Talkshow đầu tiên với chủ đề “Ứng dụng AI giúp doanh nghiệp tăng trưởng đột phá” nằm trong chuỗi talkshow “Đổi mới sáng tạo - Đòn bẩy cho kỷ nguyên mới” do Báo Tài chính - Đầu tư tổ chức, nhằm thúc đẩy thực thi Nghị quyết 57-NQ/TW, tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, kết nối mở rộng thị trường, giới thiệu sản phẩm/dịch vụ và thành tựu khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo của doanh nghiệp.

Xu thế tất yếu

AI được dự báo đóng góp 5.000 tỷ USD cho kinh tế toàn cầu vào năm 2030. Riêng tại Việt Nam, công nghệ này có thể tạo ra giá trị 120-130 tỷ USD vào năm 2040 nhờ sự kết hợp giữa doanh nghiệp, người dân và Chính phủ.

Việt Nam xác định AI là công nghệ chiến lược, giúp tăng vị thế quốc gia. Nghị quyết 57-NQ/TW đặt mục tiêu đến năm 2030, Việt Nam thuộc nhóm 3 nước dẫn đầu Đông Nam Á về AI. Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành danh mục công nghệ chiến lược, trong đó AI đứng đầu.

Mới đây, Việt Nam lần đầu có khung pháp lý riêng cho AI qua Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo, cùng Luật Công nghiệp công nghệ số.

Theo bà Phan Thị Thanh Ngọc, Giám đốc Khối tư vấn ứng dụng AI (VNPT AI - Tập đoàn VNPT), không chỉ nhanh chóng, chủ động ứng dụng AI, các doanh nghiệp còn nghiên cứu, phát triển các hệ sinh thái, nền tảng AI “made in Việt Nam” để sẵn sàng cung cấp cho người dân, doanh nghiệp và tổ chức Việt Nam, chứng minh năng lực công nghệ không thua kém các hãng công nghệ lớn trên thế giới.

Bà Ngọc cho biết, VNPT tập trung nghiên cứu và phát triển các sản phẩm AI từ hơn 5 năm trước. Đến nay, doanh nghiệp này đã xây dựng một hệ sinh thái sản phẩm đa dạng, phục vụ nhiều nhóm khách hàng. Ở nhóm hành chính công, VNPT ứng dụng AI vào chuyển đổi số, thông minh hóa các hệ thống hành chính công của chính quyền. Với người dân, VNPT hướng tới xây dựng mỗi người dân có một trợ lý ảo AI riêng. Đặc biệt, ở nhóm doanh nghiệp, VNPT đã phát triển hệ thống sản phẩm ứng dụng AI giúp doanh nghiệp tăng doanh thu, gia tăng lợi nhuận và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Điển hình như nền tảng định danh, xác thực người dùng eKYC ứng dụng AI đã đạt thành tích cao, nằm trong top 10 toàn cầu về độ chính xác. Hay mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) được tối ưu cho tiếng Việt, do đội ngũ VNPT AI phát triển đang giữ vị trí số 1 trong bảng xếp hạng LLM tiếng Việt. Những ví dụ này cho thấy, công nghệ AI của Việt Nam hoàn toàn có thể cạnh tranh ở quy mô quốc tế.

Không thua kém, VNG cũng đầu tư toàn diện vào AI trên cả 3 lớp: hạ tầng - nền tảng - ứng dụng. Trong đó, GreenNode (đơn vị AI Cloud của VNG) đã khai trương hạ tầng AI Cloud quy mô lớn đầu tiên tại Đông Nam Á vào tháng 6/2024 và tạo ra doanh thu chỉ trong chưa đầy 6 tháng nhờ nhu cầu thị trường lớn. Việt Nam cũng trở thành một trong 3 quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á sở hữu mô hình LLM riêng, sau khi Zalo phát triển thành công mô hình KiLM với năng lực tương đương GPT-4 chỉ trong vòng 6 tháng. Đặc biệt, ở lớp ứng dụng AI, khoảng 20% người dùng Zalo, tương đương 15 triệu người, đang sử dụng các tính năng AI như dịch thuật, avatar AI… hàng ngày.

Ở lĩnh vực ngân hàng, trước đây, các ngân hàng chưa sử dụng giải pháp trích xuất tài liệu của GreenNode, nên phải bố trí lượng lớn nhân sự tại quầy để xử lý hồ sơ vay vốn thủ công. Nhân viên phải nhập liệu toàn bộ thông tin từ giấy tờ của doanh nghiệp vào hệ thống, sau đó kiểm tra chéo nhiều lần để đảm bảo độ chính xác trước khi chuyển sang các bước phê duyệt. Nhưng sau khi triển khai giải pháp AI có khả năng xử lý hàng chục triệu tài liệu mỗi năm, ngân hàng đã tiết kiệm được hàng chục tỷ đồng chi phí vận hành. Quan trọng hơn, họ có thể phục vụ số lượng lớn doanh nghiệp đến vay vốn, với tốc độ phản hồi được cải thiện rõ rệt. Thời gian xử lý và phản hồi (time to market) tăng tốc ít nhất 30% so với trước.

Ông Vũ Thanh Tùng, Giám đốc sản phẩm GreenNode nhận xét, với các chính sách quyết liệt từ Chính phủ, cả khối hành chính công và doanh nghiệp đều đã đẩy nhanh tiến độ triển khai các bài toán cụ thể liên quan đến AI.

Ở khối hành chính công, việc tự động đọc và xử lý sơ yếu lý lịch đã được giải. Trong ngành bảo hiểm, thách thức xử lý hàng loạt giấy tờ, tự động hóa toàn bộ quy trình giải quyết thủ tục bảo hiểm cho khách hàng… cũng đã được giải quyết bằng công nghệ AI của VNG.

Doanh nghiệp cần vượt qua rào cản

Hiện việc ứng dụng AI diện rộng cho doanh nghiệp Việt Nam vẫn gặp một số rào cản và thách thức như chi phí đầu tư, mô hình triển khai và nhận thức. Việc đầu tư hạ tầng AI rất tốn kém, doanh nghiệp phải cân nhắc bài toán chi phí và hiệu quả.

“Nếu lãnh đạo doanh nghiệp không có nhận thức đủ rộng, tầm nhìn đủ lớn để đánh giá được hiệu quả lâu dài mà AI mang lại, họ sẽ e ngại đầu tư các ứng dụng AI để thay đổi mô hình sản xuất truyền thống. Cùng với đó là lo ngại AI sẽ thay thế, lấy mất công việc của nhân viên. Đây là những rào cản mà các doanh nghiệp Việt Nam phải đối mặt khi ứng dụng AI để phát triển và tạo lợi thế cạnh tranh”, bà Phan Thị Thanh Ngọc nhận định.

“Khi ứng dụng AI vào tổ chức, doanh nghiệp, yếu tố đầu tiên cần cân nhắc là hiệu quả mang lại so với chi phí đầu tư, cần có lộ trình và chiến lược đầu tư AI xuyên suốt. Đồng thời, phải đảm bảo an toàn, an ninh và bảo mật. Doanh nghiệp có thể ưu tiên lựa chọn giải pháp AI ‘make in Việt Nam’ để phục vụ các bài toán đặc thù của Việt Nam”, bà Ngọc khuyến nghị.

Ở góc độ khác, ông Vũ Thanh Tùng chỉ ra hai rào cản khác là bảo mật và dữ liệu. Về bảo mật, với các giải pháp sinh trắc học, hiện đã xuất hiện những hình thức tấn công sử dụng deepfake AI để vượt qua bước xác thực, chiếm đoạt tài sản. Về dữ liệu, điều kiện tiên quyết để triển khai AI hiệu quả là doanh nghiệp phải có dữ liệu tập trung, sạch và được quản lý bài bản.

“Đây chính là những bài toán thực tế mà chúng tôi đang nỗ lực giải quyết. Chúng tôi đang phát triển nền tảng mới, có tên Data Bloom, giúp doanh nghiệp gom các nguồn dữ liệu rời rạc về một chỗ, giúp cả đội ngũ kinh doanh (không cần chuyên môn kỹ thuật) cũng có thể khai thác dữ liệu để phân tích và áp dụng các mô hình AI. Những mô hình này không nhất thiết phải là ChatGPT, mà có thể là các mô hình mã nguồn mở, chi phí thấp hơn như DeepSeek, Qwen hay LlaMA”, ông Tùng chia sẻ.