Hành động từ giảng đường đến chính sách

Sáng 26/2, Trường Cao đẳng Kinh tế Công nghiệp Hà Nội phối hợp với ActionAid International Vietnam, Quỹ Hỗ trợ Chương trình, Dự án An sinh xã hội Việt Nam, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Cơ quan Báo và Phát thanh Truyền hình Hà Nội tổ chức Lễ tổng kết Dự án P2ACE - Hợp tác hành động ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường, đồng thời tọa đàm với chủ đề “Thanh niên chung tay hành động ứng phó với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường”.

Ban tổ chức tặng hoa tới các khách mời tham dự tọa đàm.

Phát biểu khai mạc, Thạc sĩ Dương Thị Bích nhấn mạnh Việt Nam là một trong những quốc gia chịu tác động nặng nề bởi nhiệt độ trái đất tăng và nước biển dâng. Từ đầu năm 2025, thiên tai diễn biến phức tạp với mưa lớn, lũ chồng lũ, bão bất thường nhiều lần phá vỡ kỷ lục lịch sử. Theo bà, thay đổi nhận thức và lối sống hướng tới môi trường bền vững cùng với hành động kịp thời, quyết liệt có vai trò quyết định trong thích ứng và giảm thiệt hại.

“Khách mời tham dự sự kiện đa phần là sinh viên, lực lượng trẻ trung, năng động, đầy nhiệt huyết và sáng tạo. Đây là những người gánh vác trọng trách xây dựng tương lai cho đất nước. Vì vậy, vai trò của họ trong ứng phó với biến đổi khí hậu là vô cùng quan trọng”, bà nói.

Thạc sĩ Dương Thị Bích - Phó hiệu trưởng Trường Cao đẳng Kinh tế Công nghiệp Hà Nội phát biểu khai mạc.

Tại Trường Cao đẳng Kinh tế Công nghiệp Hà Nội, nội dung bảo vệ môi trường được lồng ghép vào hoạt động đào tạo, phong trào văn nghệ, tình nguyện. Hơn 1.000 sinh viên của trường cùng hàng nghìn sinh viên Trường Đại học Sao Đỏ Hải Phòng, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, Trường Đại học Lâm nghiệp và các trường phổ thông đã tham gia các khóa học Giáo dục Môi trường trên nền tảng trực tuyến do ActionAid Việt Nam tài trợ, với các chủ đề Thanh niên và Công lý Khí hậu, Thanh niên và các Mục tiêu SDG, Thúc đẩy Thanh niên tham gia Cách mạng số Xanh, Thỏa thuận Xanh Châu Âu.

“Thanh niên Việt Nam nói chung, sinh viên của Trường Cao đẳng Kinh tế Công nghiệp Hà Nội nói riêng đang ngày càng tích cực hơn trong hành động về khí hậu. Các bạn sử dụng mạng xã hội, các phương tiện truyền thông để lan tỏa thông điệp về biến đổi khí hậu đến cộng đồng”, Thạc sĩ Dương Thị Bích chia sẻ.

Khách mời tham dự chia sẻ, trao đổi tại tọa đàm.

Khi khẩu hiệu được thay bằng hành động cụ thể

Tại tọa đàm, PGS.TS Bùi Thị An đánh giá cao sự tham gia thực chất của thanh niên từ hành động cụ thể đến tham vấn chính sách. Bà dẫn chứng các câu lạc bộ trồng cây, thu gom rác, tái chế tại nhiều trường đại học ở Hà Nội, TP.HCM, Cần Thơ.

Tuy vậy, bà mong muốn thanh niên được tạo điều kiện tham gia tham vấn chính sách chủ động hơn, từ khâu thiết kế quy hoạch đến tiếp cận nguồn lực tài chính.

“Việc đầu tiên là hành động, dứt khoát là phải hành động. Phải hành động thì mới thay đổi được thế giới, không hành động thì không xoay chuyển được, khẩu hiệu vẫn là khẩu hiệu, giấy tờ vẫn là giấy tờ”, PGS.TS Bùi Thị An nhấn mạnh.

Sinh viên Lương Nhật Linh, Ủy viên Ban Thường vụ Đoàn Thanh niên Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Bí thư Liên chi Đoàn Viện Báo chí - Truyền thông cho biết, các chiến dịch môi trường của sinh viên báo chí hướng tới “tạo tác động” thực sự. Nhóm xây dựng checklist thay đổi thói quen hằng ngày, cam kết online hạn chế sử dụng đồ nhựa, túi ni lông và theo dõi kết quả sau chiến dịch.

“Khi người trẻ được trao một lộ trình cụ thể, họ không chỉ xem, họ hành động”, Nhật Linh khẳng định.

Quang cảnh chương trình.

Học viện Báo chí và Tuyên truyền cũng đưa phong trào “Ngày Chủ nhật Xanh” do Trung ương Đoàn TNCS Hồ Chí Minh phát động vào tiêu chí thi đua thường niên, góp phần duy trì hành vi xanh trong cộng đồng sinh viên.

Ở cấp độ khu vực, đại diện thanh niên Hiệp hội Mạng lưới Thanh niên Campuchia Vann Bônna chia sẻ cộng đồng thanh niên Campuchia đang tham gia sâu vào hoạch định chính sách môi trường. Phong trào đã lan tỏa tới hơn 15 trường phổ thông và đại học.

“Chúng tôi trực tiếp ra thực địa nhặt rác, đó là hành động cụ thể để tạo dựng niềm tin bước đầu với người dân”, Vann Bônna nói, nhấn mạnh sự minh bạch và hành động thực tế là chìa khóa thu hút cộng đồng.

Phát biểu kết luận, bà Trần Bích Hạnh cho biết trong 10 năm qua, Quỹ Hỗ trợ Chương trình, Dự án An sinh xã hội Việt Nam là đối tác chiến lược của ActionAid Vietnam tại hơn 10 tỉnh, thành phố. Quỹ đồng hành triển khai dự án “Xây dựng năng lực lãnh đạo cho Thế hệ trẻ Việt Nam trở thành Công dân toàn cầu” giai đoạn 2021 - 2024 và Dự án P2ACE giai đoạn 2023 - 2026.

PGS.TS Bùi Thị An chia sẻ tại tọa đàm.

Bà khẳng định mong muốn tiếp tục nâng cao sự tham gia của thanh niên trong đồng thiết kế, triển khai, giám sát và báo cáo chính sách liên quan đến biến đổi khí hậu đến năm 2030; hỗ trợ các ý tưởng hợp tác giữa thanh niên Việt Nam, Campuchia, Philippines và ASEAN.

Những con số từ Dự án P2ACE cho thấy tác động cụ thể. Một nền tảng học trực tuyến với ba module về SDGs, biến đổi khí hậu, chuyển đổi số được xây dựng; 524 tiết học tổ chức tại 134 trường; gần 25.000 thanh niên hoàn thành khóa học. Có 41 nhóm Thanh niên vì Phát triển bền vững được thành lập với 41 sáng kiến mang lại lợi ích cho gần 5.000 thanh niên và cư dân ASEAN.

Tại Xuân Mai, Hà Nội, mô hình hạn chế sử dụng túi ni lông giúp 30% người dân giảm sử dụng sau 6 tháng; gần 150 hộ dân cam kết thay đổi thói quen. Phong trào “Ngày Chủ nhật Xanh” tại TP. HCM thu gom hơn 240 kg giấy, 57,8 kg nhựa, 550 viên pin và nhiều rác nguy hại.

Các đại biểu tham quan triển lãm Sáng kiến Thanh niên ASEAN.

Huỳnh Tuấn Anh, Phó trưởng nhóm Y4SDGs TP. HCM cho biết nhóm đã tặng 600 thùng cây, lắp 10 thùng rác trong ba tháng triển khai. Câu lạc bộ Thanh niên sáng tạo xanh năm 2024 tổ chức hơn 30 hoạt động và 10 workshop, trao hơn 1.000 phần quà thiện nguyện từ vật liệu tái chế.

Nhìn tổng thể, từ giảng đường đến cộng đồng, từ Việt Nam đến ASEAN, thanh niên đang bước ra khỏi vai trò người nghe để trở thành chủ thể hành động. Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng khốc liệt, những cam kết hôm nay sẽ quyết định chất lượng phát triển ngày mai. Và như lời PGS.TS Bùi Thị An nhấn mạnh, hành động là điểm khởi đầu duy nhất để thế giới chuyển mình.