TS Nguyễn Minh Thảo - Trưởng ban Ban Nghiên cứu Môi trường kinh doanh và Năng lực cạnh tranh CIEM.

Chia sẻ bên lề Hội thảo “Giảm phát thải ngành ô tô: Nhiều lối đi - Một đích đến” do Báo Đầu tư tổ chức ngày 29/8, TS Nguyễn Minh Thảo, Trưởng ban Ban Nghiên cứu Môi trường kinh doanh và Năng lực cạnh tranh, Viện Nghiên cứu quản lý kinh tế Trung ương (CIEM) nhấn mạnh ngành ô tô sẽ cần phải có những giai đoạn chuyển tiếp và chuyển đổi khi hướng tới các chính sách thúc đẩy phát triển xe xanh.

"Đối với mục tiêu về phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 của Việt Nam, nhiều lĩnh vực có thể đóng góp vào quá trình thực hiện mục tiêu này bao gồm ngành ô tô. Để góp phần thực hiện mục tiêu Net zero của Việt Nam, hiện nay chúng ta đã có sự phát triển và tăng trưởng đối với xe điện. Tuy nhiên, trong lĩnh vực này cần phải có những giai đoạn chuyển tiếp và chuyển đổi. Khi chưa có đầy đủ hạ tầng cần thiết chúng ta có sự chuyển đổi sử dụng sang xe hybrid hay hướng tới dòng xe sử dụng các loại nhiên liệu thân thiện với môi trường. Đây là những nhóm giải pháp mà chúng ta sẽ thúc đẩy trong thời gian tới", bà Thảo cho hay.

Để thúc đẩy quá trình này, TS Nguyễn Minh Thảo cho rằng thuế là một trong các giải pháp nên tính đến, nhất là khi Quốc hội đang sửa  luật thuế tiêu thụ đặc biệt (TTĐB) lấy ý kiến và trình Quốc hội tới đây. 

"Thuế TTĐB không chỉ hướng tới các sản phẩm và hàng hóa xa xỉ, mà còn nhằm điều tiết hành vi tiêu dùng hướng người tiêu dùng sử dụng các sản phẩm thân thiện với môi trường hơn bằng việc ưu đãi về thuế TTĐB tốt hơn cho xe xanh so với các xe sử dụng nhiên liệu về hóa thạch. Chúng ta có giảm thuế TTĐB đối với xe Hybrid, tốt hơn so với các xe mà sử dụng nhiên liệu về hóa thạch. Tôi cho rằng, trong dự thảo Luật thuế TTĐB tới đây, sắc thuế này có thể là công cụ rất hiệu quả để chúng ta điều tiết hành vi tiêu dùng và thúc đẩy người tiêu dùng sử dụng sản phẩm thân thiện hơn với môi trường". 

Bên cạnh đó, theo bà Thảo, cùng với chính sách về thuế, một trong những công cụ hiệu quả để khuyến khích phát triển dòng xe này là tạo cơ chế, thể chế thuận lợi hơn cho việc xây dựng các trạm sạc. Bởi một trong những yêu cầu cấp thiết để chuyển đổi sang xanh hóa là hệ thống hạ tầng sạc. Do vậy, theo bà Thảo, cần phải có sự đồng bộ với hệ thống hạ tầng từ hệ thống trạm sạc cũng như nguồn điện sạch. Một trong những công cụ đó chính là thiết lập hành lang pháp lý với các quy chuẩn kỹ thuật cho các trạm sạc, cũng như quy hoạch về trạm sạc để đảm bảo hạ tầng cần thiết cho việc là chúng ta tăng trưởng xanh trong thời gian tới đây.

Bên cạnh đó, một trong những động lực có thể thúc đẩy phát triển xe xanh là những chính sách về xanh hóa. Những công cụ này đã có rồi nhưng chưa hiện thực hóa được những giải pháp hỗ trợ đó.

"Thời gian tới đây, chúng tôi cũng cho rằng cần phải có những tiêu chí rõ ràng hơn, thuận lợi hơn để các doanh nghiệp thực hiện hoạt động xanh hóa có thể dễ dàng tiếp cận được với các cơ hội như tín dụng xanh", TS. Nguyễn Minh Thảo cũng nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, việc tuyên truyền với người tiêu dùng để nhận diện những sản phẩm thân thiện với môi trường cũng là một giải pháp không thể thiếu. Mặt khác, theo đại diện từ CIEM, cũng cần phải nhận thấy rằng trong hoạt động để chuyển đổi xanh như vậy chúng ta cần phải có thực hiện xanh hóa trong toàn bộ quá trình từ việc sản xuất điện xanh như thế nào đến việc sử dụng các sản phẩm xe hybrid, xe điện. Đồng thời, cần phải có những giải pháp triệt để việc quản lý sau sử dụng, như với pin thải. Những giải pháp về môi trường như vậy cần phải thực hiện đồng bộ để đảm bảo rằng quá trình xanh hóa không chỉ trong việc sử dụng sản phẩm mà còn trong quá trình sau khi sử dụng, để đảm bảo yếu tố về môi trường.