Tuy nhiên, bức tranh thu hút đầu tư nước ngoài giờ đây không chỉ có sàn diễn của các tập đoàn đa quốc gia (MNCs) quy mô tỷ USD, mà đang chứng kiến sự trỗi dậy mạnh mẽ của nhóm các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) FDI.

Hiệu ứng cộng hưởng trong hệ sinh thái FDI

Nếu các tập đoàn FDI lớn đóng vai trò là những “mỏ neo” khổng lồ, thúc đẩy kim ngạch xuất khẩu và định hình các ngành công nghệ cao, thì dòng vốn từ các SMEs FDI lại chính là chất xúc tác gia tăng chiều sâu cho chuỗi cung ứng. Họ không đến để xây dựng những tổ hợp nhà máy rộng lớn, mà đến để lấp đầy những khoảng trống về linh kiện, chi tiết kỹ thuật tinh vi và dịch vụ phụ trợ, những mảnh ghép mà nền công nghiệp hỗ trợ nội địa vẫn đang trong quá trình hoàn thiện.

Giới chuyên gia nhận định, các SMEs FDI trong vai trò nhà cung ứng (cấp 1 đến cấp 3) đang tạo thế cộng hưởng mật thiết với các tập đoàn đa quốc gia. Sự hiện diện của các MNCs hàng đầu tại Việt Nam tạo “lực kéo” thu hút hệ thống vệ tinh dịch chuyển theo. Ngược lại, một mạng lưới cung ứng nội địa đa dạng, vững năng lực do khối SMEs FDI bồi đắp chính là “chìa khóa” giữ chân các tập đoàn tỷ USD này ở lại Việt Nam trong dài hạn, cũng như tạo động lực thúc đẩy nền công nghiệp phụ trợ của Việt Nam.

Công nhân sản xuất bên trong nhà máy của doanh nghiệp FDI tại Việt Nam.

Định hướng thu hút FDI của Việt Nam cũng đang có sự chuyển dịch mang tính chiến lược, chú trọng đến liên kết chuỗi giá trị và sự phát triển của các khu công nghiệp thế hệ mới. Tại Diễn đàn Nhịp cầu Phát triển Việt Nam lần thứ 6, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng khẳng định Việt Nam đang đổi mới định hướng thu hút FDI có chọn lọc, lấy chất lượng, công nghệ, đổi mới sáng tạo, bảo vệ môi trường và sự liên kết với doanh nghiệp trong nước làm tiêu chí chủ yếu. Đồng thời, Chính phủ sẽ tập trung phát triển hạ tầng chiến lược, trong đó có khu công nghiệp thế hệ mới và nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ thu hút FDI. Mục tiêu cốt lõi là nâng cao chất lượng nền kinh tế nhằm hướng tới trở thành quốc gia phát triển có thu nhập cao vào năm 2045.

Giải bài toán hạ tầng để đón dòng vốn SMEs FDI

Dù tiềm năng là rất lớn, song đặc thù của các nhà đầu tư SMEs FDI là cần sự nhanh chóng, tối ưu chi phí ban đầu và tính linh hoạt cao để thích ứng với tốc độ thay đổi của thị trường. Thay vì tự mua đất và xây dựng nhà xưởng tốn thời gian, các doanh nghiệp này thường tìm kiếm các giải pháp hạ tầng có sẵn nhưng phải đạt chuẩn quốc tế.

Nhận định về bài toán hạ tầng đón đầu dòng vốn FDI thế hệ mới, ông John Campbell - Giám đốc Bộ phận dịch vụ công nghiệp Savills Việt Nam - cho rằng mô hình nhà xưởng, nhà kho xây sẵn mang lại lợi thế khởi động nhanh hơn đáng kể và giảm dòng vốn đầu tư ban đầu cho các doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp FDI, trở thành phân khúc ghi nhận tỷ lệ hấp thụ và công suất lấp đầy vượt trội tại Việt Nam.

Tương tự, Cushman & Wakefield cũng nhận định nhà xưởng, nhà kho xây sẵn mang lại lợi thế tài chính đáng kể cho FDI khi cho phép doanh nghiệp chuyển chi phí đầu tư vốn lớn ban đầu thành chi phí vận hành có thể dự báo, giúp tối ưu hóa hiệu quả vốn và giảm thiểu rủi ro dài hạn.

Ở góc độ nhà phát triển, ông Hardy Diec - Giám đốc Điều hành KCN Vietnam - cho rằng để thu hút nhóm SMEs FDI, hạ tầng công nghiệp cần đáp ứng đồng thời các yêu cầu về khả năng thích ứng, kết nối logistics, tối ưu vận hành và tiêu chuẩn ESG. Theo đó, KCN Việt Nam tập trung phát triển hệ thống kho xưởng xây sẵn đạt chuẩn quốc tế về công trình xanh với hai dự án đã đạt chứng chỉ LEED Vàng. Bên cạnh đó, các nhà xưởng của doanh nghiệp đồng thời được thiết kế tối ưu cho nhiều ngành nghề sản xuất, cho phép phân tách diện tích linh hoạt, giúp nhà đầu tư rút ngắn thời gian triển khai hoạt động, đồng thời tối ưu chi phí đầu tư ban đầu khi gia nhập thị trường Việt Nam.

Dự án KCN DEEP C - Hải Phòng, KCN Nhơn Trạch 6D - Đồng Nai của Tập đoàn đạt chứng chỉ LEED Vàng.

Theo các chuyên gia, sự phát triển của chuỗi giá trị Việt Nam không thể thiếu đi mảnh ghép từ các SMEs FDI. Và những nhà phát triển hạ tầng tiên phong như KCN Việt Nam đang đóng vai trò là bệ phóng vững chắc, chuẩn bị một không gian sinh thái tối ưu để đón đầu và giữ chân dòng vốn chiến lược này, thúc đẩy nền kinh tế Việt Nam tiến sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.