Có nên uống thuốc giải rượu, giải độc gan trong dịp Tết?

Trước khi tin vào lời quảng cáo, cần nhìn thẳng vào bản chất rằng gan không phải chiếc máy có nút “xóa độc tố”, và càng không có loại thuốc nào giúp uống rượu bia thoải mái mà vẫn an toàn.

Gan là cơ quan trung tâm của quá trình chuyển hóa và thải độc, trong đó có cả cồn từ rượu bia. Khi uống rượu, gan phải chuyển hóa ethanol thành acetaldehyde, một chất độc gây hại, dễ tích tụ và làm tổn thương tế bào gan.

Quá trình này kích hoạt stress oxy hóa và phản ứng viêm, đặc biệt rõ khi uống quá mức hoặc uống dồn dập trong thời gian ngắn. Nếu tình trạng lặp lại, nguy cơ không dừng ở “mệt sau cuộc vui”, mà có thể tiến triển thành viêm gan do rượu, gan nhiễm mỡ, xơ gan và tăng nguy cơ ung thư gan.

Điều đáng nói là, trong bối cảnh đó, thị trường lại xuất hiện dày đặc các sản phẩm quảng cáo “giải rượu”, “bảo vệ gan”, “thải độc gan”, khiến nhiều người tin rằng chỉ cần uống một viên trước hoặc sau cuộc nhậu là có thể giảm say, giảm hại, thậm chí “làm sạch gan”. Đây là một hiểu lầm nguy hiểm.

Thực tế, đến nay chưa có bằng chứng lâm sàng đủ mạnh chứng minh các loại “thuốc giải rượu” phổ biến trên thị trường có thể bảo vệ gan hoặc làm giảm tác hại của rượu bia một cách đáng tin cậy.

Nhiều sản phẩm chỉ dừng ở mức hỗ trợ triệu chứng như giảm cảm giác khó chịu, nhưng không thể thay đổi bản chất là cồn vẫn được hấp thu vào máu, gan vẫn phải chuyển hóa, và độc tính của acetaldehyde vẫn tồn tại.

Các cơ quan quản lý quốc tế cũng từng cảnh báo về tình trạng nhiều sản phẩm giải rượu quảng bá sai công dụng, không được chứng nhận đầy đủ, khiến người tiêu dùng hiểu nhầm.

Nguy cơ lớn nhất không nằm ở việc “không hiệu quả”, mà ở việc tạo cảm giác an toàn giả. Khi đã tin có thuốc giải, người ta dễ uống nhiều hơn, uống liều hơn, và kết cục là gan phải gánh một lượng cồn lớn hơn bình thường.

Với nhóm “thuốc giải độc gan” hay các loại “bổ gan”, câu chuyện cũng tương tự. Nhiều người tin rằng chỉ cần uống vài ngày là gan sẽ phục hồi, độc tố được “tống ra ngoài”. Nhưng gan vốn đã có hệ enzyme nội tại rất mạnh để chuyển hóa và thải độc.

Không có bằng chứng khoa học mạnh mẽ nào cho thấy các viên uống thảo dược hay thực phẩm chức năng có thể “lột bỏ độc tố” hay làm gan khỏe ngay lập tức sau những cuộc nhậu.

Thậm chí, một số báo cáo lâm sàng còn cảnh báo việc tự ý dùng các sản phẩm bổ gan, giải độc gan không đúng cách có thể gây hại, nhất là với các sản phẩm không rõ nguồn gốc, không được kiểm nghiệm đúng tiêu chuẩn. Đáng sợ hơn, có những trường hợp tổn thương gan do chính thuốc hoặc thực phẩm chức năng, trong khi người bệnh lại nghĩ mình đang “bảo vệ gan”.

Một điểm cần nhấn mạnh: gan chỉ có thể chuyển hóa một lượng nhỏ cồn trong một khoảng thời gian nhất định. Không có thuốc nào giúp gan “tăng tốc” vượt giới hạn sinh học đó theo cách an toàn. Càng không có loại thuốc nào có thể bù đắp cho việc uống quá nhiều.

Câu trả lời nghe có vẻ “cũ” nhưng lại là điều đúng nhất là uống có trách nhiệm. Không uống dồn, không uống liên tục, không uống rượu không rõ nguồn gốc, không uống khi bụng đói.

Uống đủ nước, ăn nhẹ trước khi uống để làm chậm hấp thu cồn, đồng thời giảm nguy cơ hạ đường huyết và kích ứng dạ dày. Sau cuộc vui, ngủ đủ giấc, ăn uống lành mạnh, tăng rau xanh, hạn chế đồ chiên rán để cơ thể có thời gian phục hồi.

Với người có bệnh gan mạn tính như viêm gan B, C, gan nhiễm mỡ, men gan tăng, việc sử dụng bất kỳ loại thuốc hay thực phẩm chức năng nào càng phải thận trọng và cần chỉ định của bác sỹ. Trong nhóm này, một cuộc nhậu không chỉ là “say”, mà có thể là bước đẩy bệnh tiến triển nhanh hơn.

Nếu sau Tết xuất hiện các dấu hiệu bất thường như đau tức vùng hạ sườn phải, buồn nôn dữ dội, vàng da, vàng mắt, mệt mỏi kéo dài, người bệnh cần đi khám sớm. Đừng tự “chữa gan” bằng các viên uống mua vội, vì có thể càng làm tình hình tệ hơn.

Giữ nhịp giấc ngủ ngày Tết để cơ thể không “lệch pha”

Hệ quả không chỉ là cảm giác mệt mỏi sau kỳ nghỉ, mà còn là sự xáo trộn nhịp sinh học, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thể chất và tinh thần.

Ảnh minh họa.

Các chuyên gia y tế cho biết, nhịp sinh học, đặc biệt là chu kỳ ngủ và thức đóng vai trò quan trọng trong việc điều hòa nội tiết, miễn dịch và chuyển hóa năng lượng. Chỉ cần vài ngày thức khuya liên tiếp, cơ thể có thể rơi vào trạng thái “lệch pha”, gây mất ngủ, đau đầu, giảm tập trung và suy giảm miễn dịch.

Việc duy trì một lịch trình ngủ tương đối ổn định trong dịp Tết là yếu tố then chốt giúp cơ thể không bị “sốc” khi quay lại guồng công việc. Ngay cả khi không phải đi làm hay đi học, mỗi người vẫn nên cố gắng đi ngủ và thức dậy vào khung giờ gần với ngày thường. Sự ổn định này giúp đồng hồ sinh học duy trì trạng thái cân bằng tự nhiên.

Một thói quen phổ biến khác trong dịp Tết là ngủ trưa kéo dài sau những bữa ăn thịnh soạn. Tuy nhiên, ngủ trưa quá lâu, đặc biệt trên 1-2 giờ, dễ làm rối loạn giấc ngủ ban đêm. Nếu cần nghỉ ngơi, nên chọn giấc ngủ ngắn 20-30 phút để cơ thể phục hồi năng lượng mà không ảnh hưởng đến chu kỳ ngủ tối.

Vận động nhẹ nhàng cũng là cách hiệu quả để hỗ trợ giấc ngủ. Đi bộ, tập yoga, giãn cơ hoặc đơn giản là tham gia các hoạt động ngoài trời cùng gia đình giúp cơ thể giải tỏa căng thẳng và dễ đi vào giấc ngủ sâu hơn vào ban đêm. Ngược lại, việc ngồi lâu, ăn uống liên tục và ít vận động có thể khiến cơ thể uể oải, khó ngủ.

Ánh sáng xanh từ điện thoại, máy tính và tivi cũng là yếu tố âm thầm làm gián đoạn giấc ngủ. Việc sử dụng thiết bị điện tử trước giờ ngủ làm giảm tiết melatonin, hormone điều hòa giấc ngủ khiến não bộ tỉnh táo kéo dài. Các chuyên gia khuyến nghị nên hạn chế sử dụng thiết bị điện tử ít nhất 30 phút trước khi đi ngủ, đồng thời tạo không gian phòng ngủ yên tĩnh, mát mẻ và đủ tối.

Chế độ ăn uống ngày Tết cũng cần được điều chỉnh hợp lý. Ăn quá no vào buổi tối dễ gây đầy bụng, trào ngược dạ dày và khó ngủ. Bên cạnh đó, rượu bia và đồ uống chứa caffeine có thể làm giấc ngủ chập chờn, không sâu. Nên tránh sử dụng các loại thức uống này trong vòng 4-6 giờ trước khi đi ngủ để bảo đảm chất lượng giấc ngủ.

Tết là dịp vui, nhưng cũng có thể mang theo những áp lực vô hình từ việc chuẩn bị, tiếp khách hay tham gia nhiều hoạt động xã hội.

Căng thẳng và lo âu là nguyên nhân phổ biến gây mất ngủ. Thực hành các kỹ thuật thư giãn như hít thở sâu, thiền ngắn hoặc nghe nhạc nhẹ trước khi ngủ sẽ giúp tinh thần thả lỏng hơn.

Các chuyên gia cũng lưu ý, nếu có những thay đổi nhỏ về giờ giấc trong vài ngày Tết, không nên quá lo lắng. Cơ thể có khả năng tự điều chỉnh khi quay lại nhịp sinh hoạt bình thường. Điều quan trọng là không để tình trạng thức khuya kéo dài liên tục nhiều ngày.

Giữ nhịp giấc ngủ ổn định trong dịp Tết không chỉ giúp mỗi người tận hưởng trọn vẹn kỳ nghỉ mà còn tạo nền tảng thể lực và tinh thần vững vàng cho những ngày đầu năm mới. Bởi sau những cuộc sum họp và tiếng cười ngày xuân, một cơ thể cân bằng mới là khởi đầu bền vững cho hành trình phía trước.

Tết chưa yên, bệnh viện vẫn sáng đèn vì tai nạn và pháo nổ

Ngày mùng 2 Tết, khi nhiều gia đình vẫn còn trong không khí chúc tụng, du xuân và kéo dài những cuộc sum họp, thì ở phía khác của mùa xuân, hệ thống cấp cứu vẫn phải căng mình.

Những con số mới nhất cho thấy tai nạn giao thông và tai nạn liên quan pháo nổ vẫn là điểm nóng, nhắc lại một thực tế quen thuộc nhưng chưa bao giờ bớt đáng lo Tết càng vui, nguy cơ càng cao nếu sự chủ quan lên ngôi.

Báo cáo nhanh về công tác y tế dịp Tết của Bộ Y tế gửi Văn phòng Chính phủ ngày 18/2 (mùng 2 Tết Bính Ngọ) cho biết, đến trưa cùng ngày có 89.006 người bệnh đang điều trị tại các cơ sở y tế trên toàn quốc. Trong 24 giờ qua, hơn 39.200 lượt người được khám, cấp cứu. Các bác sỹ đã thực hiện trên 2.200 ca phẫu thuật, trong đó có 407 ca cấp cứu.

Tết, về bản chất, là thời gian để nghỉ ngơi. Nhưng với ngành y, Tết lại là một giai đoạn đặc biệt, nơi áp lực không đến từ dịch bệnh bùng phát, mà đến từ những nguy cơ do chính hành vi xã hội tạo ra. Tai nạn giao thông vẫn là gánh nặng lớn nhất, không chỉ vì số ca tăng, mà vì mức độ nặng, mức độ phức tạp và chi phí điều trị kéo theo.

Trong 24 giờ qua, cả nước ghi nhận 2.876 lượt khám, cấp cứu nghi liên quan tai nạn giao thông. Có 1.189 trường hợp phải nhập viện điều trị hoặc theo dõi. Số ca chuyển viện trong ngày là 262, nâng tổng số trong 3 ngày nghỉ Tết lên 1.253 ca.

Đáng chú ý, số tử vong nghi do tai nạn giao thông trong 24 giờ là 21 người, gồm 8 trường hợp tử vong trước viện, 3 trường hợp tử vong tại viện và 10 trường hợp nặng xin về.

Đằng sau những con số ấy là một thực tế khó tránh, nhiều tai nạn ngày Tết không chỉ xảy ra trên đường, mà bắt đầu từ bàn tiệc. Rượu bia, tốc độ, tâm lý “ngày Tết mà”, cộng với sự lơ là của chính người điều khiển phương tiện, tạo thành một chuỗi nguyên nhân đủ sức biến một ngày vui thành một ngày tang.

Nếu tai nạn giao thông là “vết thương lớn” của mùa Tết, thì pháo nổ, pháo hoa lại là một dạng nguy cơ khác, nhỏ hơn về số lượng nhưng dai dẳng và đáng sợ về hậu quả.

Trong 24 giờ qua, tai nạn liên quan pháo nổ, pháo hoa ghi nhận 66 ca khám, cấp cứu. Lũy kế 4 ngày Tết là 267 ca. Số ca nhập viện trong ngày là 34, cộng dồn 4 ngày là 141 trường hợp.

Bên cạnh những “số liệu buồn”, ở một góc khác của ngày mùng 2, sự sống vẫn nở rộ đúng nghĩa. Trong 24 giờ qua, có 2.011 trẻ sơ sinh chào đời tại các cơ sở y tế.

Tính trong 4 ngày Tết (từ sáng 14/2 đến sáng 18/2, tức 28 tháng Chạp đến mùng 2 Tết), có 8.358 trẻ được sinh theo hình thức sinh thường và mổ đẻ. Những con số này cho thấy dù Tết là ngày nghỉ, bệnh viện vẫn là nơi không thể nghỉ, bởi sự sống không có lịch nghỉ lễ.

Cùng thời điểm, lượng máu dự trữ phục vụ điều trị đến trưa mùng 2 đạt 19.857 đơn vị. Trong hai ngày mùng 1 và mùng 2, nhiều bạn trẻ và gia đình đã đến Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương hiến máu, hiến tiểu cầu.

Đây là một điểm sáng, bởi trong khi tai nạn kéo theo nhu cầu máu tăng cao, thì hoạt động hiến máu đầu năm lại góp phần giữ cho hệ thống điều trị không bị “đuối sức” trong những ngày nhạy cảm.

Về dịch bệnh, Bộ Y tế cho biết trong 24 giờ qua ghi nhận 144 ca sốt xuất huyết, không có tử vong, giảm 139 ca so với ngày trước. Tay chân miệng ghi nhận 134 ca, không có tử vong, giảm 31 ca. Sởi ghi nhận 14 ca, không có tử vong, tăng 5 ca so với ngày trước đó.

Các bệnh bạch hầu, liên cầu lợn không ghi nhận trường hợp mắc, các dịch bệnh khác ổn định, chưa xuất hiện ổ dịch tập trung.

Bộ Y tế cũng cho biết, dịp Tết Bính Ngọ, ngành đã cơ bản bảo đảm đủ thuốc phục vụ khám chữa bệnh và phòng chống dịch. Đây là điều kiện quan trọng để hệ thống y tế không bị động, nhất là trong bối cảnh Tết thường kéo theo nguy cơ tăng đột biến các tình huống cấp cứu, từ tai nạn, ngộ độc, đến biến chứng bệnh nền.