Một trong những câu chuyện đáng chú ý nhất trên thị trường khoáng sản thời gian gần đây đến từ bài viết của Financial Times về cuộc đua nguồn cung vonfram toàn cầu.

Theo Financial Times, các doanh nghiệp và thương nhân Trung Quốc đã tích cực thu mua phế liệu (scrap) vonfram từ Mỹ kể từ đầu năm 2025 trong bối cảnh nguồn cung ngoài Trung Quốc ngày càng thiếu hụt. Nhiều nhà giao dịch cho biết cuộc cạnh tranh hiện không chỉ diễn ra ở quặng khai thác mà đã lan sang cả nguồn nguyên liệu tái chế.

Điều này được phản ánh rõ qua diễn biến giá. Theo Financial Times, vonfram tại Mỹ đã tăng hơn 200% kể từ tháng 5/2025, trong khi giá phế liệu vonfram tăng tới 350%. Đằng sau những con số này là một thực tế quan trọng: đối với ngành vonfram, scrap không còn đơn thuần là phế liệu công nghiệp mà đã trở thành một nguồn nguyên liệu có giá trị chiến lược.

Vì sao tái chế ngày càng quan trọng?

Khác với nhiều loại nguyên liệu khác, việc phát triển một mỏ vonfram mới thường cần nhiều năm để hoàn thành các thủ tục cấp phép, xây dựng hạ tầng và đưa vào vận hành thương mại.

Trong khi đó, nhu cầu đối với vonfram tiếp tục gia tăng nhờ sự phát triển của các ngành công nghiệp công nghệ cao như bán dẫn, quốc phòng, hàng không vũ trụ và sản xuất tiên tiến.

Theo Financial Times, các chuyên gia trong ngành cho rằng nguồn cung ngoài Trung Quốc hiện đang trong tình trạng căng thẳng. Không chỉ quặng khai thác mà ngay cả các sản phẩm trung gian đã qua chế biến cũng trở nên khan hiếm.

Trong bối cảnh đó, tái chế được xem là một trong những giải pháp nhanh nhất để bổ sung nguồn nguyên liệu cho thị trường.

Nghiên cứu phát triển sản phẩm tại Masan High-Tech Materials

Các sản phẩm vonfram đã qua sử dụng như mũi khoan, dụng cụ cắt gọt hay thiết bị công nghiệp có thể được thu hồi, xử lý hóa học và tái sử dụng để sản xuất các sản phẩm mới. Điều này giúp giảm phụ thuộc vào nguồn cung nguyên sinh từ khai thác, đồng thời gia tăng tính bền vững cho chuỗi cung ứng.

Xu hướng này cũng đang làm thay đổi cách thị trường nhìn nhận các doanh nghiệp trong ngành.

Nếu trước đây giá trị chủ yếu nằm ở trữ lượng tài nguyên, thì hiện nay khả năng tiếp cận nhiều nguồn nguyên liệu khác nhau đang trở thành một lợi thế cạnh tranh quan trọng. Theo dữ liệu của Project Blue được Financial Times dẫn lại, lượng phế liệu vonfram nhập khẩu vào các trung tâm tái chế tại Việt Nam, Hàn Quốc, Đài Loan và Philippines đang tăng mạnh. Điều này cho thấy vai trò ngày càng lớn của hoạt động tái chế trong chuỗi cung ứng vonfram toàn cầu.

Nhiều chuyên gia cho rằng trong bối cảnh thế giới tìm cách đa dạng hóa nguồn cung ngoài Trung Quốc, những doanh nghiệp có khả năng kết hợp giữa khai thác, chế biến và tái chế sẽ có vị thế thuận lợi hơn trong việc đáp ứng nhu cầu dài hạn của khách hàng.

Ai sẽ hưởng lợi khi nguồn nguyên liệu ngày càng khan hiếm?

Tại Việt Nam, Masan High-Tech Materials (UPCoM: MSR) là một trong số ít doanh nghiệp tham gia đồng thời vào nhiều mắt xích của chuỗi giá trị vonfram. Bên cạnh khai thác và chế biến sâu, tái chế cũng là một trong những định hướng chiến lược dài hạn của doanh nghiệp nhằm mở rộng nguồn nguyên liệu và phát triển mô hình kinh tế tuần hoàn. Mô hình này cho phép MSR tiếp cận đồng thời cả nguồn cung nguyên sinh từ khai thác và nguồn cung thứ cấp từ tái chế trong bối cảnh thị trường ngày càng đối mặt với áp lực thiếu hụt.

Toàn cảnh nhà máy Núi Pháo

Đối với Masan Group (HOSE: MSN), đơn vị hiện sở hữu khoảng 93% lợi ích kinh tế tại MSR, xu hướng gia tăng vai trò của tái chế cũng góp phần củng cố giá trị dài hạn của một trong những tài sản vật liệu chiến lược quan trọng nhất trong hệ sinh thái của Tập đoàn.

Khi nhu cầu tiếp tục tăng trong khi các dự án khai thác mới cần nhiều năm để phát triển, nguồn nguyên liệu tái chế đang trở thành một phần không thể thiếu của chuỗi cung ứng vonfram toàn cầu. Điều này cho thấy lợi thế cạnh tranh trong tương lai có thể không chỉ được quyết định bởi quy mô mỏ, mà còn bởi khả năng tiếp cận, thu hồi và tái tạo nguồn nguyên liệu. Trong một thế giới ngày càng coi trọng an ninh chuỗi cung ứng, “mỏ vonfram mới” có thể không còn nằm hoàn toàn dưới lòng đất.