Sốt xuất huyết Dengue đang bước vào giai đoạn đáng lo ngại với số mắc tăng tại nhiều địa phương, đặc biệt ở khu vực phía Nam và Tây Nguyên.

Số liệu của Cục Phòng bệnh, Bộ Y tế cho thấy từ đầu năm đến nay, cả nước ghi nhận khoảng 100.000 ca mắc, trong đó khoảng 20 trường hợp tử vong. Số bệnh nhân tăng khoảng 1,5 lần so với cùng kỳ năm 2025 và có xu hướng tiếp tục đi lên trong mùa mưa. 

Bệnh nhân sốt xuất huyết đang điều trị tại cơ sở y tế.

Tại các địa phương, dịch bệnh đang tăng nhanh. Chẳng hạn tại Đắk Lắk, thống kê cho thấy đến ngày 16/9 ghi nhận 6.715 trường hợp mắc, 2 người tử vong tại phường Tân An và xã Quảng Phú. Toàn tỉnh đã xuất hiện 314 ổ dịch, trong đó 90 ổ vẫn hoạt động.

Tình hình tại nhiều tỉnh phía Nam cũng đáng chú ý. Đồng Nai ghi nhận hơn 11.500 ca và 6 trường hợp tử vong tính đến ngày 3/9. Tây Ninh có hơn 8.430 trường hợp mắc và một ca tử vong, số mắc tăng 51% so với cùng kỳ năm ngoái. Gia Lai ghi nhận 5.680 ca và một trường hợp tử vong tính đến cuối tháng 8.

Tại TP.HCM, đã có hơn 31.000 ca sốt xuất huyết. Chỉ trong tuần từ 31/8 đến 6/9, thành phố ghi nhận 1.338 trường hợp, cao hơn mức trung bình mỗi tuần của 36 tuần đầu năm. Một thiếu nữ 16 tuổi điều trị tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP.HCM đã rơi vào sốc, suy hô hấp cấp tiến triển nặng, suy nhiều cơ quan và phải chạy ECMO hơn một tháng. Chi phí điều trị gần một tỷ đồng dù người bệnh có Bảo hiểm y tế.

Miền Bắc có số mắc thấp hơn nhưng nguy cơ gia tăng dịch vẫn hiện hữu. Tại TP.Hà Nội, số liệu cập nhật trong tài liệu cho thấy từ đầu năm 2026 đã ghi nhận 2.769 trường hợp mắc tại 118 phường, xã.

Hà Nội ghi nhận 124 ổ dịch, trong đó 25 ổ vẫn hoạt động. Riêng tuần 37, từ ngày 7 đến 13/9, phường Hà Đông ghi nhận 43 ca và được ngành y tế xác định là một trong những điểm nóng của thành phố.

Cùng với tốc độ gia tăng số mắc, một nguy cơ khác được các bác sỹ cảnh báo là tâm lý chủ quan hoặc hiểu chưa đúng về bệnh. Sốt xuất huyết không chỉ biểu hiện bằng sốt và xuất huyết nhìn thấy bên ngoài. Người bệnh có thể xuất huyết trong cơ thể, ổ bụng hoặc tại những vị trí khó nhận biết. Bệnh cũng có khả năng gây sốc, suy gan, suy thận, viêm cơ tim, tổn thương não và suy đa tạng.

Thực tế điều trị cũng cho thấy biểu hiện ban đầu của sốt xuất huyết dễ bị nhầm với các bệnh nhiễm virus thông thường. Tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, mỗi tuần có hàng chục bệnh nhân sốt xuất huyết nhập viện với nhiều bệnh cảnh khác nhau.

Một phụ nữ 49 tuổi ở Hà Nội sốt trên 39 độ C, đau đầu, đau mỏi người sau chuyến công tác 4 ngày tại TP.HCM. Đến ngày thứ ba, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng sốt cao, mệt nhiều, da và niêm mạc xung huyết, xét nghiệm cho thấy tiểu cầu giảm còn 45 G/L.

Một bệnh nhân khác 37 tuổi ban đầu nghĩ mình bị cảm sốt thông thường nên tự mua thuốc hạ sốt. Sau đó, người bệnh sốt trên 38 độ C, đau đầu dữ dội, mệt mỏi và chảy máu chân răng, được xác định mắc sốt xuất huyết Dengue.

Bác sỹ Nguyễn Thanh Bình, Phó trưởng Khoa Virus - Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cảnh báo người dân không nên tự mua thuốc điều trị ngay sau lúc xuất hiện sốt. Trước lúc loại trừ sốt xuất huyết, người bệnh không được tự ý sử dụng thuốc chống viêm không steroid do có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.

Phía sau những trường hợp chuyển nặng còn là gánh nặng điều trị đối với gia đình và hệ thống y tế. Người bệnh có thể phải thở máy, lọc máu hoặc áp dụng những kỹ thuật hồi sức chuyên sâu, kéo theo chi phí hàng trăm triệu đồng, thời gian nghỉ học, nghỉ làm và mất thu nhập.

Không chỉ gia tăng về số lượng, sốt xuất huyết có thể diễn tiến nhanh và khó lường, nhất là ở người mắc các bệnh nền như đái tháo đường, bệnh gan, bệnh thận mạn tính. Một trong những nguy cơ khiến bệnh trở nặng là tâm lý chủ quan và những lầm tưởng vẫn tồn tại khá phổ biến trong cộng đồng.

Sốt xuất huyết hiện xuất hiện quanh năm và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Phòng bệnh chủ động cùng phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường có ý nghĩa quan trọng trong giảm nguy cơ diễn tiến nặng.

Người dân cần duy trì các biện pháp kiểm soát muỗi truyền bệnh, loại bỏ lăng quăng, bọ gậy và hạn chế nguy cơ bị muỗi đốt. Người có biểu hiện nghi ngờ sốt xuất huyết cần đi khám để được đánh giá, thực hiện xét nghiệm phù hợp và theo dõi diễn biến bệnh, đặc biệt trong những ngày có nguy cơ chuyển nặng.

Bên cạnh các biện pháp phòng bệnh truyền thống, tiêm chủng đang bổ sung thêm một giải pháp phòng ngừa chủ động. Hiện nay, Qdenga là vắc-xin sốt xuất huyết đầu tiên được cấp phép lưu hành tại Việt Nam. Đây là vắc-xin chứa virus Dengue sống giảm độc lực, có khả năng kích thích cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch chống lại cả 4 type virus Dengue gồm DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4.

Theo dữ liệu nghiên cứu và thực tế triển khai tại nhiều quốc gia, sau khi hoàn thành đủ hai mũi tiêm, vắc-xin có hiệu quả bảo vệ phòng bệnh sốt xuất huyết hơn 80% sau 12 tháng và giúp giảm nguy cơ nhập viện hơn 90% sau 18 tháng.

Giới chuyên môn đánh giá đây là bước tiến rất quan trọng trong cuộc chiến với sốt xuất huyết, nhất là trong bối cảnh dịch bệnh ngày càng diễn biến phức tạp và có xu hướng gia tăng tại nhiều khu vực đô thị.

Trong bối cảnh dịch bệnh đang bước vào mùa cao điểm, nhiều hệ thống tiêm chủng đã triển khai vắc-xin nhằm tăng khả năng tiếp cận cho người dân. Theo đại diện Hệ thống tiêm chủng Long Châu, hiện Việt Nam lưu hành vắc-xin sốt xuất huyết Qdenga. Vắc-xin tiêm cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn, kể cả người đã từng mắc bệnh, giúp phòng ngừa cả 4 type virus Dengue.

Lịch tiêm gồm 2 mũi, cách nhau 3 tháng. Hiệu quả bảo vệ đạt hơn 80%, giảm nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết tới hơn 90% khi tiêm đủ phác đồ.

Chuyên gia cho rằng ý nghĩa lớn nhất của vắc-xin không chỉ nằm ở việc giảm nguy cơ mắc bệnh mà còn giúp hạn chế các ca diễn tiến nặng, giảm áp lực cho hệ thống y tế trong mùa dịch và góp phần bảo vệ nhóm nguy cơ cao như trẻ em.

Tuy nhiên, vắc-xin không dành cho người quá mẫn với bất kỳ thành phần nào vắc-xin, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú. Với người suy giảm miễn dịch, người nhiễm HIV, vui lòng tham khảo ý kiến nhân viên y tế để được hướng dẫn phù hợp với từng trường hợp cụ thể.