“Đội lốt” hộ kinh doanh

Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an TP.HCM (Phòng Cảnh sát kinh tế) vừa khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam 7 đối tượng liên quan đến hành vi buôn bán hàng cấm là thuốc lá điện tử, với quy mô lớn. Doanh thu lên tới hàng tỷ đồng, phương thức hoạt động tinh vi cả trực tiếp lẫn trên không gian mạng.

Qua công tác nắm tình hình và các biện pháp nghiệp vụ, Phòng Cảnh sát kinh tế phát hiện một đường dây cung cấp, phân phối thuốc lá điện tử với số lượng lớn, tiêu thụ sỉ và lẻ trên địa bàn TP.HCM và nhiều tỉnh, thành lân cận. Đường dây do một nhóm đối tượng tổ chức, điều hành, có mạng lưới giao dịch rộng khắp, sử dụng “shipper” để vận chuyển, giao hàng liên tục nhằm né tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng.

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh (Phòng Cảnh sát kinh tế) ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam 7 đối tượng về tội “Buôn bán hàng cấm”.

Khi phát hiện các đối tượng vừa nhập về một lượng lớn thuốc lá điện tử, chuẩn bị đưa ra thị trường, Phòng Cảnh sát kinh tế đã chủ động xây dựng kế hoạch đấu tranh, triệt xóa. Lực lượng trinh sát được chia thành nhiều tổ công tác đeo bám chặt chẽ, đồng thời kiểm tra cửa hàng trên đường Nguyễn Cư Trinh, phường Cầu Ông Lãnh.

Qua kiểm tra và khám xét khẩn cấp, lực lượng chức năng thu giữ 28.657 sản phẩm gồm thuốc lá điện tử dùng một lần, máy hút thuốc lá điện tử, tinh dầu, linh kiện thay thế và túi nicotine, được đóng gói trong 140 thùng carton, cùng nhiều thiết bị điện tử, tài liệu, dữ liệu phục vụ hoạt động kinh doanh. Tổng giá trị hàng hóa vi phạm được xác định hơn 4,8 tỷ đồng.

Kết quả điều tra ban đầu xác định Nguyễn Ngọc Quốc Uy (sinh năm 1997, ngụ TP.HCM) là đối tượng chủ mưu, cầm đầu, trực tiếp tổ chức và điều hành toàn bộ hoạt động mua bán thuốc lá điện tử tại cửa hàng từ năm 2024, cùng sự tham gia của 6 đối tượng khác. 

Đáng chú ý, nhóm này sử dụng vỏ bọc hộ kinh doanh, đăng ký ngành nghề không đúng thực tế. Đồng thời tuyển dụng nhiều nhân viên bán hàng, chi trả lương và hoa hồng theo doanh thu.

Ngoài việc bán trực tiếp tại cửa hàng, các đối tượng còn lợi dụng mạng xã hội, website thương mại điện tử và các nền tảng quản lý bán hàng trực tuyến để quảng cáo, nhận đơn, giao hàng và thanh toán không dùng tiền mặt. Dữ liệu trích xuất cho thấy, từ tháng 1/2025 đến thời điểm bị phát hiện, cửa hàng đã thực hiện hơn 7.100 đơn hàng, thu về trên 4 tỷ đồng, trong đó riêng thuốc lá điện tử chiếm hơn 3,1 tỷ đồng.

Tại cơ quan điều tra, các đối tượng khai nhận biết rõ thuốc lá điện tử chứa nicotine là chất gây nghiện, gây hại cho sức khỏe và đã bị pháp luật nghiêm cấm. Song, vẫn cố tình thực hiện hành vi vì lợi nhuận cao. Kết quả giám định, định giá và dịch thuật bao bì sản phẩm đều xác định rõ đây là thuốc lá điện tử theo quy định pháp luật hiện hành.

Để đối phó với cơ quan chức năng, Nguyễn Ngọc Quốc Uy đã sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi nhằm che giấu hành vi phạm tội. Tại cửa hàng trên đường Nguyễn Cư Trinh, đối tượng cho thiết kế một phòng bí mật phía sau, lối ra vào được ngụy trang bằng kệ đựng nước uống, dùng làm kho cất giấu thuốc lá điện tử. Việc giao nhận hàng được thực hiện thông qua một ô cửa nhỏ, nhập hàng vào ban đêm, giao hàng qua shipper, không giao dịch trực tiếp với khách mua.

Căn cứ tài liệu, chứng cứ thu thập được, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an Thành phố Hồ Chí Minh (Phòng Cảnh sát kinh tế) ra Quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và bắt tạm giam 7 đối tượng về tội “Buôn bán hàng cấm”.

Kiên quyết xử lý nghiêm

Theo cơ quan Công an TP.HCM, thuốc lá điện tử là mặt hàng bị cấm kinh doanh. Mọi hành vi mua bán, tàng trữ, vận chuyển, quảng cáo, môi giới tiêu thụ sản phẩm này đều có thể bị xử lý hình sự về tội “Buôn bán hàng cấm”, với khung hình phạt nghiêm khắc, kể cả phạt tù nhiều năm và tịch thu toàn bộ tang vật, phương tiện liên quan. Không có bất kỳ lý do “kinh doanh online”, “hàng xách tay”, “phục vụ cá nhân” hay “không biết là cấm” nào được xem là tình tiết miễn trừ trách nhiệm.

Các sản phẩm thuốc lá điện tử bị cơ quan chức năng thu giữ.

Thực tế cho thấy các đối tượng đã cố tình sử dụng thủ đoạn che giấu tinh vi như lập phòng bí mật, giao dịch qua mạng, dùng shipper trung gian, thanh toán không dùng tiền mặt… nhằm né tránh sự kiểm tra của lực lượng chức năng. Đây là hành vi có tổ chức, thể hiện sự coi thường pháp luật và đặt lợi nhuận lên trên sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là giới trẻ. Cơ quan Công an xác định đây không còn là vi phạm hành chính đơn lẻ mà là tội phạm kinh tế có yếu tố công nghệ, cần xử lý nghiêm để răn đe. 

Đáng lo ngại, thuốc lá điện tử chứa nicotine - chất gây nghiện mạnh, cùng nhiều hợp chất không rõ nguồn gốc, có thể gây tổn thương não bộ, tim mạch, hô hấp và làm phát sinh nhiều hệ lụy xã hội. Việc các đối tượng nhắm vào học sinh, sinh viên bằng mẫu mã bắt mắt, hương vị hấp dẫn là hành vi trục lợi trên sức khỏe thế hệ trẻ, tiềm ẩn nguy cơ kéo theo các tệ nạn và tội phạm khác. 

Công an TP.HCM kiên quyết xử lý nghiêm, mở rộng điều tra toàn bộ các đầu mối cung cấp, phân phối, trung gian vận chuyển và nền tảng hỗ trợ tiêu thụ trái phép thuốc lá điện tử. Mọi tổ chức, cá nhân liên quan nếu không tự giác chấm dứt hành vi vi phạm sẽ phải đối mặt với hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Người dân khi phát hiện dấu hiệu mua bán, quảng cáo thuốc lá điện tử cần báo ngay cho cơ quan Công an để kịp thời đấu tranh, ngăn chặn.