Trả lời câu hỏi của Báo Đầu tư tại họp báo Chính phủ thường kỳ chiều nay (6/11) về đề xuất cho phép nhập khẩu 37 toa tàu cũ Nhật Bản của Tổng công ty đường sắt Việt Nam (VNR), Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Ngọc Đông cho biết, từ tháng 10, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam đã có văn bản gửi các bộ, ngành có liên quan đề nghị nhập khẩu 37 toa tàu cũ do đối tác Nhật Bản tặng.

"Sau khi nhận được văn bản của Văn phòng Chính phủ, theo quy định chung, chúng tôi đang lấy ý kiến của các bộ ngành và trong ít ngày nữa sẽ có báo cáo gửi Văn phòng Chính phủ", ông Đông cho hay.

Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Nguyễn Ngọc Đông (Ảnh: Nhật Bắc)

Về quan điểm, Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải cho biết bộ đã nghiêm túc xem xét, đặt trong điều kiện khó khăn của doanh nghiệp trong bối cảnh Covid khó huy động vốn để đầu tư phương tiện, tuy nhiên cần căn cứ vào quy định pháp luật.

Theo đó, Luật Đường sắt năm 2017 quy định về đăng kiểm đối với phương tiện đường sắt, khi đưa vào sử dụng phải còn niên hạn do Chính phủ quy định, định kỳ đăng kiểm phải đảm bảo an toàn, bảo về môi trường. Nghị định 65 của Chính phủ quy định, đối với phương tiện đường sắt nhập khẩu phải dưới 10 năm với toa xe chở khách, 15 năm với toa xe chở hàng.

"Chiếu theo các quy định này, toa xe sản xuất năm 1979-1982 đã 39-42 năm rồi, chúng ta thấy nó không đáp ứng yêu cầu quy định pháp luật", Thứ trưởng Đông nói.

Bên cạnh đó, theo ông Đông, khổ đường sắt của Nhật Bản là 1.067 mm, khi nhập về phải hoán cải và đăng kiểm lại, chi phí khoảng 140 tỷ đồng.

Ngoài ra, Việt Nam có các cơ sở đóng toa xe ở Hà Nội, Bình Dương, TP.HCM… đều đóng được toa xe, do đó cần xem xét các yếu tố nhằm phát triển công nghiệp đường sắt.

"Với 3 nội dung trên, chúng tôi đang tập hợp các ý kiến, tuy nhiên quan điểm của Bộ Giao thông vận tải là không đồng thuận", ông Đông nêu rõ.

Trước đó, như Báo Đầu tư đã đưa tin giữa tháng 10, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam có văn bản kiến nghị Chính phủ cho phép nhập 37 toa tàu cũ được Nhật Bản chuyển giao miễn phí. Theo lãnh đạo VNR, 37 toa tàu loại Kiha 40 và Kiha 48 được Nhật Bản sản xuất giai đoạn 1979-1982 do Công ty Đường sắt Đông Nhật Bản (JR East) sử dụng, hiện đã ngừng khai thác.

Các toa tàu có ghế mềm, điều hòa không khí với công suất 68-82 chỗ ngồi, 28-34 chỗ đứng, vận hành với tốc độ tối đa 95 km/h trên các tuyến đường sắt khổ 1.067 mm của Nhật Bản. Toa tàu có thể vận hành độc lập hoặc dễ ghép nối thành đoàn tàu tùy theo nhu cầu sử dụng.

Lãnh đạo Tổng công ty Đường sắt Việt Nam cho biết, sau khoảng 40 năm vận hành, cả hai loại toa tàu không gặp vấn đề nghiêm trọng về an toàn và chất lượng. JR East sẽ chuyển giao miễn phí cho VNR các toa tàu nếu có nhu cầu. Phía Việt Nam sẽ chịu chi phí liên quan đến nhập khẩu, cải tạo.