Khuyến cáo tầm soát ung thư sớm, khi chưa có triệu chứng

Tuy nhiên, thực tế cho thấy ung thư vú có thể âm thầm xuất hiện ngay cả khi cơ thể tưởng như hoàn toàn khỏe mạnh. Trường hợp của một nữ bệnh nhân 60 tuổi vừa được phát hiện ung thư vú tại Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai là lời cảnh báo rõ ràng về tầm quan trọng của việc khám sức khỏe định kỳ và tầm soát ung thư sớm.

Một sai lầm khá phổ biến của nhiều phụ nữ là cho rằng, ăn ngủ bình thường, không đau, không sờ thấy khối u thì chắc chắn không có bệnh.

Bệnh nhân (60 tuổi, Hà Nội) có lối sống điều độ, không có tiền sử gia đình mắc ung thư. Người bệnh đến Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai chỉ đơn giản để kiểm tra sức khỏe định kỳ.

Trong suốt quá trình thăm khám, bệnh nhân hoàn toàn không có biểu hiện bất thường như đau, sờ thấy khối u hay thay đổi trên da vùng vú. Tuy nhiên, nhờ kinh nghiệm lâm sàng của bác sỹ cùng các phương tiện chẩn đoán hiện đại, các bác sỹđã phát hiện một tổn thương bất thường nằm sâu trong mô tuyến vú.

Kết quả siêu âm và chụp X-quang tuyến vú cho thấy hình ảnh khối u được phân loại BIRADS 4, mức độ nghi ngờ ác tính. Xét nghiệm tế bào học sau đó xác định người bệnh mắc ung thư biểu mô tuyến vú ở giai đoạn sớm. Theo các bác sỹ, nếu không thực hiện kiểm tra sức khỏe định kỳ, khối u này rất khó được phát hiện ở thời điểm hiện tại.

Thực tế, nhiều người chỉ tìm đến cơ sở y tế khi cơ thể đã xuất hiện những dấu hiệu rõ rệt. Tuy nhiên, với ung thư vú, các triệu chứng lâm sàng đôi khi xuất hiện khá muộn.

Việc phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm mang lại nhiều lợi ích quan trọng, như tỷ lệ điều trị khỏi có thể lên tới hơn 90%, có khả năng bảo tồn tuyến vú giúp đảm bảo yếu tố thẩm mỹ, đồng thời giảm thiểu các phương pháp điều trị phức tạp và xâm lấn.

Trường hợp của nữ bệnh nhân 60 tuổi là minh chứng rõ ràng cho giá trị của việc chủ động tầm soát sức khỏe, khi khối u được phát hiện ở kích thước rất nhỏ.

Tại Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai, việc tầm soát ung thư vú được thực hiện với sự kết hợp giữa kinh nghiệm chuyên môn của các bác sỹvà hệ thống thiết bị chẩn đoán hiện đại.

Các kỹ thuật như chụp X-quang tuyến vú (Mammography) thế hệ mới và siêu âm đàn hồi mô giúp phát hiện những tổn thương rất nhỏ trong mô tuyến vú, ngay cả khi người bệnh chưa có triệu chứng lâm sàng.

Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ từ 40 tuổi trở lên nên tầm soát ung thư vú định kỳ. Những người có yếu tố nguy cơ cao cần chủ động khám sớm hơn theo tư vấn của bác sỹ.

Chủ động kiểm tra sức khỏe không chỉ giúp phát hiện bệnh sớm mà còn là cách bảo vệ bản thân, góp phần gìn giữ sức khỏe và hạnh phúc của mỗi gia đình.

Người đàn ông phát hiện lao phổi giai đoạn tiến triển

Chỉ nghĩ là suy nhược tuổi già, một người đàn ông liên tục ho kéo dài, sụt cân nhanh nhưng không đi khám sớm. Đến khi kiểm tra chuyên sâu, bệnh đã tiến triển nặng với tổn thương lan rộng hai phổi.

Ông Bảo (70 tuổi, TP.HCM) nhập viện trong tình trạng suy kiệt sau khi giảm tới 18 kg chỉ trong vòng 2 tháng. Trước đó, ông xuất hiện các triệu chứng mệt mỏi, chán ăn và ho có đờm màu ngà vàng nhưng ở mức độ thưa thớt nên tự mua thuốc điều trị tại nhà. Tuy nhiên, các triệu chứng không thuyên giảm mà ngày càng nặng hơn, kèm theo sốt nhẹ về chiều và đau tức ngực khi ho.

Khi đến khám sức khỏe tổng quát chuyên sâu tại viện, kết quả chụp CT phổi cho thấy phổi trái của bệnh nhân có nhiều vùng tổn thương, xuất hiện hang lao kích thước lớn, kèm theo giãn phế quản và các nốt tổn thương rải rác ở cả hai phổi.

Xét nghiệm đờm ghi nhận AFB dương tính mức 2+, xác định sự hiện diện của vi khuẩn lao với tải lượng cao. Bên cạnh đó, chỉ số nhiễm trùng tăng, bệnh nhân không ăn uống được trong nhiều ngày, mất ngủ kéo dài, kèm theo bệnh nền đái tháo đường type 2 và tăng huyết áp. Người bệnh được chỉ định nhập viện và điều trị cách ly.

Ths.Nguyễn Thanh Thùy, chuyên khoa nội tổng hợp cho biết, bệnh nhân được áp dụng phác đồ điều trị “đa tầng”, vừa tiêu diệt vi khuẩn lao theo phác đồ chuẩn của Bộ Y tế, vừa kiểm soát tình trạng viêm phổi bội nhiễm bằng kháng sinh. Đây là giai đoạn quan trọng nhằm nhanh chóng giảm tải vi khuẩn, hạn chế tổn thương thêm nhu mô phổi và ngăn nguy cơ lây lan ra cộng đồng.

Quá trình điều trị gặp nhiều khó khăn do bệnh nhân có nhiều bệnh nền. Có thời điểm ông Bảo mệt mỏi, chóng mặt, buồn nôn do tác dụng phụ của thuốc, thậm chí nản lòng. Tuy nhiên, nhờ được bác sỹtheo dõi sát, giải thích kỹ lưỡng và kết hợp chăm sóc dinh dưỡng, tình trạng dần cải thiện.

Sau một tuần điều trị tích cực, các triệu chứng ho và đau tức ngực giảm rõ rệt, bệnh nhân ăn uống tốt hơn, các chỉ số xét nghiệm dần trở về ngưỡng an toàn. Ông được xuất viện và tiếp tục điều trị kháng lao theo phác đồ trong 6 tháng.

Bác sỹ nhấn mạnh, người bệnh tuyệt đối không được tự ý ngưng thuốc khi thấy triệu chứng thuyên giảm. Vi khuẩn lao có thể tái bùng phát hoặc đột biến gây kháng thuốc, khiến việc điều trị trở nên khó khăn hơn nhiều.

Theo bác sỹ Thùy, lao phổi thường xuất hiện khi hệ miễn dịch suy yếu, đặc biệt ở người cao tuổi hoặc có bệnh nền như đái tháo đường, suy dinh dưỡng. Các triệu chứng ban đầu dễ nhầm lẫn với viêm phế quản thông thường nên nhiều người chủ quan.

Nếu không được phát hiện sớm, vi khuẩn lao có thể tạo hang gây hoại tử phổi, lan rộng hai phổi và gây ra các biến chứng nặng như ho ra máu ồ ạt, thậm chí tử vong nhanh. Mức độ tổn thương càng lớn thì di chứng sau điều trị càng nặng nề, ảnh hưởng lâu dài đến chức năng hô hấp.

Theo báo cáo của Chương trình Chống lao Quốc gia và Tổ chức Y tế Thế giới năm 2025, Việt Nam vẫn nằm trong nhóm 12 quốc gia có gánh nặng lao cao nhất toàn cầu. Mỗi năm ghi nhận khoảng 182.000 ca mắc mới và 11.000 đến 13.000 ca tử vong.

Đáng lo ngại, hệ thống y tế mới phát hiện được khoảng 60% số ca bệnh, đồng nghĩa hàng chục nghìn người đang mang bệnh mà chưa được chẩn đoán, có nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

Ngoài ra, tình trạng lao kháng thuốc và chi phí điều trị vẫn là những thách thức lớn. Dù tỷ lệ điều trị thành công đạt trên 90%, mục tiêu chấm dứt bệnh lao vào năm 2030 được đánh giá là rất khó khăn nếu không tăng cường tầm soát chủ động và giảm kỳ thị với người bệnh.

Các bác sỹ khuyến cáo người dân nên khám sức khỏe định kỳ, đặc biệt là người cao tuổi hoặc có bệnh mạn tính. Khi xuất hiện các dấu hiệu như sụt cân không rõ nguyên nhân, ho kéo dài trên hai tuần hoặc mệt mỏi dai dẳng, cần đi khám sớm để xác định nguyên nhân, không tự ý điều trị tại nhà.

Phát hiện sớm giúp rút ngắn thời gian điều trị, giảm chi phí, bảo tồn chức năng phổi và hạn chế di chứng lâu dài. Đồng thời, điều trị sớm cũng giúp giảm nhanh tải lượng vi khuẩn, góp phần ngăn chặn lây lan trong cộng đồng.

Robot “tái tạo” bàng quang từ ruột, cứu người đàn ông ung thư

Từ những triệu chứng tiểu buốt, tiểu rắt tưởng chừng là viêm đường tiết niệu thông thường, một người đàn ông được phát hiện ung thư bàng quang xâm lấn.

Nhờ phẫu thuật bằng robot hiện đại, các bác sỹ không chỉ cắt bỏ hoàn toàn khối u mà còn tạo hình bàng quang mới từ chính ruột non, giúp người bệnh phục hồi và duy trì chức năng tiểu tiện tự nhiên.

Trên màn hình phóng đại độ nét cao, từng cấu trúc nhỏ trong vùng chậu hiện lên rõ ràng. TS.Nguyễn Hoàng Đức, chuyên khoa thận, tiết niệu đã điều khiển hệ thống robot Da Vinci Xi thực hiện bóc tách khối u đã xâm lấn cơ bàng quang và nạo vét hạch chậu cho ông Toàn (54 tuổi).

Những cánh tay robot với khả năng xoay linh hoạt được đưa vào khoang bụng qua các đường rạch nhỏ chỉ khoảng 1 cm. Nhờ đó, bác sỹ có thể cắt trọn bàng quang chứa khối u và nạo vét hạch chậu, đồng thời bảo tồn tối đa các cấu trúc thần kinh quan trọng.

Sau khi loại bỏ hoàn toàn bàng quang bị ung thư, êkíp phẫu thuật sử dụng một đoạn cuối ruột non dài khoảng 15-20 cm của chính người bệnh để tạo thành túi chứa nước tiểu mới.

Hai niệu quản được nối vào túi này để dẫn nước tiểu từ thận xuống, sau đó túi được nối với niệu đạo, giúp người bệnh có thể đi tiểu theo đường tự nhiên.

Trước đó, ông Toàn từng có các biểu hiện như tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu đau nhưng cho rằng chỉ là nhiễm khuẩn đường tiết niệu nên tự mua thuốc điều trị. Khi đến khám tại viện, kết quả siêu âm và nội soi phát hiện khối u bàng quang kích thước 4-6 cm. Sinh thiết xác định đây là khối u ác tính và đã xâm lấn vào lớp cơ bàng quang.

Dựa trên kết quả hội chẩn, các bác sỹquyết định thực hiện phẫu thuật “2 trong 1”, vừa cắt bỏ triệt căn bàng quang chứa khối u, vừa tạo hình bàng quang mới bằng ruột non với sự hỗ trợ của robot.

Theo TS.Nguyễn Hoàng Đức, tạo hình bàng quang bằng ruột non là một trong những kỹ thuật phức tạp bậc nhất trong ngoại khoa tiết niệu, đòi hỏi bác sỹ phải có kinh nghiệm cao và hệ thống trang thiết bị hiện đại. Phẫu thuật viên cần vừa chọn đoạn ruột phù hợp, vừa tạo hình túi bàng quang và tái lập lưu thông với niệu quản và niệu đạo một cách chính xác.

So với phương pháp truyền thống, phẫu thuật robot cho phép thực hiện phần lớn thao tác ngay trong ổ bụng, hạn chế phải mở rộng đường mổ. Điều này giúp giảm mất máu, giảm đau sau mổ, rút ngắn thời gian hồi phục và đặc biệt mang lại cơ hội cho người bệnh duy trì chức năng tiểu tiện tự nhiên thay vì phải mang túi nước tiểu suốt đời.

Tuy nhiên, kỹ thuật này đòi hỏi thời gian phẫu thuật dài hơn và sự tỉ mỉ cao. Nếu mổ thông thường kéo dài khoảng 3 giờ, thì với robot, ca mổ có thể kéo dài gấp đôi để đảm bảo thực hiện đầy đủ các bước một cách an toàn.

TTƯT-PGS-TS.Vũ Lê Chuyên, Chủ tịch Danh dự Hội Tiết niệu Thận học Việt Nam cho biết, phẫu thuật tạo hình bàng quang bằng ruột đã được triển khai tại Việt Nam từ năm 1995 với nhiều phương pháp khác nhau. Tuy nhiên, mổ mở gây đau nhiều sau phẫu thuật, còn nội soi truyền thống thường phải kết hợp mở bụng để hoàn tất tạo hình.

Với sự hỗ trợ của robot Da Vinci Xi, toàn bộ quá trình có thể thực hiện xuyên suốt trong ổ bụng, giúp giảm sang chấn và rút ngắn thời gian hồi phục cho người bệnh.

Sau 3 ngày, ông Toàn có thể vận động nhẹ và được xuất viện. Người bệnh cần đặt ống thông tiểu khoảng 3 tuần trước khi tập đi tiểu theo đường tự nhiên để thích nghi với bàng quang mới.

Theo các chuyên gia, ung thư bàng quang là một trong những loại ung thư phổ biến ở nam giới, đặc biệt sau tuổi 50. Nguy cơ mắc bệnh ở nam cao gấp 3-4 lần nữ, chủ yếu liên quan đến thói quen hút thuốc lá và tiếp xúc với hóa chất độc hại.

Đáng lưu ý, bệnh thường khởi phát âm thầm với các triệu chứng dễ nhầm lẫn như tiểu buốt, tiểu rắt, tiểu nhiều lần hoặc tiểu ra máu thoáng qua. Nhiều người chủ quan tự điều trị khiến bệnh tiến triển nặng, xâm lấn cơ và buộc phải cắt bỏ toàn bộ bàng quang.

Bác sỹ khuyến cáo, nam giới trên 50 tuổi nếu có các rối loạn tiểu tiện kéo dài hoặc xuất hiện máu trong nước tiểu cần đi khám chuyên khoa tiết niệu sớm để nội soi phát hiện bất thường. Việc phát hiện sớm giúp can thiệp ít xâm lấn, bảo tồn bàng quang và nâng cao chất lượng sống lâu dài.