Giai đoạn đầu, TP.HCM sẽ thành lập khu thương mại tự do gắn với cảng biển tại khu vực Cái Mép Hạ. Trong ảnh: Vận chuyển hàng hóa ở cảng Cái Mép - Thị Vải. Ảnh Lê Toàn.

Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được vừa ký quyết định thành lập Ban chỉ đạo triển khai thực hiện Khu thương mại tự do Thành phố, nhằm tổ chức chỉ đạo triển khai thành lập và vận hành mô hình kinh tế đặc biệt này.

Theo đó, Ban chỉ đạo do ông Nguyễn Công Vinh, Phó chủ tịch UBND Thành phố làm Trưởng ban. Ông Bùi Minh Trí, Trưởng ban Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp Thành phố làm Phó trưởng ban Thường trực.

Ban Chỉ đạo có sự tham gia của lãnh đạo nhiều sở, ngành, đơn vị liên quan như Sở Tư pháp, Sở Công Thương, Sở Tài chính, Sở Xây dựng, Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Ngoại vụ, Sở Y tế; đại diện Công an Thành phố, Bộ Chỉ huy Bộ đội Biên phòng Thành phố, Bộ Tư lệnh Thành phố, Ngân hàng Nhà nước - Chi nhánh khu vực 2, Cục Thuế TP.HCM, Chi cục Hải quan khu vực II cùng Chủ tịch UBND phường Tân Hải và phường Tân Phước.

Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp TP.HCM được giao làm Cơ quan Thường trực của Ban chỉ đạo. Các thành viên hoạt động theo chế độ kiêm nhiệm, thực hiện nhiệm vụ theo phân công của Trưởng ban.

Về chức năng, Ban chỉ đạo có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch và triển khai tổ chức thực hiện; giám sát, kiểm tra việc thực hiện triển khai Khu thương mại tự do TP.HCM. Định kỳ đánh giá toàn diện các mục tiêu, giám sát việc thực hiện các nhiệm vụ thí điểm chính sách, báo cáo kết quả với các cấp có thẩm quyền.

Bên cạnh đó, Ban chỉ đạo sẽ đóng vai trò điều phối, hướng dẫn đơn vị vận hành Khu thương mại tự do giải quyết các khó khăn, vướng mắc; định kỳ rà soát, phối hợp với các bộ, ngành Trung ương, các nhà đầu tư, nhà khoa học để nghiên cứu, đề xuất các chính sách cải cách toàn diện về thương mại, đầu tư, tài chính, khoa học công nghệ, thu hút nhân tài và các chính sách khác có liên quan.

Việc thành lập Ban chỉ đạo là bước tiếp theo trong quá trình TP.HCM xúc tiến các thủ tục thành lập Khu thương mại tự do theo Nghị quyết số 260/2025 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98/2023 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP.HCM.

Theo quy hoạch, trên địa bàn TP.HCM có 4 Khu thương mại tự do bao gồm: Khu thương mại tự do Cần Giờ quy mô khoảng 1.000 - 2.000 ha tại Cần Giờ gắn với cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ; Khu thương mại tự do gắn với cảng biển tại khu vực Cái Mép Hạ quy mô khoảng 3.800 ha; Khu thương mại tự do tại phường An Bình quy mô khoảng 100 ha; Khu thương mại tự do tại xã Bàu Bàng quy mô khoảng 100 ha.

Theo Nghị quyết 89/2025 của HĐND quy định trình tự, thủ tục thành lập, mở rộng, điều chỉnh ranh giới Khu thương mại tự do TP.HCM, Thành phố sẽ triển khai khu thương mại tự do theo mô hình “một khu có nhiều phân khu không liền kề”, thay vì thành lập nhiều khu độc lập.

Giai đoạn đầu, TP.HCM sẽ thành lập khu thương mại tự do gắn với cảng biển tại khu vực Cái Mép Hạ, thuộc phường Tân Phước và phường Tân Hải. Khu vực này được xác định là khu lõi, bắt buộc gắn với cảng biển nước sâu, nhằm phát huy lợi thế của cụm cảng Cái Mép - Thị Vải.

Từ khu lõi Cái Mép Hạ, trong trường hợp điều kiện trong nước và quốc tế phù hợp, UBND Thành phố có thể mở rộng các phân khu bổ sung tại các vị trí đã được xác định trong quy hoạch như khu vực Cần Giờ gắn với cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ; khu vực Bàu Bàng, An Bình gắn với tuyến đường sắt xuyên Á.

Việc thành lập Khu thương mại tự do là một giải pháp mang tính đột phá chiến lược, tạo ra lợi thế cạnh tranh vượt trội, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư chất lượng cao và nâng cao vị thế của TP.HCM trên bản đồ kinh tế toàn cầu. Không chỉ giúp Thành phố thu hút vốn đầu tư mà còn thu hút trí thức, công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao từ các quốc gia tiên tiến.