Ảnh minh họa. Nguồn: Internet

Theo đại diện Cục Giám sát quản lý về hải quan (Tổng cục Hải quan), Ban soạn thảo Nghị định dự kiến sẽ bỏ quy định cho phép nộp chứng từ giấy trong hồ sơ hải quan. Quy định mới này sẽ khắc phục tình trạng Hải quan địa phương yêu cầu DN nộp hồ sơ giấy cho dù đã nộp hồ sơ điện tử trên hệ thống.

Xảy ra tình trạng trên là do các quy định tại khoản 2 Điều 3 Thông tư 38/2015/TT-BTC cho phép người khai hải quan có thể lựa chọn nộp hồ sơ hải quan (đối với những trường hợp phải kiểm tra hồ sơ) dưới dạng giấy hoặc dạng điện tử gửi thông qua hệ thống.

Qua khảo sát và kiểm tra thực tế, do quy định hai phương thức nộp hồ sơ như trên đã dẫn đến tình trạng hầu như tờ khai luồng Vàng, Đỏ đều lưu giữ hồ sơ giấy, mặc dù Hệ thống VNACCS đã cho phép khai chứng từ trong hồ sơ hải quan theo phương thức điện tử.

Điều này gây mất thời gian, tốn kém chi phí in ấn và đi lại của DN; đồng thời chưa đảm bảo được yêu cầu cải cách thủ tục hành chính theo hướng điện tử, hạn chế tiếp xúc giữa DN và cơ quan Hải quan.

Chính vì vậy, Ban soạn thảo dự kiến quy định cụ thể: Hồ sơ hải quan phải nộp dưới dạng điện tử, trừ một số chứng từ theo quy định phải là bản chính như C/O, giấy phép, kết quả kiểm tra chuyên ngành (trong trường hợp chưa thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia). Việc nộp hồ sơ giấy chỉ áp dụng với một số trường hợp đặc biệt như: Hệ thống gặp sự cố hoặc các trường hợp khai hải quan trên tờ khai hải quan giấy…

Quy định như trên sẽ giúp Tổng cục Hải quan xác định chính xác thời gian kiểm tra hồ sơ của công chức hải quan, tránh phát sinh tiêu tực, yêu cầu phát sinh thêm giấy tờ ở địa phương; đồng thời thể hiện được tinh thần của Nghị quyết 19/NQ-CP trong việc rút ngắn thời gian thông quan đối với hàng hóa XNK.

Nội dung này đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ của DN cũng như Hải quan địa phương, thể hiện đúng chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính trong việc cắt giảm thời gian thông quan; đồng thời đạt mục tiêu cải cách hiện đại hóa của Tổng cục Hải quan là thực hiện thủ tục hải quan trong môi trường điện tử mọi lúc- mọi nơi- mọi phương tiện.

Tuy nhiên, các ý kiến cũng đề nghị Ban soạn thảo cần nghiên cứu kỹ nội dung này để xây dựng phần mềm cho phép DN khai toàn bộ hồ sơ hải quan và các chứng từ khác có liên quan trên hệ thống (trừ các trường hợp quy định phải là bản chính); đồng thời có lộ trình thực hiện cụ thể, chi tiết hơn nữa để đảm bảo không gây khó khăn vướng mắc cho Hải quan địa phương. Bởi, Luật Hải quan 2014 quy định thời gian cơ quan Hải quan kiểm tra hồ sơ là 2 giờ, trong khi một ngày tại một chi cục có thể có vài trăm tờ khai, nhưng cán bộ công chức chỉ có vài người sẽ khó đảm bảo được yêu cầu này.