Đại biểu Trần Thị Hiền (Ninh Bình) phát biểu tại tổ - Ảnh:QH.

Chiều 6/8, Quốc hội thảo luận tại tổ Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.

Về sửa đổi, bổ sung Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, một trong những điểm mới là bổ sung thẩm quyền của Ngân hàng Nhà nước được áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác so với mức quy định đối với tổ chức tín dụng nhằm mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Đối tượng thanh tra, giám sát ngân hàng phải xây dựng và thực hiện lộ trình để đảm bảo tuân thủ mức quy định.

Nêu ý kiến về quy định này, doanh nhân - đại biểu Trần Thị Hiền (Ninh Bình) đề nghị tiếp tục rà soát và cân nhắc thận trọng.

Bà Hiền phân tích, điểm g khoản 2 Điều 59 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam hiện hành đang quy định: “g) Áp dụng một hoặc một số tỷ lệ an toàn cao hơn mức quy định”. Dự thảo Luật bổ sung điểm h là áp dụng một hoặc một số tỷ lệ an toàn khác so với mức quy định; theo đó, khác so với mức quy định có thể được hiểu là thấp hơn hoặc cao hơn; trường hợp nếu cao hơn thì đã trùng lặp với quy định tại điểm g.

Do đó, bà Hiền đề nghị cơ quan soạn thảo xác định rõ quy định bổ sung tại điểm h là áp dụng một hoặc một số tỷ lệ an toàn thấp hơn hay cao hơn so với mức quy định và rà soát với quy định tại điểm g khoản 2 Điều 59 Luật hiện hành để tránh trùng lặp.

Ngoài ra, theo đại biểu Hiền thì nội hàm quy định “để thực hiện yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội” là chưa rõ, có thể dẫn tới áp dụng thiếu thống nhất, thậm chí có khả năng bị là lạm dụng trong thực tiễn.

Nhấn mạnh quy định về tỷ lệ an toàn là một quy định cốt lõi trong hoạt động quản lý của Ngân hàng nhà nước nhằm phòng ngừa và ngăn chặn rủi ro, đây cũng được xác định là lá chắn an toàn bảo vệ người gửi tiền và chống sụp đổ hệ thống, đại biểu Hiền nói việc cho phép áp dụng tỷ lệ "khác", nhất là nếu trong trường hợp nới lỏng hơn là đồng nghĩa với việc chấp nhận rủi ro cao hơn, do đó, quy định phải rất thận trọng và chặt chẽ.

“Đề nghị Cơ quan soạn thảo cân nhắc kỹ lưỡng, bổ sung quy định mang tính nguyên tắc về thẩm quyền phê duyệt/quyết định, điều kiện, thời hạn áp dụng và giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung này”, bà Hiền phát biểu.

Cũng góp ý về đề xuất mới nói trên, đại biểu Đỗ Đức Hiển (TP.HCM) cho rằng, quy định một số tỷ lệ an toàn khác còn khá chung chung và có thể gây tùy nghi trong quá trình thực hiện. Ông đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc làm rõ trong dự thảo Luật về nội dung này hoặc bổ sung nội dung giao Chính phủ quy định về các trường hợp, điều kiện, tiêu chí áp dụng tỷ lệ an toàn khác, thời hạn mà đối tượng thanh tra, giám sát ngân hàng được thực hiện, việc giám sát trong thời gian áp dụng tỷ lệ khác và các nội dung khác có liên quan để bảo đảm việc áp dụng thuận lợi, thống nhất, chặt chẽ.

Lần sửa đổi này, Dự thảo cũng sửa đổi quy định hạn chế sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam: Trừ các trường hợp được phép theo quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, trên cơ sở luật hóa nội dung Điều 22 Pháp lệnh Ngoại hối để đảm bảo nguyên tắc quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật.

Đề cập nội dung này, đại biểu Hiển cho rằng việc luật hóa quy định này là cần thiết để bảo đảm phù hợp với quy định của Hiến pháp về việc hạn chế quyền con người, quyền công dân phải bằng luật. Tuy nhiên, dự thảo Luật lại chưa có quy định để bãi bỏ quy định tại Điều 22 của Pháp lệnh. Như vậy, nếu được Quốc hội thông qua thì cùng 1 nội dung sẽ vừa được quy định tại Luật và vừa có trong Pháp lệnh. Do đó, đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo bổ sung quy định bãi bỏ Điều 22 của Pháp lệnh ngoại hối để bảo đảm tính thống nhất trong hệ thống pháp luật.

Đồng quan điểm này, đại biểu Hiền còn đề cập nội dung sửa đổi khác về ngoại hối. Đó là, khoản 12 Điều 1 dự thảo Luật quy định bãi bỏ khoản 5 Điều 32 Luật Ngân hàng Nhà nước về trách nhiệm của Bộ Tài chính trong việc kiểm tra quản lý dự trữ ngoại hối nhà nước do Ngân hàng Nhà nước thực hiện theo quy định của Chính phủ. Theo Tờ trình của Chính phủ, việc bãi bỏ là để hạn chế chồng chéo giữa hoạt động kiểm toán nhà nước và hoạt động kiểm tra dự trữ ngoại hối của Bộ Tài chính.

Tuy nhiên, theo bà Hiền, dự trữ ngoại hối nhà nước là tài sản công có quy mô lớn, ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh tài chính quốc gia. Hoạt động kiểm tra của Bộ Tài chính là giám sát chuyên môn của cơ quan quản lý nhà nước về tài chính, tài sản công.

Do đó, đề nghị của vị đại biểu Ninh Bình là cân nhắc, không bãi bỏ khoản 5 Điều 32 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam mà cần quy định cơ chế phối hợp giữa Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính và Kiểm toán Nhà nước trong kế hoạch thanh tra, kiểm tra hàng năm đối với hoạt động kiểm tra dự trữ ngoại hối.