Bác sỹ cảnh báo dấu hiệu đột quỵ dễ nhầm với rối loạn tiền đình ở người trẻ

Bệnh viện Bãi Cháy vừa tiếp nhận và điều trị thành công cho một nữ bệnh nhân 27 tuổi bị đột quỵ do tắc động mạch thân nền, một thể bệnh có tỷ lệ tử vong rất cao nếu không được tái thông mạch máu não kịp thời.

Theo thông tin từ Bệnh viện, người bệnh bất ngờ ngất xỉu trong lúc đang làm việc và nhanh chóng được đưa đến cấp cứu. Tại thời điểm nhập viện, bệnh nhân rơi vào tình trạng mất ngôn ngữ.

Ảnh minh họa

Kết quả chụp mạch não cho thấy động mạch thân nền bị tắc hoàn toàn. Đây là mạch máu lớn nằm ở nền sọ, có nhiệm vụ cung cấp máu cho thân não, tiểu não cùng nhiều trung tâm sống còn của cơ thể như hô hấp, tuần hoàn, nhịp tim, ý thức, vận động, nuốt, nói và thăng bằng.

Các bác sỹ cho biết, tắc hoàn toàn động mạch thân nền khiến não bộ rơi vào tình trạng thiếu máu nghiêm trọng, gây ra một “cơn bão thần kinh” có thể đe dọa tính mạng chỉ trong thời gian rất ngắn.

Bác sỹ Giáp Hùng Mạnh, Trưởng khoa Thần kinh, Bệnh viện Bãi Cháy cho biết, ê kíp đã khẩn trương thực hiện can thiệp nội mạch cấp cứu, hút huyết khối qua đường động mạch và tái thông hoàn toàn mạch máu não cho người bệnh.

Nhờ được xử trí kịp thời trong thời gian vàng, sau 5 ngày điều trị, nữ bệnh nhân hồi phục tốt, giao tiếp bình thường và không để lại di chứng vận động. “Bệnh nhân mới 27 tuổi, đang trong độ tuổi lao động, là trường hợp đột quỵ trẻ ít gặp”, bác sỹ Giáp Hùng Mạnh cho biết.

Theo các chuyên gia thần kinh, tắc động mạch là tình trạng dòng máu trong động mạch bị chặn bởi cục máu đông hoặc các mảng xơ vữa. Những mảng bám này hình thành từ chất béo, cholesterol, canxi và nhiều thành phần khác, tích tụ lâu ngày trên thành mạch máu, làm lòng mạch hẹp dần hoặc tắc nghẽn hoàn toàn.

Đối với tắc động mạch thân nền, người bệnh có thể xuất hiện đột ngột các triệu chứng như chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng, nói khó, nuốt khó, yếu hoặc liệt tứ chi, rối loạn ý thức, hôn mê, thậm chí ngừng tim, ngừng thở.

Các bác sỹ cảnh báo, nếu không được tái thông mạch máu não kịp thời, tỷ lệ tử vong của tắc động mạch thân nền có thể vượt quá 90%.

Điều đáng lo ngại là ở giai đoạn đầu, bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với rối loạn tiền đình bởi các biểu hiện tương đồng như đau đầu, nôn ói, chóng mặt, loạng choạng khi đi lại. Chính sự chủ quan hoặc chẩn đoán nhầm này có thể khiến người bệnh bỏ lỡ thời gian vàng điều trị.

Theo thời gian, các triệu chứng sẽ tiến triển nặng hơn với biểu hiện nói khó, nói đớ, nuốt khó, tê yếu tay chân, giảm ý thức và hôn mê, làm tăng nguy cơ tử vong cũng như để lại di chứng thần kinh nặng nề.

Các chuyên gia nhận định đột quỵ không còn là căn bệnh chỉ gặp ở người cao tuổi mà đang có xu hướng trẻ hóa rõ rệt. Nhiều trường hợp người trẻ tuổi vẫn có thể mắc bệnh do các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn hoặc bất thường mạch máu chưa được phát hiện.

Bác sỹ khuyến cáo người dân cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu cảnh báo đột quỵ như méo miệng đột ngột, yếu hoặc liệt tay chân, nói khó, nói ngọng, chóng mặt dữ dội, mất thăng bằng, đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân, nhìn mờ hoặc rối loạn ý thức.

Ngay khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ, cần gọi cấp cứu hoặc đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng điều trị đột quỵ trong thời gian sớm nhất. Mỗi phút chậm trễ đều có thể khiến hàng triệu tế bào não bị tổn thương và làm giảm cơ hội phục hồi của người bệnh.

Dấu hiệu sưng đau góc hàm cảnh báo bệnh lý nhiều người dễ bỏ qua

Xuất hiện tình trạng sưng đau vùng góc hàm phải, cơn đau tăng rõ mỗi lần ăn uống, người phụ nữ 34 tuổi đi khám và bất ngờ được phát hiện có 3 viên sỏi nằm trong ống tuyến nước bọt dưới hàm.

 Các bác sỹ cảnh báo đây là bệnh lý không hiếm gặp nhưng dễ bị bỏ qua, có thể dẫn tới viêm nhiễm và suy giảm chức năng tuyến nước bọt nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Các bác sỹ Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC vừa tiếp nhận và thăm khám cho bệnh nhân T.T.H.T. (34 tuổi, Hà Nội) trong tình trạng sưng đau vùng góc hàm phải kéo dài nhiều ngày.

Theo người bệnh, khoảng 5-6 ngày trước khi đến viện, chị bắt đầu xuất hiện tình trạng sưng đau tại vùng góc hàm phải. Đặc biệt, cơn đau tăng rõ rệt trước và trong bữa ăn. Tự kiểm tra, người bệnh nhận thấy có một khối nổi bất thường tại vị trí góc hàm nên quyết định đến cơ sở y tế thăm khám.

Qua thăm khám lâm sàng, bác sỹ ghi nhận vùng góc hàm phải sưng đỏ, đau khi ấn. Các cơ quan khác chưa phát hiện bất thường.

Để xác định nguyên nhân, người bệnh được chỉ định thực hiện các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh. Kết quả siêu âm cho thấy ống tuyến dưới hàm phải giãn đường kính 3,2 mm. Trong lòng ống tuyến xuất hiện 3 viên sỏi kích thước từ 2,3-3,5 mm, di động theo động tác nuốt.

Tiếp tục khảo sát bằng cộng hưởng từ (MRI) vùng hàm mặt, các bác sỹ ghi nhận ống tuyến nước bọt dưới hàm phải giãn khoảng 3,1 mm. Tuyến nước bọt mang tai hai bên và tuyến nước bọt dưới hàm trái không phát hiện bất thường về hình thái hay tín hiệu.

Dựa trên triệu chứng lâm sàng cùng kết quả cận lâm sàng, các bác sỹ chẩn đoán người bệnh mắc sỏi tuyến nước bọt dưới hàm phải. Sau khi đánh giá toàn diện tình trạng bệnh, người bệnh được tư vấn theo dõi và xây dựng phương án điều trị phù hợp.

Theo bác sỹ Ngô Hoàng Sơn, chuyên khoa Chẩn đoán hình ảnh, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC, tuyến nước bọt chính của cơ thể gồm tuyến mang tai, tuyến dưới hàm và tuyến dưới lưỡi. Trong đó, sỏi tuyến nước bọt là tình trạng hình thành sỏi trong các ống dẫn của tuyến nước bọt và khoảng 80-90% trường hợp xuất hiện tại tuyến dưới hàm.

Lý giải nguyên nhân, bác sỹ cho biết ống Wharton - ống dẫn của tuyến dưới hàm - có đường đi ngược chiều trọng lực, từ dưới lên trên và có đoạn cong gập trước khi đổ vào sàn miệng nên dễ gây ứ đọng nước bọt.

Bên cạnh đó, nước bọt của tuyến dưới hàm có tính kiềm cao hơn, chứa nhiều calci và phosphate hơn so với tuyến mang tai. Dịch tiết cũng đậm đặc, giàu chất nhầy nên các muối khoáng dễ lắng đọng, kết tụ thành sỏi.

Biểu hiện điển hình của bệnh là sưng đau vùng góc hàm, đau tăng mỗi lần ăn do tuyến nước bọt hoạt động mạnh hơn. Trong một số trường hợp, bác sỹ có thể quan sát hoặc sờ thấy viên sỏi nằm trên đường đi của ống tuyến ngay trong khoang miệng.

Các chuyên gia cảnh báo, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, sỏi tuyến nước bọt có thể gây tắc nghẽn kéo dài, dẫn tới viêm tuyến nước bọt cấp hoặc mạn tính, hình thành áp xe, nhiễm trùng lan rộng vùng đầu cổ và làm suy giảm chức năng bài tiết của tuyến. Trường hợp kéo dài, nhu mô tuyến có thể bị xơ hóa, teo nhỏ và mất dần chức năng.

Theo bác sỹ Ngô Hoàng Sơn, các phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong phát hiện và đánh giá bệnh lý này.

Trong đó, siêu âm thường là lựa chọn đầu tay nhờ khả năng phát hiện sỏi, đánh giá tình trạng giãn ống tuyến, viêm tuyến nước bọt và các hạch viêm phản ứng lân cận. Chụp cắt lớp vi tính (CT) có độ nhạy và độ đặc hiệu cao trong xác định vị trí sỏi, đặc biệt với các trường hợp sỏi nằm sâu trong nhu mô hoặc hệ thống ống dẫn.

Bên cạnh đó, cộng hưởng từ (MRI) và cộng hưởng từ tuyến nước bọt (MR Sialography) cho phép đánh giá chi tiết cấu trúc tuyến, mức độ tổn thương nhu mô, hình thái ống tuyến cũng như các biến chứng liên quan, góp phần quan trọng trong việc lựa chọn phương pháp điều trị tối ưu cho người bệnh.

Các bác sỹ khuyến cáo, người dân không nên chủ quan trước các dấu hiệu như sưng đau vùng góc hàm, đau tăng khi ăn hoặc xuất hiện khối bất thường ở vùng hàm mặt. Việc thăm khám sớm tại các cơ sở y tế có đầy đủ phương tiện chẩn đoán hình ảnh hiện đại sẽ giúp phát hiện chính xác nguyên nhân, điều trị kịp thời và hạn chế các biến chứng nguy hiểm.

Người đàn ông nhồi máu cơ tim sau nhiều năm tích mỡ nội tạng

Anh Hoàng (49 tuổi, Hà Nội) không nghĩ rằng mình lại rơi vào tình huống nguy hiểm đến tính mạng. Dù không thuộc nhóm thừa cân béo phì, nhiều năm qua anh duy trì thói quen ăn uống thất thường, thường xuyên sử dụng bia rượu, ngủ không đủ giấc và ít vận động do đặc thù công việc.

Với chiều cao 1,72m và cân nặng 68kg, chỉ số BMI của anh khoảng 23, vẫn nằm trong ngưỡng bình thường theo tiêu chuẩn dành cho người châu Á. Tuy nhiên, vòng eo lên tới 93cm, vượt ngưỡng an toàn đối với nam giới.

Thời gian gần đây, anh thường xuyên cảm thấy mệt mỏi, ngủ không sâu giấc, ăn uống kém. Cho rằng đây chỉ là những biểu hiện thông thường do thay đổi thời tiết nên anh không đi khám.

Một ngày trước khi nhập viện, anh Hoàng bất ngờ xuất hiện cơn đau tức ngực dữ dội kèm khó thở, vã mồ hôi lạnh. Gia đình lập tức đưa anh đến cấp cứu tại viện.

Ths.Nguyễn Tuấn Long, chuyên khoa tim mạch cho biết, kết quả điện tâm đồ và xét nghiệm men tim xác định người bệnh bị nhồi máu cơ tim cấp. Hình ảnh chụp mạch vành phát hiện nhánh liên thất trước (LAD) bị hẹp khít do mảng xơ vữa, đứng trước nguy cơ tắc hoàn toàn một trong những nhánh động mạch nuôi tim quan trọng nhất.

Người bệnh được chuyển khẩn cấp vào phòng can thiệp tim mạch để đặt stent tái thông dòng máu, kịp thời vượt qua cơn nguy kịch.

Theo bác sỹ Nguyễn Tuấn Long, anh Hoàng có nhiều yếu tố nguy cơ tim mạch như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu. Điều đáng chú ý là dù không thuộc nhóm thừa cân béo phì, vòng eo lớn lại cho thấy lượng mỡ nội tạng đã tích tụ trong thời gian dài.

Khác với lớp mỡ dưới da có thể quan sát bằng mắt thường, mỡ nội tạng nằm sâu trong ổ bụng, bao quanh gan, tụy, ruột và nhiều cơ quan quan trọng khác. Loại mỡ này có khả năng tiết ra các chất gây viêm mạn tính, làm rối loạn chuyển hóa đường và mỡ máu, từ đó thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch, nguyên nhân quan trọng dẫn đến nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

Một nghiên cứu công bố năm 2023 trên tạp chí của Nhà xuất bản khoa học Springer Nature do Viện Tim mạch Quốc gia Ignacio Chávez (Mexico) thực hiện trong giai đoạn 2008-2019, theo dõi 862 người trưởng thành cho thấy mỡ nội tạng có vai trò quan trọng trong quá trình hình thành và tiến triển xơ vữa động mạch.

Kết quả nghiên cứu ghi nhận những người tích tụ nhiều mỡ nội tạng có nguy cơ xuất hiện hoặc tiến triển xơ vữa động mạch cao hơn so với nhóm còn lại. Các nhà nghiên cứu cũng chỉ ra khoảng 51,8% tác động của tình trạng kháng insulin và rối loạn chức năng mô mỡ lên quá trình xơ vữa động mạch có liên quan đến mỡ nội tạng.

Theo các chuyên gia, việc đánh giá nguy cơ tim mạch không nên chỉ dựa vào cân nặng hay chỉ số BMI. Đo vòng eo kết hợp với BMI giúp phản ánh chính xác hơn nguy cơ bệnh tim mạch, đặc biệt ở những người có cân nặng bình thường nhưng tích tụ nhiều mỡ vùng bụng.

Bác sỹ Long cho biết nam giới có vòng eo từ 90cm trở lên và nữ giới từ 80 cm trở lên được xem là có nguy cơ tích tụ mỡ nội tạng cao. Bên cạnh đó, các phương pháp đánh giá thành phần cơ thể như InBody có thể giúp phát hiện sớm tình trạng này ngay cả khi cân nặng chưa vượt ngưỡng béo phì.

Sau can thiệp, anh Hoàng được chỉ định điều trị nội khoa kết hợp thay đổi lối sống nghiêm ngặt. Người bệnh cần duy trì chế độ ăn uống điều độ, đúng giờ, hạn chế tinh bột tinh chế và thực phẩm nhiều dầu mỡ, giảm sử dụng rượu bia, ngủ đủ giấc, tránh căng thẳng và duy trì hoạt động thể lực tối thiểu 150 phút mỗi tuần.

Anh Hoàng cũng được hẹn tái khám định kỳ để theo dõi các chỉ số tim mạch, mỡ máu và đường huyết, qua đó kiểm soát tốt các yếu tố nguy cơ và hạn chế tái phát các biến cố tim mạch nguy hiểm trong tương lai.