Sở Y tế TP.HCM, số liệu giám sát của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) cho thấy trong tuần dịch tễ thứ 30 (từ ngày 20 đến 26/7), toàn thành phố ghi nhận 995 trường hợp mắc sốt xuất huyết, tăng 20% so với mức trung bình của bốn tuần trước.

Lũy kế từ đầu năm đến hết tuần 30, TP.HCM đã ghi nhận 23.481 ca mắc sốt xuất huyết, tăng 23,9% so với cùng kỳ năm 2025. Đây là tín hiệu cho thấy dịch bệnh đang bước vào giai đoạn gia tăng theo quy luật mùa mưa.

Ngành y tế cảnh báo mùa mưa đang tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi truyền bệnh phát triển, làm gia tăng nguy cơ bùng phát dịch nếu người dân chủ quan trong công tác phòng chống.

Không chỉ riêng TP.HCM, tình hình sốt xuất huyết tại khu vực phía Nam cũng diễn biến đáng lo ngại. Theo Viện Pasteur TP.HCM, trong 29 tuần đầu năm 2026, các tỉnh, thành phía Nam ghi nhận 53.428 ca mắc, tăng 38,9% so với cùng kỳ năm trước. Nhiều địa phương như Đồng Nai, TP.HCM và Tây Ninh đều ghi nhận số ca mắc tăng cao.

Tại TP.HCM, các địa phương có tỷ lệ mắc sốt xuất huyết trên 100.000 dân cao nhất hiện nay gồm An Nhơn Tây, Chánh Phú Hòa và Ngãi Giao.

Theo các chuyên gia, sốt xuất huyết không còn là căn bệnh chỉ xuất hiện rải rác mà đang trở thành mối đe dọa y tế mỗi khi bước vào mùa mưa. Thời tiết nóng ẩm, mưa nhiều cùng quá trình đô thị hóa tạo ra nhiều vật dụng chứa nước, là điều kiện lý tưởng để muỗi Aedes sinh sản và phát triển, làm gia tăng nguy cơ lây truyền virus Dengue trong cộng đồng.

Điều đáng lo ngại là bệnh có thể diễn biến rất khó lường. Nhiều người bệnh chỉ có biểu hiện sốt cao, đau đầu, đau nhức cơ thể trong những ngày đầu nhưng sau đó có thể nhanh chóng chuyển sang giai đoạn nguy hiểm với tình trạng thoát huyết tương, xuất huyết nặng, sốc hoặc suy đa cơ quan nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời.

Trước diễn biến dịch bệnh, Sở Y tế TP.HCM khuyến cáo người dân không chủ quan, đồng thời chủ động thực hiện đồng bộ các biện pháp phòng chống sốt xuất huyết ngay từ mỗi gia đình.

Trong đó, biện pháp quan trọng nhất là loại bỏ nơi sinh sản của muỗi truyền bệnh. Người dân cần kiểm tra khu vực sinh hoạt hằng tuần, đậy kín tất cả dụng cụ chứa nước, thường xuyên thay nước bình hoa, cọ rửa lu, khạp, bể chứa nước, lật úp các vật dụng có thể đọng nước như chai lọ, lốp xe cũ, xô chậu hoặc thu gom phế liệu để không tạo môi trường cho lăng quăng phát triển. Với các bể chứa nước lớn, có thể thả cá để tiêu diệt bọ gậy.

Bên cạnh đó, cần chủ động phòng muỗi đốt bằng cách ngủ màn kể cả ban ngày, mặc quần áo dài tay, sử dụng kem hoặc bình xịt xua muỗi, đặc biệt đối với trẻ nhỏ, người cao tuổi và phụ nữ mang thai.

Sở Y tế TP.HCM cũng khuyến khích người dân từ 4 tuổi trở lên chủ động tiêm vắc-xin phòng sốt xuất huyết theo chỉ định nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế diễn tiến nặng nếu không may nhiễm virus Dengue. Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh vắc-xin không thay thế các biện pháp kiểm soát muỗi và diệt lăng quăng mà cần được kết hợp đồng bộ để đạt hiệu quả phòng bệnh cao nhất.

Ngành y tế cũng khuyến cáo người dân cần theo dõi sát các dấu hiệu nghi ngờ sốt xuất huyết như sốt cao liên tục, đau đầu, đau hốc mắt, đau nhức cơ, phát ban hoặc chảy máu bất thường. Khi có biểu hiện nghi ngờ, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám, theo dõi và điều trị kịp thời, tuyệt đối không tự ý truyền dịch hoặc sử dụng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Theo Sở Y tế TP.HCM, việc kiểm soát sốt xuất huyết không chỉ phụ thuộc vào ngành y tế mà cần sự tham gia của từng hộ gia đình và mỗi người dân.

Chỉ khi chủ động loại bỏ nơi sinh sản của muỗi, bảo vệ bản thân khỏi muỗi đốt, phát hiện sớm các trường hợp mắc bệnh và thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng ngừa, trong đó có tiêm vắc-xin cho đối tượng phù hợp, mới có thể hạn chế số ca mắc, giảm số trường hợp diễn biến nặng và ngăn nguy cơ dịch bùng phát trong cao điểm mùa mưa.

Nói thêm về nguy cơ của dịch bệnh, theo Ths.Lê Thanh Khôi, Phó Giám đốc Y khoa thuộc Hội đồng Y khoa Hệ thống Nhà thuốc và Tiêm chủng Long Châu, mưa nhiều kéo dài khiến các vật dụng chứa nước, hố ga, mái hiên, sân thượng, ban công và những khu vực ít được vệ sinh trở thành nơi sinh sản lý tưởng của muỗi Aedes - tác nhân truyền virus Dengue.

Bên cạnh yếu tố thời tiết, quá trình đô thị hóa nhanh, mật độ dân cư cao, nhiều khu chung cư và nhà trọ cũng góp phần làm tăng nguy cơ lây lan dịch bệnh. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hệ thống thoát nước chưa đồng bộ cùng sự tồn tại của nhiều vật chứa nước nhân tạo là những nguyên nhân khiến sốt xuất huyết có xu hướng lưu hành kéo dài tại các đô thị đông dân.

Đáng chú ý, virus Dengue có bốn tuýp huyết thanh khác nhau, vì vậy mỗi người có thể mắc sốt xuất huyết nhiều lần trong đời. Những trường hợp tái nhiễm có nguy cơ diễn tiến nặng cao hơn nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Nếu trước đây sốt xuất huyết thường được xem là bệnh của trẻ em thì hiện nay, người lớn chiếm hơn một nửa tổng số ca mắc.

Các chuyên gia lo ngại, không ít người trưởng thành nhập viện khi bệnh đã ở giai đoạn nặng do chủ quan hoặc tự điều trị tại nhà. Khi xuất hiện các triệu chứng như sốt cao liên tục, đau đầu, đau nhức cơ, phát ban hoặc các dấu hiệu cảnh báo như đau bụng nhiều, nôn liên tục, chảy máu bất thường..., người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám và theo dõi, tránh những biến chứng nguy hiểm.

Theo Bộ Y tế, sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm do virus Dengue gây ra và lây truyền sang người qua muỗi Aedes aegypti. Trên thế giới hiện có khoảng 5,6 tỷ người sinh sống tại khu vực có nguy cơ mắc bệnh; mỗi năm ghi nhận từ 100 - 400 triệu trường hợp nhiễm virus Dengue. Bệnh lưu hành chủ yếu ở các vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, song đang có xu hướng mở rộng phạm vi do tác động của biến đổi khí hậu, đô thị hóa và gia tăng giao lưu dân cư.

Phần lớn người mắc sốt xuất huyết có biểu hiện nhẹ hoặc không có triệu chứng rõ ràng. Tuy nhiên, một số trường hợp có thể tiến triển thành sốt xuất huyết nặng với các biến chứng nguy hiểm như sốc, xuất huyết nặng, suy tạng, thậm chí tử vong nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời. Hiện nay chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với bệnh.

Tại Việt Nam, năm 2025 cả nước ghi nhận hơn 181.000 ca mắc và 43 trường hợp tử vong. Trong những tháng đầu năm 2026 đã ghi nhận gần 60.000 ca mắc, tăng gấp gần 3 lần so với cùng kỳ năm trước. Điều đáng lưu ý là dịch không còn xuất hiện theo chu kỳ quen thuộc mà gia tăng ngay từ đầu năm, trước cả mùa mưa - thời điểm thường ghi nhận số ca mắc tăng cao.

Hiện nay, Qdenga là vắc-xin sốt xuất huyết đầu tiên được cấp phép lưu hành tại Việt Nam. Đây là vắc-xin chứa virus Dengue sống giảm độc lực, có khả năng kích thích cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch chống lại cả 4 type virus Dengue gồm DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4.

Trong bối cảnh dịch bệnh đang bước vào mùa cao điểm, nhiều hệ thống tiêm chủng đã triển khai vắc-xin nhằm tăng khả năng tiếp cận cho người dân. Theo đại diện Hệ thống tiêm chủng Long Châu, hiện Việt Nam lưu hành vắc-xin sốt xuất huyết Qdenga. Vắc-xin tiêm cho trẻ em từ 4 tuổi trở lên và người lớn, kể cả người đã từng mắc bệnh, giúp phòng ngừa cả 4 type virus Dengue.

Lịch tiêm gồm 2 mũi, cách nhau 3 tháng. Hiệu quả bảo vệ đạt hơn 80%, giảm nguy cơ nhập viện do sốt xuất huyết tới hơn 90% khi tiêm đủ phác đồ.