Vắc-xin phòng bệnh tay chân miệng do virus EV71 đã chính thức được triển khai tiêm tại Việt Nam. Ngay những ngày đầu, nhiều gia đình đã đưa trẻ đến các cơ sở tiêm chủng để được tư vấn và tiêm phòng.

Ghi nhận tại các trung tâm tiêm chủng cho thấy hàng chục nghìn lượt đăng ký mỗi ngày trên toàn quốc, trong đó trẻ dưới 3 tuổi chiếm khoảng 70%. Đây cũng là nhóm tuổi có nguy cơ mắc và diễn tiến nặng cao.

Tại TP.HCM, anh Nguyễn Đức Quý, phường Hòa Hưng, đưa con trai 23 tháng tuổi đi tiêm ngay trong ngày đầu triển khai. Trẻ ở độ tuổi thường xuyên tiếp xúc với đồ vật, đưa tay lên miệng và chuẩn bị đi học khiến gia đình đặc biệt quan tâm đến nguy cơ lây nhiễm. “Biết có vắc-xin phòng ngừa, tôi đưa con đi tiêm sớm để chủ động bảo vệ con, đồng thời yên tâm hơn khi bé đi học”, anh Quý chia sẻ.

Tại Hà Nội, bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt, 56 tuổi, phường Phúc Lợi cũng đưa cháu gái 24 tháng tuổi đi tiêm ngay trong ngày đầu. Gia đình càng quan tâm đến việc phòng bệnh do chị của bé từng mắc tay chân miệng với biểu hiện sốt, loét miệng.

Sự quan tâm của các gia đình thể hiện khá rõ qua số lượt đăng ký. Hàng chục nghìn lượt đăng ký tiêm mỗi ngày được ghi nhận tại các trung tâm tiêm chủng trên toàn quốc, trong đó trẻ dưới 3 tuổi chiếm khoảng 70%.

Sự xuất hiện của vắc-xin EV71 bổ sung thêm một biện pháp chủ động phòng bệnh trong bối cảnh tay chân miệng vẫn lưu hành với số ca mắc cao. Năm 2026, Việt Nam ghi nhận gần 100.000 trường hợp mắc và 10 ca tử vong, đồng thời ghi nhận sự lưu hành của EV71 từ đầu năm.

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm cấp tính thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt ở nhóm dưới 3 tuổi. Bệnh do nhiều loại virus đường ruột gây ra và trẻ từng mắc vẫn có thể tái nhiễm bởi những tác nhân khác nhau.

Từ ngày 25/9, vắc-xin phòng bệnh tay chân miệng do virus EV71 bắt đầu được triển khai tại Việt Nam.

Trong số đó, EV71 được giới chuyên môn đặc biệt lưu ý bởi khả năng liên quan đến những trường hợp bệnh nặng, với các biến chứng thần kinh, hô hấp, tim mạch và nguy cơ tử vong.

Năm 2023, Việt Nam ghi nhận hơn 181.000 ca tay chân miệng và 31 trường hợp tử vong. EV71 được ghi nhận ở 82% trường hợp nhập viện và 90,4% ca bệnh nặng trong đợt dịch này. TS.Nguyễn An Nghĩa, Phó Trưởng khoa Nhiễm - Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1, cho biết trẻ mắc tay chân miệng có thể chuyển từ nhẹ sang nguy kịch chỉ trong 6 - 8 giờ. EV71 đáng lo ngại do có khả năng gây tổn thương hệ thần kinh trung ương.

Một số trẻ ít biểu hiện ngoài da và niêm mạc nên triệu chứng ban đầu có thể dễ nhầm với bệnh thông thường. Có trẻ buổi sáng vẫn chơi bình thường nhưng chỉ vài giờ sau đã xuất hiện biến chứng thần kinh, tim mạch, phù phổi, thậm chí suy đa cơ quan. Trẻ vượt qua giai đoạn nguy kịch vẫn có thể để lại di chứng như yếu liệt, co giật hoặc chậm phát triển.

Bác sỹ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm TP.HCM cho rằng, vắc-xin EV71 là giải pháp được giới nhi khoa mong đợi nhiều năm, sau nhiều đợt dịch khiến trẻ nhập viện, chuyển nặng và tạo áp lực lên hệ thống điều trị.

Vắc-xin được chỉ định cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi, với lịch tiêm từ 2 - 3 mũi tùy độ tuổi bắt đầu tiêm. Vắc-xin đã được thử nghiệm lâm sàng giai đoạn III tại Việt Nam.

Dữ liệu được công bố cho thấy vắc-xin đạt hiệu lực bảo vệ 96,8% đối với bệnh tay chân miệng do EV71, đồng thời tạo đáp ứng miễn dịch cao trước nhiều kiểu gen thuộc nhóm EV71.

Theo công bố, sau tiêm, trẻ có thể mệt, sốt nhẹ, đau hoặc sưng tại vị trí tiêm và theo bác sỹ Trương Hữu Khanh, đây là những phản ứng thông thường, tương tự nhiều loại vắc-xin khác và thường tự hết.

Điều phụ huynh cần lưu ý là vắc-xin này phòng EV71, không phòng được tất cả các virus có thể gây tay chân miệng. Dữ liệu theo dõi hiện có về thời gian bảo vệ khoảng 5 năm.

Như vậy, trẻ đã tiêm vắc-xin vẫn có khả năng mắc tay chân miệng do những tác nhân khác. Tiêm chủng không thay thế các biện pháp vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, hạn chế nguồn lây và theo dõi những dấu hiệu bất thường ở trẻ.

BS.CKI Bạch Thị Chính, Giám đốc chuyên môn Y khoa Hệ thống Tiêm chủng VNVC cho biết, bệnh có thể tái nhiễm nhiều lần do nhiều tác nhân thuộc nhóm Enterovirus. Bởi vậy, ngay cả trẻ từng mắc bệnh hoặc đã được tiêm phòng EV71 vẫn cần duy trì các biện pháp phòng bệnh thường xuyên.

Qua hàng chục năm, các nhà khoa học đã dày công nghiên cứu nhưng chưa thành công do hiệu quả phòng chống virus chưa cao, đặc biệt là chủng EV71. Do đó, khi chứng minh được hiệu quả bảo vệ vượt trội trên EV71, vắc xin này được xem như “vũ khí” hiệu quả bậc nhất để bảo vệ trẻ em trước căn bệnh nguy hiểm này.