Tín dụng tăng trưởng cao, thị trường trái phiếu thứ cấp sôi động và thị trường ngoại hối biến động mạnh là những nguyên nhân làm cho nguồn cung trên thị trường liên ngân hàng giảm, dẫn đến khối lượng giao dịch trên thị trường này giảm trong quý I năm nay.

Tổng hợp khối lượng giao dịch theo ngày trên thị trường liên ngân hàng của Ngân hàng Nhà nước (NHNN), quý I/2015, khối lượng giao dịch đạt 1.153.946 tỷ đồng, giảm 17,81% so với quý trước đó và giảm 5,3% so với cùng kỳ năm 2014. Khối lượng giao dịch của các kỳ hạn ngắn chiếm tỷ trọng lớn. Trong đó, kỳ hạn qua đêm đạt 476.018 tỷ đồng, tương đương 41%, kỳ hạn 1 tuần đạt 418.109 tỷ đồng, chiếm 36%. Các ngân hàng linh hoạt vay mượn các kỳ hạn ngắn qua liên ngân hàng để đáp ứng yêu cầu về dự trữ bắt buộc và thiếu hụt thanh khoản trong ngắn hạn.

Về tăng trưởng tín dụng, tính đến hết quý I/2015, tăng trưởng tín dụng đạt 1,91%. Đây là kết quả bất ngờ so với giai đoạn 2011 - 2014, khi tăng trưởng tín dụng thường âm ở quý đầu năm. Cập nhật tình hình tín dụng đến ngày 20/5 trong báo cáo tình hình kinh tế tháng 5 và 5 tháng đầu năm của Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia, tín dụng đối với toàn nền kinh tế tăng 4,26%, cao gấp gần 4 lần so với mức tăng 1,11% của cùng kỳ năm ngoái.

Huy động trên thị trường liên ngân hàng để đầu tư vào kênh trái phiếu là xu hướng trong năm 2014 của các ngân hàng trong hệ thống và xu hướng này tiếp tục được duy trì trong quý đầu năm 2015.

Mặc dù quý I/2015, thị trường trái phiếu sơ cấp khá ảm đảm khi khối lượng phát hành giảm đáng kể (đạt 69.941 tỷ đồng, giảm 14% so với cùng kỳ năm ngoái), nhưng giao dịch trên thị trường thứ cấp vẫn diễn ra sôi động. Tổng giá trị giao dịch của trái phiếu chính phủ và trái phiếu chính phủ bảo lãnh trên thị trường thứ cấp đạt 236.628 tỷ đồng, tăng tới 64% so với cùng kỳ năm ngoái. Lợi suất trái phiếu vẫn duy trì đà giảm trong quý I, tiếp tục thu hút các ngân hàng tham gia thị trường này, nên tác động đến nguồn cung cho vay ở thị trường liên ngân hàng.

Nguồn cung trên thị trường liên ngân hàng bị hạn chế còn do thị trường ngoại tệ trở nên sôi động trong 3 tháng đầu năm trước tác động của việc USD mạnh lên. Trong khi đó, ở thị trường trong nước, nhập khẩu có xu hướng tăng trở lại. Trong tháng 3, Việt Nam nhập siêu gần 1,4 tỷ USD, nâng mức thâm hụt thương mại tính từ đầu năm đến hết tháng 3 đạt 2,4 tỷ USD, dẫn đến nhu cầu về ngoại tệ tăng cao.

Tốc độ tăng trưởng tín dụng cao và thị trường ngoại hối sôi động đã hạn chế nguồn cung cho vay trên thị trường liên ngân hàng, đồng thời làm nhu cầu vay mượn tăng cao để đáp ứng nhu cầu của người dân trong dịp lễ tết , từ đó tạo thêm áp lực tăng lên lãi suất.

Cụ thể, theo Bloomberg, lãi suất bình quân quý I/2015 tăng tại hầu hết các kỳ hạn dưới 1 tháng so với năm 2014: qua đêm (3,9%, tăng 120 điểm cơ bản), 1 tuần (4%, tăng 110 điểm cơ bản), 2 tuần (4,1%, tăng 100 điểm cơ bản) và 1 tháng (4,3%, tăng 100 điểm cơ bản). Đặc biệt, trong dịp trước Tết Nguyên đán, lãi suất của kỳ hạn qua đêm có thời điểm đạt 5,3% - mức cao nhất kể từ đầu năm 2013.