Các doanh nghiệp đang đẩy nhanh lộ trình phân phối xăng E10 trên toàn quốc, sớm hơn mốc ngày 1/6.

Sớm đưa xăng E10 vào lưu hành 

Chia sẻ tại tọa đàm “Chủ động nguồn nguyên liệu, sẵn sàng cho lộ trình phối trộn và sử dụng nhiên liệu sinh học" ngày 14/3, các doanh nghiệp cho biết đang triển khai công tác chuẩn bị để đưa xăng E10 vào lưu hành sớm hơn mốc quy định 1/6/2026.

Theo Thông tư 50/2025/TT-BCT của Bộ Công thương về lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với xăng truyền thống tại Việt Nam, từ giữa năm 2026, xăng E10 sẽ được bán rộng rãi trên cả nước. Xăng E5 RON92 vẫn tiếp tục được sử dụng đến hết 2030.

Ông Hồ Ngọc Linh, Phó trưởng phòng Kỹ thuật xăng dầu, Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) thông tin, với vai trò là một trong những doanh nghiệp tiên phong và chiếm thị phần lớn trên thị trường, ngay từ tháng 8/2025, doanh nghiệp đã tổ chức kinh doanh thí điểm xăng E5 và E10 tại TP.HCM.  Sau khi Thông tư 50 được ban hành, Petrolimex triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ đầu tư, hoàn thiện hệ thống cơ sở vật chất kỹ thuật tại các kho pha chế, đến xây dựng kế hoạch chuyển đổi trong toàn hệ thống.

Hiện nay, Petrolimex có 7 điểm kho pha chế sẵn sàng thực hiện pha chế xăng E10 trên phạm vi cả nước. Bên cạnh đó, với mạng lưới hơn 2.800 cửa hàng xăng dầu, doanh nghiệp chủ động xúc rửa bể chứa, chuẩn bị điều kiện hạ tầng cần thiết và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp.

"Trên thực tế, Petrolimex đang phấn đấu đẩy tiến độ sớm hơn so với lộ trình của Thông tư 50", ông Hồ Ngọc Linh nhấn mạnh.

Nói thêm về lộ trình đưa xăng sinh học vào lưu thông, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam (Vinpa) cho biết, Chương trình nhiên liệu sinh học đã được Chính phủ định hướng từ rất sớm, từ giai đoạn 2011 - 2012, thông qua các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về giảm khí thải và phát triển nhiên liệu sinh học. Trong các năm 2014 - 2015, Việt Nam đã triển khai xăng E5 đồng bộ trên phạm vi cả nước. 

Tuy nhiên, theo lộ trình, sau E5 lẽ ra phải tiếp tục triển khai E10 từ giai đoạn 2020 - 2022, nhưng việc phối hợp sau đó chưa đồng bộ nên E10 bị chậm hơn so với kỳ vọng.

Nhiên liệu sinh học không chỉ là xăng E5 hay E10, mà còn có biodiesel như B5, B10, vốn là một cấu phần rất quan trọng trong tổng thể chương trình nhiên liệu sinh học. 

Triển khai lộ trình phối trộn nhiên liệu sinh học sẽ góp phần thực hiện mục tiêu bảo vệ môi trường, chuyển đổi xanh và giảm phát thải mà Việt Nam đã cam kết tại COP26. 

"Với tỷ lệ phối trộn 5% hay 10% như E5, E10, B5, B10, điều tôi muốn nhấn mạnh là Việt Nam có thể giảm mức độ phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch", theo ông Bảo. Điều này đặc biệt có ý nghĩa đối với một nền kinh tế vẫn có tỷ trọng nông nghiệp lớn như Việt Nam. Bởi, Chương trình nhiên liệu sinh học không chỉ tạo đầu ra cho nông sản như sắn, ngô, mà còn góp phần củng cố liên kết giữa nông nghiệp và công nghiệp chế biến.

Vinpa tính toán, nếu mỗi năm Việt Nam sử dụng khoảng 26-26,5 triệu m3/tấn xăng dầu, thì với tỷ lệ phối trộn 10%, lượng nhiên liệu hóa thạch được thay thế là rất đáng kể. Thậm chí, khi được triển khai tốt và tiến tới xăng E15, E20 hay B15, B20 như một số quốc gia đã làm, hiệu quả giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu sẽ còn rõ nét hơn nữa.

“Việt Nam hiện nay chỉ đáp ứng được khoảng 30% nhu cầu xăng dầu trong nước, còn lại 70% phải nhập khẩu. Vì vậy, mọi chương trình giúp giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch đều có ý nghĩa chiến lược”, ông Bảo nhấn mạnh.

Về mức độ sẵn sàng triển khai phối trộn và bán xăng E10 trên toàn quốc, các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đã chuẩn bị từ lâu nhờ kinh nghiệm triển khai xăng E5. 

Qua trao đổi, hiện các doanh nghiệp hiện đều mong muốn đẩy nhanh lộ trình phân phối xăng E10 trên toàn quốc, nhằm giảm phụ thuộc vào xăng khoáng trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng trên thế giới”, ông Bùi Ngọc Bảo cho hay.

Đơn cử, ngoài việc chuẩn bị hạ tầng kho bể và cửa hàng, Petrolimex cũng đã cử các đoàn cán bộ đi học tập kinh nghiệm tại Thái Lan, Philippines, Mỹ và một số quốc gia khác để nghiên cứu mô hình tổ chức kinh doanh, vận tải và bảo đảm chất lượng xăng E10 khi cung ứng ra thị trường.

Kịch bản lo nguyên liệu phối trộn

Đối với mảng cung ứng nguyên liệu, Ethanol (E100) dùng để phối trộn xăng sinh học, ngoài nguồn cung nhập khẩu, các doanh nghiệp nội đang đẩy mạnh năng lực sản xuất để tăng sản lượng cung ứng.

Theo ông Phạm Văn Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH MTV Nhà Xanh Việt Nam, doanh nghiệp hiện đang vận hành một nhà máy sản xuất cồn tại tỉnh Đồng Nai với công suất thiết kế khoảng 6.000 - 7.000 m³ mỗi tháng. Tổng công suất này phục vụ sản xuất nhiều loại cồn khác nhau, trong đó có cồn dùng để pha xăng. 

Hiện tại, sản lượng cồn phục vụ pha xăng chiếm khoảng 50% công suất. Trong tương lai, khi chính sách về E10 đi vào thực tế và thị trường vận hành ổn định, doanh nghiệp tính đầu tư công nghệ, máy móc và nâng cao sản lượng cồn pha xăng.

Với riêng Petrolimex, doanh nghiệp này tính toán, với hệ thống cửa hàng xăng dầu của Petrolimex, tập đoàn xác định nhu cầu ethanol (E100) phục vụ pha chế xăng sinh học E10 vào khoảng 45.000-50.000 m3/tháng. Do đó, ngoài nguồn cung E100 nội địa, từ đầu tháng 3, Petrolimex đã chủ động đàm phán với các đối tác từ Mỹ, Singapore và Hàn Quốc để ký kết cả hợp đồng dài hạn lẫn ngắn hạn, bảo đảm nguồn E100 ổn định phục vụ pha chế xăng E10 và đáp ứng yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng được giao.

Ông Đỗ Minh Quân, đại diện Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho biết, theo báo cáo của các hương nhân kinh doanh xăng dầu, tổng lượng xăng tiêu thụ năm 2025 khoảng 11,37 triệu m3. Do đó, khi chuyển sang sử dụng xăng sinh học theo lộ trình E10, ước tính lượng ethanol cần cho pha chế sẽ vào khoảng 1,1 triệu m3.

Hiện Việt Nam có 6 nhà máy sản xuất cồn, nếu hoạt động tối đa theo công suất thiết kế, sản lượng có thể đạt khoảng 400.000-500.000 m3, tương đương đáp ứng khoảng 40% nhu cầu E100 trong nước. Như vậy, trong giai đoạn đầu triển khai lộ trình, nước ta vẫn phải nhập khẩu khoảng 60% ethanol.

"Về gắn hạn, do khả năng cung ứng trong nước chưa đáp ứng đủ nhu cầu, Việt Nam vẫn phải duy trì cơ chế linh hoạt trong việc bổ sung nguồn ethanol cũng như nguyên liệu sản xuất ethanol từ nhập khẩu. Bộ sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan nghiên cứu cơ chế thuế, phí, ưu đãi phù hợp để tạo điều kiện cho doanh nghiệp nhập khẩu ethanol và nguyên liệu phục vụ pha chế phối trộn", ông Quân cho hay..

Số liệu của Vinpa, giai đoạn 2026 - 2027 và các năm tiếp theo, Việt Nam  cần nhập khẩu khoảng 70 - 80% nhu cầu ethanol, tương đương khoảng 700.000 đến xấp xỉ 1 triệu m3 mỗi năm.

Trong đó, nguồn cung phù hợp nhất hiện nay là từ Mỹ và Brazil, trong đó Mỹ là thị trường đặc biệt quan trọng. Với quãng đường vận chuyển xa như vậy, rõ ràng phải có tàu lớn và hệ thống logistics đủ mạnh; không thể chia nhỏ thành nhiều lô hàng nhỏ lẻ. Vì vậy, cùng với nhu cầu ngày càng lớn tại Đông Nam Á, xu hướng hình thành các hub trung chuyển ethanol tại khu vực là tất yếu. Trước đây hub chủ yếu nằm ở Hàn Quốc, sau đó dịch chuyển dần về Singapore.

"Hiệp hội xăng dầu rất kỳ vọng Việt Nam sẽ dần trở thành một điểm trung chuyển hoặc tồn chứa lớn hơn trong khu vực. Khi đó, doanh nghiệp trong nước sẽ chủ động hơn rất nhiều", theo ông Bảo.