Số liệu Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) công bố cho thấy, tuần 38, từ ngày 14-20/9, TP ghi nhận 1.462 trường hợp mắc sốt xuất huyết.

Những người mắc bệnh gan, bệnh thận, thường xuyên sử dụng rượu hoặc suy dinh dưỡng, cân nặng dưới 50 kg cần đặc biệt thận trọng với sốt xuất huyết.

Tính từ đầu năm 2026 đến tuần 38, TP.HCM đã ghi nhận hơn 34.160 ca. Đặc khu Côn Đảo, Chánh Phú Hòa và Minh Thạnh nằm trong những địa bàn có số ca mắc trên 100.000 dân ở mức cao.

Đáng chú ý, số mắc mới liên tục vượt 1.000 ca mỗi tuần trong những tuần gần đây và được dự báo có thể tiếp tục duy trì ở mức cao đến cuối năm. Trong bối cảnh đó, phòng muỗi đốt và kiểm soát nguồn lây vẫn là những biện pháp quan trọng, song một vấn đề khác cần được lưu ý là xử trí đúng ngay từ lúc người bệnh bắt đầu sốt. Bởi không phải loại thuốc giảm đau, hạ sốt quen thuộc nào cũng có thể sử dụng nếu nghi ngờ mắc sốt xuất huyết.

PGS-TS.DS.Nguyễn Tuấn Dũng, cố vấn chuyên môn cấp cao của Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu cho biết, paracetamol (acetaminophen) là thuốc được sử dụng để hạ sốt trong trường hợp sốt xuất huyết. Trong khi đó, người bệnh không nên tự ý sử dụng aspirin, ibuprofen hoặc các thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như diclofenac, naproxen...

Điều đáng lưu ý là đây đều là những loại thuốc khá quen thuộc, thường được người dân nghĩ tới khi sốt, đau đầu hoặc đau nhức cơ thể. Sốt xuất huyết có thể gây giảm tiểu cầu và rối loạn cầm máu. Trong bối cảnh đó, tác dụng lên chức năng tiểu cầu của các thuốc chống viêm không steroid có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết.

Aspirin gây ức chế không hồi phục kết tập tiểu cầu, trong khi các NSAID khác cũng có thể làm giảm kết tập tiểu cầu ở những mức độ khác nhau. Nhóm thuốc này còn có khả năng gây tổn thương niêm mạc dạ dày, tá tràng, từ đó làm tăng nguy cơ xuất huyết tiêu hóa.

Một nguy cơ khác liên quan đến chức năng thận. Người mắc sốt xuất huyết có thể giảm thể tích tuần hoàn do thoát huyết tương. NSAID làm giảm tổng hợp prostaglandin tại thận, có thể làm giảm tưới máu thận và tăng nguy cơ tổn thương thận cấp.

Ngoài ra, tác dụng giảm đau mạnh của thuốc có thể phần nào che lấp triệu chứng, khiến việc nhận biết những dấu hiệu cảnh báo bệnh chuyển nặng trở nên khó khăn hơn.

Với người lớn trên 50 kg, paracetamol thường được sử dụng ở liều 500–1.000 mg mỗi lần, các lần dùng cách nhau 4-6 giờ khi cần và tổng liều không vượt quá 4.000 mg trong 24 giờ. Tuy nhiên, tổng lượng paracetamol phải được tính từ tất cả các thuốc người bệnh đang sử dụng.

Những người mắc bệnh gan, bệnh thận, thường xuyên sử dụng rượu hoặc suy dinh dưỡng, cân nặng dưới 50 kg cần đặc biệt thận trọng. Liều và khoảng cách giữa các lần sử dụng thuốc có thể cần được điều chỉnh tùy tình trạng từng người và nên có hướng dẫn của nhân viên y tế.

Một tình huống không hiếm gặp là người bệnh đã uống ibuprofen hoặc aspirin trước khi biết mình mắc hoặc nghi mắc sốt xuất huyết. PGS-TS.DS.Nguyễn Tuấn Dũng khuyến cáo người bệnh không nên hoảng sợ, đồng thời tuyệt đối không tự tìm thêm thuốc để “giải” loại thuốc đã uống. Việc cần làm là ngừng aspirin, ibuprofen và các NSAID khác, sau đó thông báo với bác sỹ cụ thể tên thuốc, hàm lượng, thời điểm sử dụng và số liều đã uống để được đánh giá phù hợp.

Nếu cần hạ sốt hoặc giảm đau, người bệnh có thể sử dụng paracetamol với liều thích hợp. Quan trọng hơn, tình trạng sức khỏe cần tiếp tục được theo dõi sát để kịp thời phát hiện những dấu hiệu bất thường.

Một nguy cơ khác đến từ các thuốc cảm cúm phối hợp. Không ít sản phẩm chứa sẵn paracetamol nhưng người sử dụng không để ý thành phần, sau đó tiếp tục uống thêm paracetamol riêng để hạ sốt. Việc cộng dồn lượng thuốc từ nhiều sản phẩm có thể dẫn tới quá liều.

Một số thuốc cảm cúm còn có thể chứa ibuprofen, aspirin hoặc những thành phần khác không phù hợp với người nghi mắc sốt xuất huyết. Vì vậy, chuyên gia khuyến cáo không nên tự ý sử dụng các thuốc cảm cúm phối hợp trong giai đoạn này.

Bên cạnh việc dùng đúng thuốc, một diễn biến của sốt xuất huyết rất dễ khiến người bệnh chủ quan là tình trạng giảm hoặc hết sốt. PGS-TS.DS.Nguyễn Tuấn Dũng lưu ý, hết sốt không đồng nghĩa với khỏi bệnh. Khi thân nhiệt trở lại bình thường, người bệnh có thể ngừng thuốc hạ sốt nhưng vẫn phải tiếp tục theo dõi sức khỏe.

Giai đoạn nguy hiểm của bệnh có thể xuất hiện vào khoảng ngày thứ 3-8 kể từ khi nhiễm bệnh, đặc biệt quanh thời điểm người bệnh bắt đầu hết sốt. Một số biến chứng nặng có thể xuất hiện trong giai đoạn này và diễn tiến trong khoảng 24-48 giờ.

Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau bụng dữ dội, nôn liên tục, chảy máu chân răng hoặc chảy máu mũi, nôn ra máu, đi ngoài phân đen hoặc có máu, thở nhanh, lừ đừ, bứt rứt, tay chân lạnh hoặc tiểu ít.

Trong bối cảnh số ca sốt xuất huyết tại TP.HCM vẫn ở mức cao, sự thận trọng không chỉ nằm ở việc phòng tránh muỗi đốt. Với người đã sốt hoặc nghi mắc bệnh, một viên thuốc tưởng như quen thuộc cũng cần được sử dụng đúng. Đặc biệt, cảm giác nhẹ nhõm lúc cơn sốt vừa lui không nên trở thành lý do để ngừng theo dõi, bởi đó có thể chính là thời điểm cần cảnh giác hơn với những dấu hiệu bệnh chuyển nặng.

Về dịch bệnh trên quy mô cả nước theo Cục Y tế dự phòng, cả nước ghi nhận hơn 78.338 ca mắc sốt xuất huyết Dengue, hơn chục trường hợp tử vong. Số mắc cao gấp 1,2 lần cùng kỳ năm 2025.

Không chỉ gia tăng về số lượng, sốt xuất huyết có thể diễn tiến nhanh và khó lường, nhất là ở người mắc các bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan, bệnh thận mạn tính. Một trong những nguy cơ khiến bệnh trở nặng là tâm lý chủ quan và những lầm tưởng vẫn tồn tại khá phổ biến trong cộng đồng.

Việt Nam lưu hành vắc-xin sốt xuất huyết Qdenga. Vắc-xin tiêm cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn, kể cả người đã từng mắc bệnh, giúp phòng ngừa cả 4 type virus Dengue.

Lịch tiêm gồm 2 mũi, cách nhau 3 tháng. Hiệu quả bảo vệ đạt hơn 80%, giảm nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết tới hơn 90% khi tiêm đủ phác đồ. Chuyên gia cho rằng ý nghĩa lớn nhất của vắc-xin không chỉ nằm ở việc giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn giúp hạn chế các ca diễn tiến nặng, giảm áp lực cho hệ thống y tế trong mùa dịch và góp phần bảo vệ nhóm nguy cơ cao như trẻ em.

Tuy nhiên, vắc-xin không dành cho người quá mẫn với bất kỳ thành phần nào của vắc-xin, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú. Với người suy giảm miễn dịch, người nhiễm HIV, vui lòng tham khảo ý kiến nhân viên y tế để được hướng dẫn phù hợp với từng trường hợp cụ thể.