Giao ban ngay giữa công trường

Sau vài lời chúc mừng ngắn gọn tại Lễ ra mắt Dự án Khu đô thị Evergreen Estate tại phường Đông Kinh, Phó chủ tịch UBND tỉnh Lạng Sơn Trần Thanh Nhàn đã nhắc đến con số 20% diện tích đất chưa hoàn thành giải phóng mặt bằng của dự án.

“Chúng tôi đã chỉ đạo các cơ quan, ban, ngành, đề nghị Trung tâm và phường Đông Kinh phối hợp với chủ đầu tư dự án, bảo đảm đường găng tiến độ của công tác giải phóng mặt bằng”, bà Nhàn giao nhiệm vụ.

Trước đó, Phó chủ tịch Trần Thanh Nhàn đã nhắc đến tiến độ mà chủ đầu tư dự án - Công ty cổ phần Đầu tư bất động sản Toàn cầu (GP. Invest), đã cam kết “dốc toàn lực” để hoàn thành. Đó là hoàn thiện 100% hệ thống hạ tầng giai đoạn I và 100 căn nhà đầu tiên, hướng tới mục tiêu hoàn thành hạ tầng dự án vào cuối năm 2027.

Doanh nghiệp mong muốn việc cắt giảm thủ tục hành chính đi vào thực chất, được đo bằng các con số cụ thể về thời gian, chi phí tuân thủ. Trong ảnh: Công trường dự án Khu đô thị Evergreen Estate tại phường Đông Kinh (Lạng Sơn) tháng 10/2026

Đại diện chủ đầu tư, ông Nguyễn Quốc Hiệp, Chủ tịch HĐQT GP. Invest, kỳ vọng có thể về đích nhanh hơn, hoàn thành phần hạ tầng vào giữa năm tới sau 10 tháng thần tốc thực hiện dự án, tính từ thời điểm khởi công vào tháng 1/2026. Hơn 500.000 m3 đất được đào đắp, 5 tuyến giao thông cùng hệ thống hạ tầng kỹ thuật ngầm và 900 m kè hồ trung tâm đã hoàn thành…

“Chúng tôi sẽ phải đào khoảng 2 triệu mét khối đất, đưa vùng đất hoang sơ của Lạng Sơn trở thành khu đô thị sinh thái đặc biệt trong khu vực Đông Nam Á, thay đổi diện mạo Lạng Sơn và góp phần vào tăng trưởng GRDP của tỉnh”, ông Hiệp nhấn mạnh.

Nhưng các dấu mốc này đang phụ thuộc rất lớn vào tiến độ bàn giao phần diện tích còn lại trong tổng số 37,44 ha của dự án. Hơn thế, bà Nhàn cũng xác định rõ rằng, dự án đang trong giai đoạn triển khai, nên các công việc liên quan đến quy trình, thủ tục, pháp lý vẫn còn. “Đề nghị các sở, ngành tiếp tục phối hợp với doanh nghiệp, giải quyết các thủ tục cũng như vướng mắc nếu có”, bà Nhàn chỉ đạo.

Đặc biệt, lãnh đạo tỉnh cũng gửi lời tới người dân và các đơn vị liên quan trong vùng dự án, đề nghị tạo điều kiện bàn giao mặt bằng đúng tiến độ.

So đường găng tiến độ

Sự sốt ruột của lãnh đạo Lạng Sơn có thể hiểu được. Xét theo chỉ tiêu kế hoạch tăng trưởng GRDP được Chính phủ giao tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 9/2026 và Hội nghị trực tuyến Chính phủ với địa phương, Lạng Sơn là một trong những địa phương chịu áp lực lớn nhất, khi quý IV phải tăng tối thiểu 18,41% để đạt mục tiêu cả năm là 10,61%. Đây là mục tiêu rất cao so với mức tăng 8,41% của GRDP quý III/2026 của Lạng Sơn.

Ngày 19/10, Lạng Sơn đã ban hành Kế hoạch số 404/KH-UBND thực hiện kịch bản tăng trưởng kinh tế quý IV/2026, với 68 nhiệm vụ cụ thể theo từng tháng, giao trách nhiệm cho các sở, ngành và phân bổ chỉ tiêu đến từng xã, phường. Đặc biệt, tỉnh xác định công nghiệp và xây dựng là những khu vực đóng vai trò quan trọng trong việc tạo đột phá tăng trưởng quý IV. Nhiều nhiệm vụ trọng tâm cụ thể được xác định, như đôn đốc Nhà máy Nhiệt điện Na Dương vận hành đúng công suất, phấn đấu đưa Nhà máy Nhiệt điện Na Dương II vào phát điện thương mại trong tháng 12/2026; khởi công các cụm công nghiệp Minh Sơn, Tân Văn, Đồng Mỏ; đẩy nhanh giải phóng mặt bằng Khu công nghiệp VSIP Lạng Sơn và lựa chọn nhà đầu tư Khu công nghiệp Đồng Bành…

Điều đó cũng có nghĩa là những cam kết của lãnh đạo địa phương với dự án của GP. Invest hẳn sẽ là cơ sở quan trọng để doanh nghiệp tự tin cam kết tiến độ. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng nhận được sự hậu thuẫn quan trọng này. Và cũng không phải một địa phương có thể giải tỏa mọi khó khăn của doanh nghiệp.

Trong báo cáo tổng hợp sơ bộ kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, ông Đậu Anh Tuấn, Phó tổng thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), rất ngạc nhiên khi nhắc tới tỷ lệ lớn địa phương báo cáo “không phát sinh” vướng mắc về thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh.

“Có địa phương có hàng chục ngàn doanh nghiệp mà không có vướng mắc nào, không hiểu địa phương đó có tham vấn kỹ doanh nghiệp chưa”, ông Tuấn đặt câu hỏi.

Cũng phải nhắc lại, các cơ quan, bộ, ngành, địa phương đã tổ chức tổng rà soát theo Nghị quyết số 2092/NQ-UBTVQH15 ngày 3/4/2026 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và Kế hoạch triển khai của Ban Chỉ đạo tổng rà soát. Đối tượng, phạm vi tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật là toàn bộ các văn bản quy phạm pháp luật do các cơ quan nhà nước, người có thẩm quyền ở Trung ương và địa phương ban hành còn hiệu lực (trừ Hiến pháp), cùng các văn bản quy phạm pháp luật đã được ban hành nhưng chưa có hiệu lực tính đến hết ngày 31/10/2026.

Theo thông tin từ các bộ, ngành, kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật thuộc phạm vi, trách nhiệm quản lý và đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật đã được hoàn thiện.

Tuy nhiên, theo các doanh nghiệp, dường như đây vẫn chủ yếu là cuộc rà soát bằng con mắt của người soạn văn bản, chưa phải của người phải tuân thủ. Trong báo cáo của nhiều bộ, ngành, số văn bản đề nghị xử lý theo tiêu chí hợp hiến, hợp pháp hoặc xử lý kỹ thuật chiếm tỷ trọng lớn so với số văn bản được đề xuất cắt giảm thủ tục, điều kiện kinh doanh, chi phí tuân thủ. Thậm chí, có một bộ báo cáo “đã hoàn thành chỉ tiêu cắt giảm” nên không đề xuất cắt giảm thêm điều kiện nào, trong khi vẫn còn 291 điều kiện kinh doanh…

“Thước đo thành công cuối cùng, dưới góc nhìn doanh nghiệp, rất đơn giản: chi phí tuân thủ giảm được bao nhiêu và doanh nghiệp có cảm nhận được điều đó hay không”, ông Tuấn nêu quan điểm.

Làm sao có tăng trưởng?

Ông Trần Quang Trung, Chủ tịch Hiệp hội Sữa Việt Nam, đặt câu hỏi này với đại diện các bộ, ngành tại Hội nghị Tham vấn kết quả tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và đề xuất các giải pháp hoàn thiện hệ thống pháp luật vừa diễn ra đầu tuần này. Tốc độ rà soát văn bản rất nhanh là điều ông Trung cảm thấy ấn tượng, nhưng ông không muốn né tránh câu hỏi về chất lượng.

“Tôi vẫn muốn nhắc lại hậu quả mà doanh nghiệp, nền kinh tế phải gánh chịu khi Nghị định 46/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm và Nghị quyết số 66.13/2026/NQ-CP của Chính phủ quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm có hiệu lực ngay khi các điều kiện thực thi chưa hoàn thiện, khiến doanh nghiệp lao đao. Sau đó, Chính phủ phải tạm dừng hiệu lực nghị định này. Đây là bài học rất cần được ghi nhớ khi thực hiện rà soát tổng thể các văn bản”, ông Trung phân tích.

Thực tế, các doanh nghiệp đang đặt nhiều kỳ vọng vào đợt tổng rà soát văn bản mà họ gọi là “rất hiếm có”. Những kết quả đầu tiên cũng rất tích cực. Bộ Công thương đề xuất bãi bỏ điều kiện kinh doanh rượu, bỏ chứng chỉ quản lý năng lượng, bỏ đăng ký hợp đồng mẫu mua bán căn hộ chung cư. Bộ Nội vụ đề xuất bãi bỏ ít nhất 7 thủ tục hành chính, bỏ 3 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Bộ Tài chính đã rà soát gần 1.400 văn bản trong thời gian rất ngắn và còn tiếp tục cập nhật… Tính tổng thể, số văn bản được đề xuất xử lý lên tới hơn 13.200 văn bản, chiếm khoảng 29% hệ thống văn bản hiện hành.

Nhưng lý do khiến ông Trung bày tỏ lo lắng không hề thái quá. Có trường hợp 10 thông tư được tính là bãi bỏ, nhưng thực chất là chuyển thẩm quyền và thay bằng 10 thông tư mới cùng nội dung của bộ khác, nghĩa là số văn bản và chi phí của doanh nghiệp không giảm.

Một số ngành, nghề vừa được đưa ra khỏi danh mục kinh doanh có điều kiện, nhưng đề xuất sửa luật chuyên ngành lại đưa điều kiện quay trở lại dưới hình thức khác…

Ngay ông Nguyễn Quốc Hiệp cũng đang lấn cấn với các quy định của Luật Khoáng sản, khi việc thực hiện chưa thống nhất giữa các cơ quan, địa phương… nhưng những vướng mắc này lại chưa được đề cập trong các nội dung dự kiến hoàn thiện. Rõ ràng, để thực sự tác động đến hoạt động sản xuất, kinh doanh và thúc đẩy tiến độ các dự án, doanh nghiệp đang chờ những kết quả thực chất hơn nữa.

Chia sẻ với các doanh nghiệp, ông Đậu Anh Tuấn thẳng thắn: “Nếu sau cuộc tổng rà soát, hệ thống pháp luật mỏng hơn về số lượng văn bản, nhưng doanh nghiệp vẫn phải đi lại đúng số lần như cũ, chờ đúng số ngày như cũ, thì chúng ta chưa hoàn thành công việc”.