Ngoại giao kinh tế là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu

Sau khi chính thức đi vào hoạt động từ cuối tháng 10/2025, Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Trùng Khánh xác định ngoại giao kinh tế là nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu nhằm phục vụ mục tiêu phát triển đất nước, đặc biệt là mục tiêu tăng trưởng kinh tế giai đoạn 2026-2030.

Cơ quan đại diện tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm thúc đẩy trao đổi đoàn giữa các địa phương, bộ, ngành hai nước; phát huy vai trò cầu nối cho doanh nghiệp; quảng bá môi trường đầu tư của Việt Nam; đồng hành bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp và tăng cường tham mưu về phát triển kinh tế - xã hội.

Lễ cắt băng khai trương Tổng Lãnh sự quán Việt Nam tại Trùng Khánh (Trung Quốc). Ảnh: VOV

Trong gần một năm hoạt động, Tổng Lãnh sự quán đã hỗ trợ thúc đẩy nhiều đoàn công tác cấp cao giữa Việt Nam với Trùng Khánh và Tứ Xuyên, đồng thời tích cực kết nối doanh nghiệp, quảng bá các sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia Việt Nam, hỗ trợ doanh nghiệp hai bên mở rộng thị trường và tháo gỡ khó khăn trong quá trình hợp tác.

Đánh giá về tiềm năng hợp tác, Tổng Lãnh sự Bùi Nguyên Long cho biết Trùng Khánh đang được Trung Quốc xác định là "điểm tựa chiến lược quan trọng cho phát triển miền Tây" và "đầu mối tổng hợp cho mở cửa nội địa" trong Kế hoạch 5 năm lần thứ 15 (2026-2030). Đây là nền tảng quan trọng để mở rộng hợp tác giữa Việt Nam với khu vực Tây Nam Trung Quốc.

Do đó, tiềm năng hợp tác giữa các địa phương, doanh nghiệp Việt Nam với khu vực này là rất lớn, mở ra nhiều cơ hội chiến lược và thực chất.

Trước hết là lợi thế về logistics và thương mại. Trùng Khánh là điểm khởi đầu của Hành lang mới trên bộ, trên biển phía Tây (ILSTC), kết nối trực tiếp với ASEAN thông qua các cửa khẩu của Việt Nam. Đặc biệt, tuyến vận tải liên phương thức "Tàu nhanh ASEAN" rút ngắn thời gian vận chuyển từ châu Âu qua Trùng Khánh đến Việt Nam và Đông Nam Á xuống còn khoảng 19 ngày.

"Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng hành lang này để đưa nông sản, thủy sản, trái cây nhiệt đới và hàng tiêu dùng vào sâu trong thị trường phía Tây Trung Quốc, đồng thời nhập khẩu máy móc, linh kiện điện tử, xe năng lượng mới và vật liệu mới từ Trùng Khánh", ông Bùi Nguyên Long cho biết.

Ngoài logistics, Trùng Khánh còn là trung tâm sản xuất ô tô, thiết bị điện tử, vật liệu mới, thiết bị y tế và dược phẩm sinh học của miền Tây Trung Quốc. Trong khi đó, Việt Nam có lợi thế về lắp ráp, gia công, chi phí sản xuất cạnh tranh cùng mạng lưới 17 hiệp định thương mại tự do với hơn 60 nền kinh tế.

Theo Tổng Lãnh sự, đây là điều kiện thuận lợi để hai bên thúc đẩy hợp tác chuỗi cung ứng, thu hút dịch chuyển các dây chuyền sản xuất tiên tiến sang Việt Nam và cùng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Bên cạnh đó, hợp tác còn có thể mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác như khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, nông nghiệp, văn hóa, du lịch và giao lưu nhân dân thông qua vai trò kết nối vùng của Trùng Khánh với khu vực miền Tây Trung Quốc và các hành lang kinh tế quốc tế.

Phương châm "năm hơn"

Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao, ngoại giao kinh tế cũng cần đổi mới mạnh mẽ để thực sự trở thành động lực phát triển.

Công tác ngoại giao kinh tế cần được triển khai theo phương châm "năm hơn", gồm: tư duy thực chất hơn; nắm chắc tình hình trong nước và địa bàn hơn; tập trung mạnh hơn vào khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo; phối hợp thông suốt hơn với địa phương và doanh nghiệp; đồng thời xây dựng đội ngũ cán bộ ngoại giao toàn diện hơn.

Khi đó, mỗi cơ quan đại diện phải là một “trung tâm tham mưu phát triển” cho đất nước; hiệu quả của công tác ngoại giao kinh tế cần chuyển từ đánh giá qua số lượng sang đo đạc bằng giá trị phát triển.

Theo Tổng Lãnh sự Bùi Nguyên Long, trong giai đoạn mới, các cơ quan đại diện cần xây dựng "bản đồ nhu cầu phát triển" của từng địa phương trong nước, đồng thời hình thành "bản đồ nguồn lực" của địa bàn phụ trách để kết nối đúng đối tác, đúng lĩnh vực và đúng thời điểm.

Đặc biệt, ngoại giao kinh tế không thể chỉ dừng ở thương mại và đầu tư truyền thống mà cần chuyển mạnh sang các lĩnh vực như AI, bán dẫn, dữ liệu lớn, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, năng lượng sạch và đổi mới sáng tạo.

"Chỉ khi đội ngũ cán bộ đối ngoại, nhất là cán bộ ngoại giao kinh tế tại các cơ quan đại diện được đầu tư xứng đáng thì công tác ngoại giao kinh tế mới được bảo đảm lâu dài, đóng góp hiệu quả cho tăng trưởng kinh tế của đất nước", Tổng Lãnh sự Bùi Nguyên Long khẳng định.