Theo Bộ Y tế, vi rút Nipah được phát hiện lần đầu vào năm 1999 tại Malaysia. Đến năm 2001, bệnh do vi rút Nipah lần đầu được ghi nhận trên người tại Bangladesh và sau đó xuất hiện tại Ấn Độ. Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đánh giá, bệnh do vi rút Nipah chỉ ghi nhận rải rác các ca bệnh quy mô nhỏ tại một số quốc gia, chưa hình thành các ổ dịch lớn.

WHO cho biết, tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện do vi rút Nipah dao động từ 40-75%. Hiện nay, bệnh chưa có vắc xin phòng bệnh và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật.

Thông tin từ hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm cho thấy, trong khoảng thời gian từ 27/12/2025 đến 26/1/2026, Ấn Độ ghi nhận 5 trường hợp nghi ngờ mắc bệnh do vi rút Nipah, trong đó có 2 trường hợp được xét nghiệm khẳng định, tại một bệnh viện thuộc bang Tây Bengal.

Bệnh do vi rút Nipah được xếp vào nhóm bệnh truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm (nhóm A). Vi rút này lây truyền chủ yếu từ động vật sang người, hiện tại ở Ấn Độ chủ yếu qua loài dơi ăn quả.

Bệnh cũng có thể lây qua việc tiếp xúc với thực phẩm, vật dụng bị nhiễm vi rút, hoặc lây từ người sang người thông qua tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết, dịch bài tiết của người bệnh.

Thời gian ủ bệnh của vi rút Nipah thường từ 4-14 ngày. Người nhiễm có thể xuất hiện các triệu chứng ban đầu như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, sau đó diễn tiến nặng với chóng mặt, buồn ngủ, rối loạn ý thức và các dấu hiệu thần kinh, cho thấy tình trạng viêm não cấp tính.

Đến ngày 26/1/2026, Việt Nam chưa ghi nhận trường hợp mắc bệnh do vi rút Nipah. Tuy nhiên, Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát dịch bệnh tại cửa khẩu, cơ sở y tế và trong cộng đồng; đồng thời chuẩn bị sẵn sàng các phương án đáp ứng, phòng chống dịch nếu có tình huống phát sinh.

Bộ Y tế cho biết sẽ tiếp tục theo dõi chặt chẽ tình hình dịch bệnh, phối hợp với WHO và các quốc gia liên quan để kịp thời chỉ đạo triển khai các biện pháp phòng, chống dịch phù hợp, hiệu quả.

Để chủ động phòng chống bệnh do vi rút Nipah, Bộ Y tế khuyến cáo người dân thực hiện nghiêm các biện pháp sau: hạn chế đến các khu vực đang có dịch nếu không thực sự cần thiết; tự theo dõi sức khỏe trong vòng 14 ngày sau khi trở về từ vùng có dịch, nếu xuất hiện các triệu chứng như đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng, chóng mặt, buồn ngủ, lú lẫn, co giật cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất và thông báo rõ tiền sử dịch tễ.

Người dân cần bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm, thực hiện “ăn chín, uống sôi”, rửa sạch và gọt vỏ trái cây trước khi ăn; không sử dụng các loại trái cây có dấu hiệu bị động vật như dơi, chim cắn hoặc gặm nhấm; tránh uống nước nhựa cây sống hoặc chưa qua chế biến.

Bộ Y tế cũng khuyến cáo không tiếp xúc gần với các loài động vật có nguy cơ lây truyền cao như dơi ăn quả; thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn sau khi tiếp xúc, giết mổ động vật. Khi chăm sóc, điều trị người nghi ngờ hoặc mắc bệnh, cần sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ cá nhân, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với dịch tiết và thực hiện vệ sinh tay đúng quy định.