Trước nguy cơ dịch Nipah xâm nhập, Hà Nội giám sát chặt chẽ tại sân bay Nội Bài

Sở Y tế Hà Nội xác định sân bay Nội Bài, đầu mối giao thương, đi lại lớn của cả nước là khu vực trọng điểm trong công tác giám sát, phòng chống dịch bệnh nguy hiểm từ bên ngoài xâm nhập.

Các chuyên gia y tế nhận định, trong bối cảnh giao lưu quốc tế ngày càng gia tăng, việc chủ động giám sát từ sớm, từ xa và chuẩn bị sẵn sàng các kịch bản ứng phó là yếu tố then chốt nhằm ngăn chặn dịch bệnh nguy hiểm xâm nhập.

Theo đó, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Hà Nội được giao tăng cường theo dõi, giám sát y tế đối với hành khách nhập cảnh, đặc biệt là những trường hợp đi về từ các quốc gia, khu vực đang lưu hành virus Nipah như Ấn Độ.

Công tác giám sát được triển khai thông qua các biện pháp nghiệp vụ kết hợp với hệ thống đo thân nhiệt tự động nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường như sốt, mệt mỏi, khó thở.

Cùng với đó, ngành y tế đã xây dựng sẵn phương án cách ly tạm thời tại sân bay, tổ chức khai thác kỹ yếu tố dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm và phối hợp chặt chẽ với Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương trong trường hợp phát hiện ca nghi ngờ.

Việc xử lý các tình huống được thực hiện theo đúng quy trình chuyên môn, bảo đảm kiểm soát nguy cơ dịch bệnh nhưng không gây hoang mang cho hành khách và cộng đồng.

Ở tuyến y tế cơ sở, Sở Y tế Hà Nội yêu cầu các bệnh viện, trung tâm y tế và trạm y tế phường, xã trên địa bàn tăng cường sàng lọc, phát hiện sớm các trường hợp có biểu hiện nghi ngờ như sốt, ho, khó thở, mệt mỏi bất thường.

Nhân viên y tế được tập huấn, cập nhật kiến thức về chẩn đoán, điều trị và kiểm soát nhiễm khuẩn đối với bệnh do virus Nipah, đồng thời thực hiện nghiêm chế độ báo cáo theo quy định.

Song song với đó, ngành y tế phối hợp với chính quyền địa phương đẩy mạnh công tác truyền thông, khuyến cáo người dân, đặc biệt là những người vừa nhập cảnh từ vùng có dịch, chủ động theo dõi sức khỏe và thông báo ngay cho cơ sở y tế khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ.

Các chuyên gia y tế nhận định, trong bối cảnh giao lưu quốc tế ngày càng gia tăng, việc chủ động giám sát từ sớm, từ xa và chuẩn bị sẵn sàng các kịch bản ứng phó là yếu tố then chốt nhằm ngăn chặn dịch bệnh nguy hiểm xâm nhập, bảo vệ an toàn sức khỏe cộng đồng.

Hải Phòng tăng cường giám sát phòng, chống bệnh do virus Nipah

Trước diễn biến dịch bệnh do virus Nipah tại một số quốc gia, Hải Phòng đã triển khai đồng bộ các biện pháp giám sát, phòng chống dịch theo tinh thần “phòng từ sớm, từ xa”, không để dịch bệnh xâm nhập vào địa bàn và lây lan trong cộng đồng.

Sở Y tế Hải Phòng vừa có văn bản chỉ đạo yêu cầu các đơn vị y tế trên địa bàn tăng cường giám sát phòng, chống bệnh do virus Nipah, đặc biệt tại các cửa khẩu – nơi có nguy cơ cao tiếp nhận nguồn lây từ bên ngoài.

Theo đó, Sở Y tế đề nghị Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế tăng cường giám sát, phát hiện sớm các trường hợp nhập cảnh từ các quốc gia đang có dịch virus Nipah. Đồng thời, xây dựng kế hoạch phòng, chống dịch tại cửa khẩu theo các tình huống cụ thể; sẵn sàng nhân lực, vật tư, hóa chất, trang thiết bị và phương tiện để đáp ứng kịp thời khi xuất hiện ca bệnh nghi ngờ.

Khi phát hiện trường hợp nghi ngờ, Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế phải kịp thời báo cáo, tổ chức cách ly, lấy mẫu xét nghiệm và xử lý ngay tại cửa khẩu; thực hiện đầy đủ các biện pháp phòng hộ cá nhân đối với nhân viên y tế và người tiếp xúc gần.

Đặc biệt, yêu cầu tăng cường giám sát, phát hiện ca nghi ngờ tại các cơ sở y tế và trong cộng đồng để quản lý, thu dung, điều trị kịp thời, khoanh vùng xử lý triệt để ngay từ trường hợp đầu tiên, không để dịch bệnh lây lan, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán và mùa lễ hội đầu năm 2026.

Cùng với đó, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố được giao nhiệm vụ thường xuyên theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh trên thế giới, kịp thời tham mưu cho Sở Y tế các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả.

CDC phối hợp với các cơ sở khám chữa bệnh trong và ngoài công lập điều tra, lấy mẫu bệnh phẩm các trường hợp nghi ngờ gửi Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương xét nghiệm chẩn đoán; rà soát, củng cố đội phản ứng nhanh, sẵn sàng đáp ứng khi ghi nhận ca nghi ngờ trên địa bàn. Công tác truyền thông về tình hình dịch bệnh và biện pháp phòng, chống cũng được đẩy mạnh nhằm giúp người dân không hoang mang, lo lắng và chủ động thực hiện các biện pháp phòng bệnh.

Đối với Trung tâm Y tế các khu vực, Sở Y tế yêu cầu tăng cường giám sát, phát hiện trường hợp nghi ngờ tại cơ sở y tế và cộng đồng; phối hợp với CDC thành phố điều tra, lấy mẫu bệnh phẩm và triển khai truyền thông phòng, chống bệnh do virus Nipah theo khuyến cáo của Bộ Y tế.

Các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trên địa bàn thành phố được yêu cầu tăng cường sàng lọc, phát hiện sớm các trường hợp nghi ngờ mắc bệnh; phối hợp với CDC thành phố và Trung tâm Y tế khu vực lấy mẫu bệnh phẩm gửi Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương xét nghiệm. Đồng thời, sẵn sàng tổ chức thu dung, phân luồng, điều trị người bệnh kịp thời, an toàn; thực hiện nghiêm các biện pháp phòng hộ cá nhân và tăng cường kiểm soát nhiễm khuẩn nhằm phòng chống lây nhiễm trong cơ sở y tế.

Thực hiện chỉ đạo của Sở Y tế Hải Phòng, Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế đã nhanh chóng triển khai tăng cường giám sát phòng, chống bệnh do virus Nipah tại Cảng biển Hải Phòng và Cảng hàng không quốc tế Cát Bi.

Theo đó, đối với các tàu đi về từ Ấn Độ và các quốc gia có nguy cơ lây nhiễm virus Nipah trong vòng 14 ngày, chủ tàu và đại lý phải thông báo trước 12 giờ khi tàu đến cảng. Trường hợp thuyền viên có triệu chứng như sốt, đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ hoặc rối loạn ý thức, phải thông báo ngay cho Trung tâm Kiểm dịch Y tế quốc tế để tổ chức kiểm dịch y tế và lấy mẫu xét nghiệm tại khu neo.

Cơ quan quản lý nhà nước tại cảng được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với lực lượng kiểm dịch y tế quốc tế trong công tác giám sát, phát hiện ca nghi ngờ; chỉ thực hiện thủ tục nhập cảnh, xuất cảnh đối với người và phương tiện khi đã hoàn thành kiểm dịch y tế; tạo điều kiện về phương tiện, vị trí neo đậu để cơ quan kiểm dịch thực hiện nhiệm vụ.

Để chủ động phòng, chống bệnh do virus Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân hạn chế đến khu vực có dịch nếu không thực sự cần thiết; tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày sau khi trở về từ vùng dịch và liên hệ cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các triệu chứng nghi ngờ.

Người dân cần thực hiện ăn chín, uống sôi; không sử dụng trái cây, thực phẩm có dấu hiệu bị động vật cắn, gặm; tránh uống nước nhựa cây chưa qua chế biến; hạn chế tiếp xúc với động vật có nguy cơ cao như dơi ăn quả và tuân thủ các biện pháp phòng hộ khi chăm sóc, điều trị người bệnh.

Tăng lá chắn dinh dưỡng cho người dân từ nền tảng số quốc gia

Trước những thách thức ngày càng phức tạp về dinh dưỡng và sức khỏe cộng đồng, Viện Dinh dưỡng chính thức đưa vào hoạt động Cổng thông tin Dinh dưỡng, nhằm cung cấp nguồn thông tin chính thống, dựa trên bằng chứng khoa học, góp phần thay đổi hành vi dinh dưỡng và nâng cao sức khỏe người dân.

Theo PGS-TS.Trần Thanh Dương, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng, Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong cải thiện tình trạng dinh dưỡng và sức khỏe nhân dân.

Tuy nhiên, nước ta vẫn đang đối mặt với những thách thức lớn, trong đó suy dinh dưỡng và thiếu vi chất vẫn tồn tại ở một số vùng, nhóm đối tượng; trong khi thừa cân, béo phì gia tăng nhanh ở cả trẻ em và người trưởng thành, kéo theo gánh nặng ngày càng lớn của các bệnh không lây nhiễm liên quan đến dinh dưỡng.

Bên cạnh đó, sự chênh lệch về tình trạng dinh dưỡng giữa các vùng, miền, nhất là tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa và vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vẫn còn đáng kể. Thói quen ăn uống chưa hợp lý, khẩu phần mất cân đối, gia tăng tiêu thụ thực phẩm chế biến sẵn giàu muối, đường và chất béo đang đặt ra những thách thức nghiêm trọng đối với công tác bảo vệ và nâng cao sức khỏe cộng đồng.

PGS-TS.Trần Thanh Dương cũng cảnh báo, song song với các thông tin chính thống, khoa học, hiện nay vẫn tồn tại không ít thông tin sai lệch, thiếu căn cứ khoa học, thậm chí gây hiểu lầm nghiêm trọng trong thực hành dinh dưỡng.

“Việc người dân áp dụng các khuyến cáo dinh dưỡng không đúng, dựa trên thông tin thiếu kiểm chứng, có thể để lại hệ lụy lâu dài đối với sức khỏe cá nhân và cộng đồng. Vì vậy, cung cấp thông tin dinh dưỡng chính xác, thống nhất, dựa trên bằng chứng khoa học, do cơ quan chuyên môn đầu ngành đảm nhiệm, là yêu cầu hết sức cấp thiết trong giai đoạn hiện nay”, Viện trưởng Viện Dinh dưỡng nhấn mạnh.

Về phía Bộ Y tế, PGS-TS.Nguyễn Thị Liên Hương, Thứ trưởng Bộ Y tế đánh giá cao nỗ lực của Viện Dinh dưỡng trong việc xây dựng và đưa vào vận hành Cổng thông tin Dinh dưỡng, coi đây là công cụ quan trọng, hiệu quả và bền vững trong nâng cao sức khỏe cộng đồng.

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế, Nghị quyết số 72-NQ/TW đã xác định rõ định hướng chuyển mạnh từ tư duy tập trung khám, chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, chú trọng bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe toàn diện, liên tục theo vòng đời.

Nghị quyết đặt ra mục tiêu đến năm 2030, tuổi thọ trung bình đạt 75,5 tuổi, số năm sống khỏe đạt tối thiểu 68 năm; tầm nhìn đến năm 2045 xây dựng hệ thống y tế hiện đại, công bằng, hiệu quả, lấy phòng bệnh làm ưu tiên hàng đầu.

Trong tổng thể định hướng đó, dinh dưỡng giữ vai trò then chốt để hiện thực hóa mục tiêu nâng cao sức khỏe cộng đồng và phát triển con người Việt Nam một cách toàn diện.

Chiến lược Quốc gia về Dinh dưỡng giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 cũng xác định truyền thông, giáo dục dinh dưỡng là giải pháp xuyên suốt nhằm nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi dinh dưỡng của toàn xã hội.

Cùng với đó, ngành y tế đang đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Chương trình Chuyển đổi số quốc gia và Chiến lược chuyển đổi số của Bộ Y tế giai đoạn 2025-2030.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Thị Liên Hương, việc xây dựng và đưa vào hoạt động Cổng thông tin Dinh dưỡng là bước đi cần thiết, phù hợp với chủ trương của Đảng, Nhà nước và Chính phủ, đồng thời đáp ứng yêu cầu thực tiễn của công tác dinh dưỡng trong giai đoạn hiện nay.

Cổng thông tin được phát triển như một nền tảng số chuyên ngành, đóng vai trò trung tâm trong triển khai truyền thông, giáo dục dinh dưỡng trên môi trường số.

Thông qua số hóa, chuẩn hóa và tích hợp các dữ liệu, kết quả nghiên cứu, khuyến nghị và hướng dẫn dinh dưỡng dựa trên bằng chứng khoa học, Cổng thông tin Dinh dưỡng góp phần nâng cao hiệu quả truyền thông, mở rộng khả năng tiếp cận thông tin chính thống cho người dân và cán bộ y tế; thúc đẩy thay đổi hành vi dinh dưỡng lành mạnh, bền vững; đồng thời tăng cường kết nối giữa nghiên cứu, chính sách và thực hành.

Để Cổng thông tin phát huy hiệu quả lâu dài, Thứ trưởng Bộ Y tế yêu cầu bảo đảm tính chính thống, khoa học, cập nhật và độ tin cậy của nội dung; tăng cường liên thông với hệ thống thông tin y tế địa phương và các nền tảng số của ngành; từng bước ứng dụng các công nghệ số tiên tiến như phân tích dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo theo lộ trình phù hợp và được quản lý chặt chẽ.

Đồng thời, tiếp tục huy động sự tham gia của các tổ chức quốc tế, chuyên gia, nhà khoa học và cơ quan báo chí nhằm không ngừng hoàn thiện và phát triển Cổng thông tin Dinh dưỡng theo hướng bền vững, hiện đại và hội nhập.