Việt Nam còn nhiều dư địa để xuất khẩu sản phẩm Halal.

Xuất khẩu sản phẩm Halal chưa đạt 1 tỷ USD

Sáng 23/9, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) tổ chức Hội nghị giao ban xúc tiến thương mại với Hệ thống Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài tháng 9/2026, với chủ đề “Halal Việt Nam: Nhận diện năng lực cung ứng, nhu cầu thị trường và cơ chế phối hợp để thúc đẩy xuất khẩu”.

Hội nghị có sự tham gia của Hệ thống Thương vụ Việt Nam tại nước ngoài cùng đại diện doanh nghiệp và hiệp hội ngành hàng.

Thế giới hiện có khoảng 2 tỷ người Hồi giáo tại 112 quốc gia, trong đó 57 quốc gia là thành viên Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC), chiếm khoảng 25% dân số toàn cầu. Người Hồi giáo tập trung đông tại châu Á và Trung Đông, tạo ra thị trường Halal có quy mô ngày càng lớn cả về nhu cầu và giá trị giao dịch.

Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, cho biết thị trường Halal toàn cầu đang tăng trưởng mạnh và không còn giới hạn trong nhóm thực phẩm. Nhu cầu Halal đã mở rộng sang nhiều lĩnh vực như mỹ phẩm, du lịch, tài chính và logistics.

Đáng chú ý, tiêu chuẩn Halal ngày càng được người tiêu dùng ngoài cộng đồng Hồi giáo quan tâm do gắn với các yêu cầu về tính minh bạch, an toàn và kiểm soát trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Với quy mô hàng nghìn tỷ USD, thị trường Halal được đánh giá mở ra nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam, nhất là trong các lĩnh vực thực phẩm, mỹ phẩm, dệt may, logistics, du lịch và dịch vụ.

Tuy nhiên, Việt Nam vẫn chưa hình thành được chuỗi giá trị Halal hoàn chỉnh. Từ nguyên liệu, sản xuất, chế biến đến logistics và kho bãi còn phân tán, thiếu liên kết, khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc đáp ứng các tiêu chuẩn Halal quốc tế và nâng cao khả năng được công nhận tại các thị trường Hồi giáo lớn.

Theo bà Bá Thị Nguyệt Thu, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến và Trải nghiệm HalalViet, hàng Halal xuất khẩu của Việt Nam hiện chủ yếu là nông sản và thủy sản thô, trong khi các sản phẩm chế biến sâu đáp ứng yêu cầu riêng của từng thị trường còn hạn chế.

Mặc dù sự quan tâm của doanh nghiệp đối với thị trường Halal và việc chuẩn hóa sản phẩm đã tăng trong những năm gần đây, số lượng doanh nghiệp thực sự có khả năng cung ứng sản phẩm Halal vẫn chưa được phản ánh đầy đủ qua thống kê. Một số doanh nghiệp chỉ sản xuất theo đơn hàng riêng, phục vụ một khách hàng hoặc một thị trường cụ thể.

Kim ngạch xuất khẩu sản phẩm Halal của Việt Nam hiện mới đạt khoảng 700 - 900 triệu USD.

Để khai thác hiệu quả tiềm năng này, theo bà Thu, Việt Nam cần xây dựng hệ sinh thái Halal đồng bộ, nâng cao năng lực chứng nhận, chuẩn hóa chuỗi cung ứng và đẩy mạnh xúc tiến thương mại quốc tế.

Việt Nam có nền tảng cung ứng sản phẩm Halal

Việt Nam có tiềm năng tăng trưởng trong thị trường Halal toàn cầu, trên cơ sở lợi thế của một trong 20 nước xuất khẩu lương thực và nông sản lớn nhất thế giới. Các mặt hàng xuất khẩu chính như hạt tiêu, cà phê, hạt điều, gạo và đồ gia dụng đã đưa Việt Nam trở thành cường quốc về nông nghiệp.

Trung Đông hiện chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế Halal toàn cầu nhưng phụ thuộc tới 85-90% nhu cầu lương thực, thực phẩm vào nguồn nhập khẩu. Đây là dư địa đáng kể đối với các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, thực phẩm của Việt Nam.

Ông Lê Anh Ngọc, Trưởng phòng Chất lượng và đánh giá sự phù hợp, Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, Việt Nam có nhiều lợi thế về nông, lâm, thủy sản, vị trí địa lý thuận lợi và đã xây dựng được hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm đáp ứng yêu cầu của nhiều thị trường lớn. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển sản phẩm Halal.

Dù sở hữu lợi thế về nguồn nguyên liệu không đồng nghĩa với việc sản phẩm có thể đáp ứng yêu cầu của mọi thị trường Halal. Một trong những điểm nghẽn lớn hiện nay là hệ thống tiêu chuẩn và chứng nhận Halal chưa thống nhất trên toàn cầu.

Do đó, doanh nghiệp cần xác định rõ thị trường mục tiêu ngay từ đầu để lựa chọn hệ thống chứng nhận phù hợp, đồng thời tổ chức sản xuất theo đúng yêu cầu của từng thị trường.

"Trách nhiệm trước hết thuộc về doanh nghiệp trong việc lựa chọn thị trường, nắm rõ yêu cầu và tổ chức sản xuất phù hợp. Các cơ quan quản lý và đơn vị hỗ trợ có vai trò cung cấp thông tin, hướng dẫn, kết nối và hỗ trợ doanh nghiệp nâng cao năng lực, qua đó thúc đẩy xuất khẩu sản phẩm Halal", ông Ngọc nhấn mạnh.

Việt Nam đã có những doanh nghiệp thâm nhập thành công thị trường Halal. Tập đoàn Minh Phú, một trong những nhà sản xuất tôm hàng đầu thế giới, đã đẩy mạnh xuất khẩu vào các thị trường Hồi giáo sau khi được cấp chứng nhận Halal.

Vinamilk cũng đã mở rộng danh mục sản phẩm được chứng nhận Halal nhằm tiếp cận các thị trường mới tại Trung Đông và Đông Nam Á.