Công ty TNHH Hãng Kiểm toán AASC đã thực hiện kiểm toán Báo cáo tài chính năm 2025 của Công ty cổ phần Gang thép Thái Nguyên (Tisco, mã TIS – UPCoM).

Đơn vị kiểm toán đã đưa ra cơ sở ý kiến kiểm toán ngoại trừ, dự án mở rộng Gang thép giai đoạn 2 được khởi công từ năm 2007 nhưng tạm dừng thi công từ năm 2013 đến nay do nhiều vướng mắc. Các cơ quan có thẩm quyền có liên quan đang trong quá trình xử lý các sai phạm, tìm giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để hoàn thành dự án.

Hãng Kiểm toán AASC đã không thể đánh giá hết được ảnh hưởng của các giao dịch, sự kiện đã phát sinh liên quan đến dự án đến việc lập, trình bày các báo cáo tài chính hợp nhất liên quan các khoản mục như “trả trước cho người bán”, “chi phí xây dựng cơ bản dở dang”, "phải trả người bán”, "chênh lệch tỷ giá hối đoái”. Ngoài ra, còn liên quan giá trị chi phí lãi vay được vốn hoá vào dự án từ khi dự án chậm tiến độ và các tổn thất có thể liên quan đến dự án cũng như ảnh hưởng của vấn đề này đến các chỉ tiêu khác có liên quan trên Báo cáo hợp nhất.

Về quyết định xử phạt đối với hành vi kê khai không đúng phí bảo vệ môi trường đối với quặng nghèo nguyên khai đã khai thác từ năm 2017 đến năm 2024 tại Mỏ sắt Tiến Bộ, tổng số tiền mà Tisco phải nộp tính đến ngày ban hành quyết định là 225,52 tỷ đồng. Trong năm 2025, Tisco đã tạm nộp số tiền hơn 1 tỷ đồng và hiện nay đang thực hiện thủ tục khởi kiện Quyết định xử lý vi phạm hành chính của Chi cục thuế khu vực VII (nay là Thuế tỉnh Thái Nguyên) tại Toà án nhân dân Khu vực I – Thái Nguyên, do đó Công ty chưa ghi nhận đầy đủ các nghĩa vụ phải nộp theo quyết định xử phạt đến ngày 31/12/2025.

“Tại ngày phát hành báo cáo kiểm toán này, Hãng Kiểm toán AASC chưa thể thu thập được đầy đủ các bằng chứng thích hợp để xác định ảnh hưởng và các điều chỉnh cần thiết cho báo cáo tài chính kèm hợp nhất kèm theo liên quan đến vấn đề này”, Hãng Kiểm toán AASC lưu ý về Quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi kê khai không đúng phí bảo vệ môi trường đối với quặng nghèo nguyên khai đã khai thác từ năm 2017 đến năm 2024 tại Mỏ sắt Tiến Bộ.

Lý giải về ý kiến ngoại trừ của kiểm toán, Tisco cho biết dự án mở rộng Gang thép giai đoạn 2 được khởi công từ năm 2007 nhưng tạm dừng thi công từ năm 2013 đến nay do nhiều vướng mắc. Ngày 17/4/2025, Tisco và đối tác MCC đã ký thoả thuận chấm dứt, thanh lý hợp đồng và hiện tại, Tisco đang tích cực nghiêm túc thực hiện, bố trí nhân lực làm việc liên tục, phối hợp chặt chẽ với các bên liên quan thực hiện các nội dung trong thoả thuận chấm dứt thanh lý, tiến hành bàn giao công trình, rà soát, ghi nhận hiện trạng thực tế đã thi công, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt để quyết toán phần C, tiến tới ký thoả thuận chấm dứt, thanh lý các hợp đồng thầu phụ ba bên giữa Tisco, MCC và các nhà thầu phụ Việt Nam.

Thêm nữa, Hãng Kiểm toán AASC cũng nhấn mạnh thêm tại thời điểm 31/12/2025, Tisco ghi nhận nợ phải trả ngắn hạn đã vượt quá tài sản ngắn hạn 3.478,76 tỷ đồng, dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 tạm dừng từ năm 2013 tới nay đã ảnh hưởng lớn đến tình hình tài chính và hoạt động của Tisco. Một số khoản nợ gốc và lãi vay phải trả ngân hàng liên quan đến dự án đã quá hạn thanh toán.

“Những dấu hiệu này cho thấy sự tồn tại của các yếu tố không chắc chắn trọng yếu có thể dẫn đến nghi ngờ về khả năng hoạt động liên tục của Tisco”, Hãng Kiểm toán AASC nhấn mạnh thêm.

Kết thúc năm 2025, Tisco ghi nhận doanh thu đạt 11.991,59 tỷ đồng, tăng 13,1% so với cùng kỳ, lợi nhuận sau thuế đạt 1,11 tỷ đồng so với cùng kỳ lỗ 1,85 tỷ đồng, tức tăng thêm 2,96 tỷ đồng. Trong đó, biên lợi nhuận gộp giảm từ 3,3%, về 3%.

Xét về hoạt động kinh doanh cốt lõi (lợi nhuận gộp – chi phí tài chính – bán hàng và quản lý doanh nghiệp), trong năm 2025, Tisco ghi nhận lợi nhuận cốt lỗi âm 27,36 tỷ đồng so với cùng kỳ âm 74,54 tỷ đồng.

Như vậy, lợi nhuận gộp mà Tisco tạo ra trong năm 2025 không đủ trả chi phí tài chính, bán hàng và quản lý doanh nghiệp, Công ty thoát lỗ nhờ lợi nhuận khác.

Dự án mở rộng Gang thép giai đoạn 2 đang tạm dừng triển khai từ năm 2013 tới nay. Nguồn: Tisco

Thêm nữa, về cơ cấu tài sản và nguồn vốn, tính tới ngày 31/12/2025, Tisco chỉ sở hữu 139,35 tỷ đồng nhưng dư nợ vay lên tới 4.437,1 tỷ đồng, bằng 41,9% tổng nguồn vốn và tài sản dở dang dài hạn lên tới 6.565,97 tỷ đồng, bằng 62,02% tổng tài sản.