày với liều lượng 2–3 pod mỗi ngày, dẫn đến trạng thái mơ màng, đờ đẫn, mệt mỏi, bỏ bữa, hành vi bất thường và tự nhốt mình trong phòng. Gia đình phát hiện và đưa cô đến Viện Sức khỏe Tâm thần. Bệnh nhân sau đó được chẩn đoán rối loạn tâm thần và hành vi do sử dụng thuốc lá.

Tình trạng tương tự cũng xảy ra tại Bệnh viện Tâm thần Nghệ An, nơi vừa tiếp nhận nhiều học sinh trong độ tuổi từ 15 đến 17 nhập viện với triệu chứng hoang tưởng, ảo giác, loạn thần.

Theo các bác sỹ, nguyên nhân là do những loại thuốc lá điện tử mà các em sử dụng đã bị pha trộn ma túy tổng hợp. Mỗi ca điều trị thường kéo dài hơn ba tuần mới có thể ổn định sức khỏe.

TS.Lê Thị Thu Hà, Trưởng phòng M7, Viện Sức khỏe Tâm thần cho biết, nicotine trong thuốc lá điện tử có khả năng gây nghiện về mặt tâm thần. Nguy cơ sử dụng đa chất trong thuốc lá điện tử hiện nay rất lớn. Giới trẻ sa đà vào sẽ bị lệ thuộc.

Đặc biệt, theo bác sỹ Hà, nếu trẻ em bắt đầu sử dụng thuốc lá điện tử trong độ tuổi 10-15, khi não bộ chưa phát triển toàn diện, việc hút thường xuyên và lâu dài có thể dẫn đến sự phát triển không hoàn chỉnh của vỏ não, khiến cảm xúc trở nên bất ổn. Trẻ dễ bị dụ dỗ sử dụng các chất gây nghiện khác trong tương lai và nhanh chóng trở thành người nghiện.

Dù đã có lệnh cấm, thuốc lá điện tử vẫn đang lén lút xâm nhập học đường. Các bác sỹ cảnh báo, thậm chí có học sinh lớp 4, lớp 5 đã bắt đầu sử dụng. Nếu không có biện pháp ngăn chặn kịp thời, nguy cơ trẻ nghiện nicotine từ nhỏ là rất lớn, kéo theo những hệ lụy nghiêm trọng về sức khỏe và hành vi xã hội.

TS. Nguyễn Trung Nguyên, Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai nhấn mạnh, việc người trẻ sử dụng thuốc lá điện tử chứa ma túy khiến họ không chỉ đối mặt với các hóa chất độc hại có trong sản phẩm, mà còn chịu ảnh hưởng nặng nề từ các chất ma túy đối với cơ thể và tâm lý.

Các chất như THC trong cần sa hay các loại thuốc kích thích khác có thể gây rối loạn tâm thần, nghiện nặng và suy giảm trí tuệ. Đặc biệt, việc sử dụng ma túy tổng hợp trong thuốc lá điện tử có thể gây ngộ độc cấp tính và tử vong nếu không được cấp cứu kịp thời.

Nguy hiểm hơn, khi đã nghiện thuốc lá điện tử chứa ma túy, người dùng rất dễ chuyển sang sử dụng các loại ma túy mạnh hơn ngoài đời thực, bước vào vòng xoáy tội phạm và nghiện ngập.

Trước tình trạng này, các cơ quan chức năng cần siết chặt quản lý, kiểm tra nghiêm ngặt chất lượng, thành phần và nguồn gốc của các sản phẩm thuốc lá điện tử. Các sản phẩm không rõ nguồn gốc, dễ bị tẩm ma túy đang tràn lan trên thị trường.

Hiện lệnh cấm thuốc lá thế hệ mới đã có hiệu lực. Thời điểm này, việc thanh tra, kiểm soát thị trường thuốc lá điện tử cần được đẩy mạnh. Đồng thời, các chiến dịch truyền thông cảnh báo tác hại của thuốc lá điện tử cần được triển khai sâu rộng tại các trường học, nhằm nâng cao nhận thức của học sinh, phụ huynh và xã hội.

Bên cạnh đó, các biện pháp xử lý nghiêm khắc cũng phải được áp dụng đối với các cá nhân, tổ chức sản xuất, buôn bán và tiêu thụ thuốc lá điện tử chứa ma túy. Việc bơm tinh chất ma túy vào pod và bán cho học sinh, sinh viên là hành vi cực kỳ nguy hiểm, không chỉ vi phạm pháp luật mà còn hủy hoại thế hệ tương lai.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh sự cần thiết của việc mở rộng các dịch vụ hỗ trợ, điều trị nghiện ma túy, đặc biệt cho nhóm người trẻ. Họ cần được tiếp cận với thông tin, được hỗ trợ tâm lý và y tế kịp thời, tránh để tình trạng nghiện ngập kéo dài và lan rộng trong cộng đồng.

Một nghiên cứu gần đây của Trường Đại học Y tế Công cộng với sự hỗ trợ của Quỹ Phòng chống tác hại thuốc lá và tổ chức Vital Strategies cho thấy tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong giới trẻ Việt Nam đang tăng đáng kể.

Trong giai đoạn tháng 10 - 12/2023, khảo sát trên 3.801 học sinh từ lớp 6 đến lớp 12 tại 11 tỉnh, thành cho thấy 96,2% học sinh biết đến thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng, 14% từng sử dụng thử và 7% đang sử dụng trong 30 ngày gần nhất. Tỷ lệ tương tự với thuốc lá nung nóng là 1,8% và 1%.

Không chỉ tại Việt Nam, xu hướng gia tăng sử dụng thuốc lá thế hệ mới cũng đang bùng phát mạnh mẽ ở nhiều quốc gia. Theo PGS.Becky Freeman, Đại học Sydney (Australia), các công ty thuốc lá đang sử dụng chiến lược quảng cáo tinh vi, nhắm vào giới trẻ qua mạng xã hội và người nổi tiếng để lan truyền hình ảnh "an toàn" và "thời thượng" của thuốc lá điện tử.

Thực tế, tổn thương phổi do thuốc lá điện tử (EVALI) đã được cộng đồng y tế toàn cầu ghi nhận. Các sản phẩm này được cho là gây ảnh hưởng tiêu cực đến não bộ đang phát triển của trẻ vị thành niên.

Tại Singapore, từ năm 2018, chính phủ đã cấm hoàn toàn việc buôn bán, sử dụng và sở hữu thuốc lá điện tử, shisha và các sản phẩm thuốc lá không khói để bảo vệ sức khỏe thế hệ tương lai.

Hiện có ít nhất 34 quốc gia và vùng lãnh thổ đã cấm hoàn toàn thuốc lá điện tử, và 11 quốc gia cấm bán thuốc lá nung nóng.