Ông Lê Thanh Hải, Giám đốc Trung tâm Tư vấn ứng dụng Kinh tế, Viện nghiên cứu phát triển TP.HCM (HIDS) thông tin về đề án “Chuyển đổi xanh - TP.HCM mở rộng” bao gồm chương trình chuyển đổi xe máy xăng sang xe máy điện cho lực lượng tài xế công nghệ và giao hàng.

Đề án do HIDS chủ trì, dự kiến sẽ hoàn thiện trong tháng 6. Đến tháng 7, sẽ tổ chức hội thảo tham vấn ý kiến chuyên gia và trình UBND Thành phố. Cơ quan soạn thảo kỳ vọng sẽ hoàn tất mọi thủ tục trong năm 2025 để có thể triển khai ngay từ tháng 1/2026.

Theo ước tính sơ bộ của HIDS, số lượng xe máy chạy dịch vụ vận chuyển hành khách và giao hàng trên địa bàn TP.HCM hiện khoảng 400.000 phương tiện.

Mục tiêu của đề án là chuyển đổi tối thiểu 80% phương tiện của tài xế công nghệ và giao hàng sử dụng xe 2 bánh trong 2 năm. Ảnh: Trọng Tín

Về tính khả thi của chương trình này, ông Hải cho biết đây là một đối tượng phát thải cao trên địa bàn Thành phố. Do quãng đường di chuyển hằng ngày của tài xế rơi vào khoảng trên dưới 100 km/ngày và tần suất hoạt động của xe cũng rất cao, từ 8 - 12 tiếng, từ đó lượng phát thải rất cao.

“Muốn kiểm soát các khí thải thì chúng ta sẽ tập trung vào các đối tượng phát thải lớn, như xe buýt và tài xế công nghệ. Giai đoạn 1 chúng ta tập trung vào chuyển đổi thành xe buýt điện và chuyển đổi mô tô điện”, ông nói.

Theo ông Hải, chương trình này cũng giúp tiết kiệm nhiên liệu mỗi ngày của tài xế. HIDS đã khảo sát hơn 400 tài xế vào năm 2023 trên 3 nền tảng Grab, Be và Gojerk, các tài xế thường chạy xe xăng và kết quả thì với quãng đường di chuyển khoảng trên dưới 100km/ngày tương đương tiền xăng tốn khoảng 70.000 đồng cho tới 100.000 đồng/ngày.

Còn khi chuyển sang xe điện, khi khảo sát tài xế Xanh SM, mỗi ngày quãng đường di chuyển cũng trên dưới 100 km thì tốn khoảng 20.000 đồng tiền nhiên liệu. Chênh lệch đó trừ đi khấu hao pin và chi phí cơ hội của tài xế dừng lại để xạc pin thì HIDS ước lượng tài xế tiết kiệm được 40.000 - 60.000 đồng/ngày.

“Với thời gian làm việc khoảng 25 ngày/tháng thì mỗi tháng tài xế có thể tiết kiệm được trên 1 triệu đồng. Nếu dành toàn bộ tiền tiết kiệm để vay trả góp cho một chiếc xe máy điện thì khoảng trong vòng từ 24 tháng cho tới 30 tháng thì tài xế có thể trả xong tiền cho một chiếc xe điện”, ông nói, thêm rằng, HIDS tin tưởng việc hỗ trợ tài xế chuyển đổi trong đợt này là khả thi.

Theo ông Hải, HIDS vừa làm việc với một số ngân hàng, đã thiết kế các sản phẩm cho vay và nội dung này sẽ được trình bày rất rõ trong dự thảo kế hoạch. Ngoài ra, HIDS cũng làm việc với các đơn vị sản xuất và kinh doanh xe điện 2 bánh, họ cũng cam kết có những ưu đãi đặc biệt trong đợt này để đồng hành cùng Thành phố quyết tâm chuyển toàn bộ sang xe điện 2 bánh.

“Chúng tôi đã kiến nghị đến Trung ương như miễn thuế lệ phí trước bạ cho xe mới đăng ký lần đầu trong 2 năm khi ban hành chính sách này; ngoài ra có thể xin trung ương miễn luôn thuế VAT cho tài xế công nghệ trong vòng 2 năm để thực hiện quyết liệt công tác chuyển đổi và kiến nghị miễn thuế VAT đối với mỗi đơn hàng của tài xế công nghệ…”, ông Hải nói thêm.