Người bệnh có tiền sử viêm tụy cấp, viêm cầu thận, đái tháo đường điều trị thuốc đều đặn trong bốn năm và tăng huyết áp sử dụng thuốc thường xuyên suốt năm năm. Đây là nhóm bệnh nhân có hệ miễn dịch suy giảm sâu, rất dễ gặp biến chứng nghiêm trọng khi mắc các bệnh nhiễm virus, đặc biệt là sốt xuất huyết Dengue.

Khoảng năm ngày trước khi nhập viện, bệnh nhân xuất hiện sốt cao từng cơn, nhiệt độ dao động 39-40 độ C, kèm theo đau mỏi toàn thân, ho khan và chán ăn. Gia đình đã đưa bệnh nhân đến khám và được chẩn đoán mắc sốt xuất huyết Dengue.

Sau năm ngày điều trị, tình trạng không cải thiện, bệnh nhân bắt đầu xuất hiện xuất huyết và sưng nề vùng mu tay phải. Bệnh nhân được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương trong tình trạng nặng kèm suy gan.

Tiêm vắc-xin phòng sốt xuất huyết giúp giảm nguy cơ nhập viện và hạn chế các biến chứng nặng như sốc, xuất huyết, suy gan và suy hô hấp.

Khi nhập Trung tâm Hồi sức tích cực, bệnh nhân đã được cầm máu vùng mu tay phải, nhưng các chỉ số sinh học rất đáng lo ngại. Số lượng tiểu cầu chỉ còn 7G/L, chỉ số hematocrit giảm nhanh từ 0,533 xuống 0,433 trong cùng ngày, men gan tăng trên 3.000.

Hình ảnh X-quang ngực cho thấy rốn phổi và các nhánh phế quản hai bên tăng đậm. Bệnh nhân có bụng chướng, siêu âm phát hiện dịch ổ bụng, áp lực ổ bụng trên 40. Ngay lập tức, bệnh nhân được an thần, thở máy, sử dụng đồng thời Adrenalin và Noradrenalin để duy trì huyết áp, tiến hành lọc máu liên tục, truyền các chế phẩm máu và chọc dẫn lưu ổ bụng.

Tuy nhiên, tình trạng suy gan tiếp tục tiến triển, lượng dịch thoát ra nhiều, suy hô hấp ngày càng nặng. Các bác sỹ buộc phải chuyển bệnh nhân sang hỗ trợ bằng ECMO-VV, tăng liều vận mạch, tiên lượng trở nên rất xấu.

Bác sỹ Phạm Văn Phúc, Phó Giám đốc Trung tâm Hồi sức tích cực, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, bệnh nhân nhập viện trong tình trạng rất nặng, có nhiều bệnh lý nền, việc duy trì huyết áp đã phải sử dụng cùng lúc hai loại vận mạch.

Dù đã được điều trị tích cực với đầy đủ các biện pháp hồi sức hiện đại, diễn biến bệnh vẫn vô cùng phức tạp, suy gan và suy hô hấp không cải thiện. Trước tình trạng này, các bác sỹ đánh giá bệnh nhân có tiên lượng rất xấu, nguy cơ khó qua khỏi cao.

Trường hợp này là lời cảnh báo rõ ràng về mức độ nguy hiểm của sốt xuất huyết, đặc biệt ở những người có bệnh lý nền như béo phì, tim mạch, đái tháo đường, suy gan, suy thận hoặc các tình trạng khiến hệ miễn dịch suy giảm.

Bệnh thường chuyển sang giai đoạn nguy hiểm nhất từ ngày thứ ba đến ngày thứ bảy kể từ khi khởi phát sốt. Nếu thoát huyết tương nhiều, người bệnh có thể rơi vào sốc, kèm xuất huyết dưới da, niêm mạc, nội tạng hoặc tràn dịch màng bụng, màng phổi. Những trường hợp nặng có thể nhanh chóng dẫn đến suy đa tạng như suy gan, suy thận và suy hô hấp.

Bác sỹ Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm Phòng, chống dịch, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khuyến cáo, tiêm vắc-xin là một trong những biện pháp chủ động và hiệu quả nhằm giảm nguy cơ mắc bệnh cũng như hạn chế diễn biến nặng khi nhiễm virus Dengue.

Vắc-xin không thay thế hoàn toàn các biện pháp phòng muỗi đốt, diệt lăng quăng và bọ gậy, nhưng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cơ thể, đặc biệt với người có bệnh lý nền, người cao tuổi và nhóm miễn dịch suy giảm.

Tiêm vắc-xin phòng sốt xuất huyết giúp giảm nguy cơ nhập viện và hạn chế các biến chứng nặng như sốc, xuất huyết, suy gan và suy hô hấp.

Người dân cần chủ động tiêm đầy đủ, đúng lịch tại các cơ sở y tế đủ điều kiện, đồng thời duy trì các biện pháp phòng bệnh truyền thống để bảo vệ sức khỏe cho bản thân, gia đình và cộng đồng.

Các chuyên gia dịch tễ cảnh báo, Việt Nam cần xây dựng chiến lược phòng chống chủ động, tích hợp và dài hạn nhằm giảm gánh nặng bệnh tật cho cộng đồng.

Tổ chức Y tế Thế giới xếp sốt xuất huyết vào nhóm 10 mối đe dọa sức khỏe toàn cầu cần được ưu tiên ứng phó, và Việt Nam thuộc nhóm quốc gia có tỷ lệ mắc cao nhất khu vực Đông Nam Á. Trung bình mỗi năm nước ta ghi nhận hơn 100.000 ca bệnh, năm 2022 gần 370.000 ca, mức cao nhất từ trước đến nay.

PGS-TS.Nguyễn Vũ Trung, Viện trưởng Viện Pasteur TP.HCM nhấn mạnh, Việt Nam là một trong những điểm nóng của thế giới với diễn biến khó dự đoán. Bệnh hiện không chỉ gia tăng theo mùa mà còn lưu hành quanh năm, thay đổi theo từng địa phương. Chiến lược toàn diện cần bao gồm dự phòng, giám sát, điều trị, truyền thông và phối hợp liên ngành.

TS.Ngũ Duy Nghĩa, Trưởng Khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết, tỷ lệ mắc trên 100.000 dân vẫn cao nhất so với các bệnh truyền nhiễm khác. Bệnh lưu hành chủ yếu ở phía Nam, tiếp đến là miền Bắc, miền Trung và Tây Nguyên.

Cơ cấu tuổi mắc cũng thay đổi rõ rệt, tỷ lệ người bệnh trên 15 tuổi tại khu vực phía Nam tăng từ 18% năm 1999 lên 53% năm 2022, cho thấy sốt xuất huyết là nguy cơ với mọi lứa tuổi, không còn tập trung ở trẻ em.

Người dân vẫn chưa nhận thức đầy đủ về mức độ nghiêm trọng của bệnh, dù sốt xuất huyết phổ biến, diễn ra quanh năm và ảnh hưởng đến tất cả các nhóm tuổi.

Trong bối cảnh bệnh diễn biến khó lường và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, GS-TS Vũ Sinh Nam, Cố vấn cao cấp về sốt xuất huyết Dengue, nhấn mạnh Việt Nam chỉ có thể kiểm soát hiệu quả khi chuyển từ tư duy ứng phó thụ động sang chiến lược chủ động kết hợp nhiều biện pháp dự phòng.

Chiến lược này theo WHO phải tích hợp kiểm soát véc tơ truyền bệnh, giám sát dịch tễ, truyền thông thay đổi hành vi, điều trị dựa trên bằng chứng và dự phòng bằng tiêm chủng.

Sự phối hợp liên tục giữa các thành tố này sẽ giúp giảm nguy cơ bùng phát dịch và hạn chế các ca nặng. Truyền thông phòng chống sốt xuất huyết cần hướng tới thay đổi hành vi bền vững như vệ sinh môi trường, loại bỏ vật dụng chứa nước đọng và nhận diện sớm dấu hiệu cảnh báo bệnh nặng.

Công tác dự phòng luôn là lá chắn quan trọng. Ngoài kiểm soát muỗi và lăng quăng, vắc-xin sốt xuất huyết mở ra nhiều hy vọng. Vắc-xin TAK-003 tứ giá sống của Takeda đã được cấp phép tại nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, cho người từ bốn tuổi trở lên mà không cần xét nghiệm huyết thanh trước tiêm.

Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy vắc-xin hiệu lực cao trong phòng ngừa sốt xuất huyết có triệu chứng và nhập viện, đặc biệt hiệu quả ở trẻ em và thanh thiếu niên, với hồ sơ an toàn tốt, phản ứng chủ yếu nhẹ và tự hồi phục sau một đến hai ngày.

Tại Việt Nam, vắc-xin đã có tại hệ thống tiêm chủng Long Châu, giúp người dân chủ động phòng bệnh. Để phát huy tối đa hiệu quả vắc-xin, cần xây dựng chiến lược tiêm chủng hợp lý theo vùng dịch tễ, ưu tiên nhóm tuổi nguy cơ cao, đồng thời giám sát chặt chẽ sau tiêm để đánh giá hiệu quả và độ an toàn liên tục.