Bộ trưởng Phạm Hồng Hà thừa nhận, cơ cấu sản phẩm của bất động sản chuyển dịch tích cực nhưng chưa cân đối với nhu cầu thị trường, chỉ phát triển một số phân khúc trung cao cấp, thiếu gay gắt nhà ở xã hội, nhà thương mại giá thấp.

226 dự án thu nhập thấp chậm tiến độ vì thiếu vốn

Tiếp tục trả lời chất vấn của các đại biểu quốc hội về giá bất động sản và nguy cơ rủi ro của thị trường, Bộ trường Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà lý giải do có sự chưa đồng bộ của thể chế, mâu thuẫn giữa pháp luật bất động sản với pháp luật của các lĩnh vực khác.

"Cơ cấu sản phẩm của bất động sản chuyển dịch tích cực nhưng chưa cân đối với nhu cầu thị trường, chỉ phát triển một số phân khúc trung cao cấp, thiếu gay gắt nhà ở xã hội, nhà thương mại giá thấp. Hiện nhà thu nhập thấp mới đạt 4,8 triệu so với mục tiêu 12,5 triệu m2 năm 2020. Do thiếu nguồn vốn cho vay nên 226 dự án thu nhập thấp còn chậm tiến độ", Bộ trưởng Hà thừa nhận.

Ngoài ra, nguồn lực tài chính cho thị trường bất động sản cũng thấp, chủ yếu dùng vốn ngân hàng và tiền ứng trước của khách, tiền chủ đầu tư chỉ khoảng 15%. Có nhiều loại thuế được đánh giá là bất hợp lý, chưa khuyến khích, thu hút nguồn lực cho bất động sản và hạn chế tình trạng đầu cơ. 

"Những hạn chế nêu trên gây rủi ro cho hoạt động bất động sản", ông Hà nói. Ông cũng cho biết, hiện có nghị định của Chính phủ về xây dựng cơ sở dữ liệu thị trường nhà ở, nhưng thực tiễn thực hiện chậm, hệ thống thông tin chưa đồng bộ.

Ông Hà nêu thực trạng các địa phương cũng chưa quan tâm nhiều đến kiểm soát thị trường bất động sản, phê duyệt nhiều dự án không phù hợp với thị trường, chủ yếu là phân khúc cao cấp, thủ tục đền bù giải phóng mặt bằng mất nhiều thời gian.

"Để đảm bảo thị trưởng bất động sản phát triển lành mạnh, cần tiếp tục hoàn thiện thể chế, đảm bảo đồng bộ từ quy hoạch, đất đai, đầu tư xây dựng; đồng thời tăng cường quản lý nhà nước; đẩy mạnh nhà ở xã hội, nhà thương mại quy mô nhỏ và vừa", ông Hà nói.

Trước lo ngại của đại biểu quốc hội về tình trạng bất động sản sốt nóng; nguồn cung nhà ở xã hội, thu nhập thấp còn thiếu trong khi nhu cầu lớn, Bộ trưởng Phạm Hồng Hà nêu, nhiều địa phương chưa quy hoạch, bố trí đủ quỹ đất cho nhà ở xã hội và hiện thiếu nguồn vốn hỗ trợ lãi suất vay mua nhà ở xã hội.

Tại Việt Nam, hệ thống chính sách nhà ở xã hội còn phân tán, việc huy động nguồn lực còn nặng về bao cấp, chưa sử dụng nguồn lực đất đai tương xứng phát triển nhà ở xã hội. Việc khống chế tỷ suất lợi nhuận khi doanh nghiệp đầu tư vào nhà ở xã hội chỉ 10%, nên không khuyến khích doanh nghiệp.

Đại biểu Tô Văn Tám (Kon Tum) nêu bất cập khi giá bất động sản gấp 25 lần thu nhập bình quân người dân, đang là thách thức trong giải quyết nỗ lực giải quyết nhà ở cho người thu nhập thấp. Bộ trưởng Hà thừa nhận, đúng là giá bất động sản "cao so với giá trị thực, thu nhập người dân". Giải quyết bất cập này, ông nói, phải tăng nguồn cung và ngăn chặn kịp thời tình trạng đầu cơ bất động sản.

Người đứng đầu ngành xây dựng cũng cho biết, sẽ tham mưu Chính phủ giải quyết căn bản phương thức nhà ở xã hội. Cùng đó, bổ sung giải pháp để khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào xây dựng nhà ở xã hội.

Liên quan đến chất vấn của Đại biểu Lý Tiết Hạnh (Bình Định) về việc xây dựng các quy định quản lý đầu tư, xây dựng, cấp giấy chứng nhận đối với các loại hình căn hộ du lịch (condotel), Bộ trưởng Hà cho rằng, hiện nay theo chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ Xây dựng có trách nhiệm sửa đổi tiêu chuẩn, quy chuẩn có liên quan, ban hành quy chế quản lý vận hành đến các loại hình bất động sản mới (condotel, officetel…).

Bộ trưởng đảm bảo quá trình này sẽ được hoàn tất trong năm 2019, đồng thời cho biết, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ có hướng dẫn về chế độ sử dụng đất với các công trình xây dựng condotel hoặc condotel kết hợp nhà ở.