Trong hai ngày đầu tuần này, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã bán USD với tỷ giá 26.550 VND/USD cho các tổ chức tín dụng âm trạng thái ngoại tệ. Mức ngoại tệ bán ra tối đa trong mỗi lần giao dịch tương đương mức để đưa trạng thái ngoại tệ của tổ chức tín dụng về cân bằng. Các giao dịch được hủy ngang tối đa 2-3 lần.

Sau động thái của NHNN, tỷ giá trên thị trường dịu lại vài ngày, nhưng sau đó tiếp tục bật tăng. Trong phiên giao dịch giữa tuần này, USD bán ra tại các ngân hàng lại tăng kịch trần.

Có thể nói, cách thức can thiệp thị trường của NHNN lần này rất khôn khéo. Thay vì bán giao ngay, việc sử dụng hợp đồng kỳ hạn cho phép hủy ngang giúp NHNN linh hoạt hơn trong điều hành, vừa giúp ổn định tâm lý thị trường, vừa giải quyết vấn đề thanh khoản ngắn hạn, vừa giữ được “kho” dự trữ ngoại hối trong trường hợp tỷ giá bớt căng thẳng hơn trong 6 tháng cuối năm.

NHNN đưa ra ngưỡng chặn 26.550 VND/USD cho tỷ giá, xóa bỏ tâm lý đầu cơ, kỳ vọng tiếp tục điều chỉnh trần tỷ giá. Trong trường hợp Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giảm lãi suất USD vào tháng 9 tới, cộng với việc nguồn cung ngoại tệ dồi dào hơn trong những tháng cuối năm, thì  NHNN có thể hủy giao dịch, tránh lãng phí “kho” dự trữ ngoại hối.   

Song phản ứng của thị trường sau đó cũng cho thấy, áp lực tỷ giá là không nhỏ. Động thái bán ngoại tệ của NHNN dù hết sức linh hoạt và tích cực, nhưng cũng chỉ giới hạn ở các ngân hàng có trạng thái ngoại hối âm và mức phân bổ chỉ đủ để khôi phục trạng thái cân bằng.

Xét trên bình diện toàn thị trường, vẫn chưa có giải pháp mạnh để xoa dịu sức nóng của tỷ giá. Tỷ giá “căng” một phần do cầu USD trong nước, một phần do Chỉ số DXY đã tăng đáng kể so với tuần trước và một phần do tâm lý đầu cơ vẫn đang tăng trong bối cảnh NHNN nới lỏng chính sách tiền tệ.

Từ đầu năm đến nay, tỷ giá đã tăng gần 4% và dư địa điều hành trong 4 tháng cuối năm rất hạn hẹp. Thị trường đang mong đợi Fed sẽ giảm lãi suất trong phiên họp chính sách tháng 9 tới. Tại Hội nghị Jackson Hole ngày 22/8, Fed nghiêng về hướng nới lỏng tiền tệ, khiến tâm lý kỳ vọng Fed giảm lãi suất trong tháng 9 tăng mạnh. 

Chắc chắn, việc Fed giảm lãi suất sẽ là yếu tố rất thuận lợi giúp điều hành tỷ giá linh hoạt hơn. Sự hỗ trợ lớn nhất là khi Fed giảm lãi suất, dòng tiền sẽ quay lại các thị trường mới nổi, trong đó có Việt Nam, giúp giảm áp lực tỷ giá.

Dù vậy, tỷ giá trong nước không hẳn phụ thuộc vào diễn biến USD trên toàn cầu. Thực tiễn từ đầu năm đến nay cho thấy, Chỉ số DXY giảm 10% nhưng tiền Việt Nam (VND) vẫn mất giá gần 4% so với USD. Điều đó có nghĩa, các yếu tố trong nước đang tác động rất lớn với tỷ giá. 

Cũng bởi vậy, trong bối cảnh vừa phải bơm tiền, vừa phải hạ lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng, vừa phải ổn định tỷ giá, NHNN đang phải giải bài toán khá hóc búa.

Diễn biến này đặt ra thách thức nhất định đối với chính sách nới lỏng tiền tệ hiện hành, đòi hỏi NHNN phải theo dõi sát tình hình và có các biện pháp can thiệp phù hợp nhằm ổn định tỷ giá và giữ vững niềm tin thị trường.

Từ đầu năm đến nay, NHNN đã mua vào một lượng ngoại tệ không nhỏ để bù đắp lượng ngoại tệ bán ra nhằm can thiệp thị trường. Dù vậy, kho dự trữ ngoại hối cũng bị hao hụt đáng kể. Nói cách khác, dự trữ ngoại hối tuy vẫn ở mức an toàn, nhưng không còn dư địa lớn như trước. Chính vì thế, cơ quan quản lý, điều hành sẽ phải thận trọng hơn khi can thiệp thị trường.

Có thể thấy, áp lực tỷ giá trong ngắn hạn vẫn chưa được giải tỏa triệt để. Vì vậy, các doanh nghiệp phải ưu tiên các giải pháp quản trị rủi ro tỷ giá. Đối với NHNN, ưu tiên hàng đầu hiện nay vẫn là hướng tới tăng trưởng và có thể chấp nhận mức biến động tỷ giá cao hơn những năm trước. Dù vậy, nếu tỷ giá biến động quá mạnh, NHNN có thể sẽ phải “quay xe” chính sách, bởi tỷ giá tăng quá nóng thì kinh tế vĩ mô sẽ bị phá vỡ.

Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng thừa nhận, chính sách tiền tệ đang gặp nhiều áp lực trong bối cảnh lạm phát có nguy cơ tăng trở lại và tỷ giá gặp nhiều áp lực. Nếu áp lực tỷ giá tiếp tục gia tăng, NHNN có thể cân nhắc dừng chu kỳ giảm lãi suất để giữ ổn định tỷ giá và tránh rủi ro bất ổn vĩ mô.