Kết quả xét nghiệm cho thấy đường huyết của bà cao gấp 6 lần mức bình thường, triglycerid 123,1 mmol/l, cao gấp 72 lần giới hạn bình thường, đồng thời kali máu giảm còn 2,2 mmol/l (bình thường 3,5-5,1 mmol/l). Bác sỹ chẩn đoán bà Minh bị nhiễm toan ceton kết hợp viêm tụy cấp, ngay lập tức chuyển sang điều trị chuyên sâu tại khoa Nội tiết - Đái tháo đường.

Các bác sỹ đang tư vấn cho bệnh nhân.

Trước đó, hai tuần, bà Minh từng bị sốt nhẹ, nôn ói, đau bụng và tiêu chảy, đi khám tại phòng khám gần nhà, được chẩn đoán rối loạn tiêu hóa hoặc nghi ngộ độc thực phẩm nhưng dùng thuốc không cải thiện.

Ths.Trần Nguyễn Quỳnh Trâm, Phó khoa Nội tiết - Đái tháo đường cho biết, người bệnh tiểu đường lâu năm nhưng không uống thuốc đều đặn, không theo dõi đường huyết thường xuyên sẽ dẫn đến tăng đường huyết, nhiễm toan ceton và tăng triglycerid, từ đó dễ gây viêm tụy cấp. Nếu không phát hiện và điều trị kịp thời, người bệnh có thể tổn thương thận cấp, rối loạn điện giải nặng, thậm chí tử vong.

Ngay sau khi nhập viện, bà Minh được truyền insulin hạ đường huyết, kiểm soát viêm tụy, giảm nhiễm toan ceton, đồng thời bổ sung kali và chăm sóc tích cực. Sau 5 ngày điều trị, tình trạng sức khỏe ổn định, các chỉ số sinh hóa gần về mức bình thường.

Bác sỹ Trâm giải thích cơ chế: khi bệnh nhân bỏ điều trị tiểu đường, tuyến tụy không sản xuất đủ insulin, đường huyết tăng kéo dài khiến cơ thể phân hủy chất béo làm nhiên liệu, tích tụ axit dẫn đến nhiễm toan ceton.

Đồng thời, đường huyết quá cao làm tăng triglycerid máu, nguyên nhân trực tiếp gây viêm tụy cấp. Tăng triglycerid máu thường âm thầm, nhưng khi kết hợp với đường huyết cao và nhiễm toan ceton, bệnh có thể bùng phát dữ dội.

Người bệnh tiểu đường lâu năm cũng dễ bị tổn thương mạch máu nhỏ nuôi tụy, khiến tụy thiếu oxy, các men tiêu hóa bị hoạt hóa sớm trong nhu mô tụy, dẫn đến phản ứng viêm lan rộng. Viêm tụy làm giảm tiết insulin, đường huyết tăng thêm, tụy càng tổn thương nặng.

Khi enzym tiêu hóa kích hoạt sớm, tụy tự “tiêu hóa” mô của chính mình, gây phù nề, viêm, hoại tử mô tụy. Nếu hoại tử bị vi khuẩn xâm nhập, bệnh tiến triển thành nhiễm trùng, sốc nhiễm khuẩn và suy đa cơ quan, tỷ lệ tử vong cao.

“Nếu người bệnh tuân thủ đúng chỉ định điều trị, dùng insulin đều đặn và đúng giờ, hoàn toàn có thể tránh được biến chứng này”, bác sỹ Trâm nhấn mạnh.

Các dấu hiệu cảnh báo viêm tụy ở người tiểu đường gồm: đau bụng dữ dội vùng thượng vị lan ra sau lưng, buồn nôn, nôn nhiều, sốt nhẹ, mệt mỏi, bụng chướng, tiêu chảy, mất kiểm soát đường huyết đột ngột.

Khi xuất hiện các triệu chứng này, người bệnh không nên tự ý dùng thuốc giảm đau hay chống nôn tại nhà mà cần đến cơ sở y tế chuyên khoa Nội tiết - Đái tháo đường để được khám và điều trị kịp thời.

Đối với người cao tuổi như bà Minh, có trí nhớ giảm sút, bác sỹ Trâm khuyến cáo người thân cần theo dõi chặt chẽ, kiểm soát đường huyết, mỡ máu và huyết áp theo đúng chỉ định, không tự ý dừng hoặc đổi thuốc điều trị tiểu đường, duy trì chế độ ăn hợp lý, hạn chế chất béo, tránh ăn quá no và tái khám định kỳ để phòng ngừa biến chứng nguy hiểm.