Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn phát biểu - Ảnh: Đức Thanh.

Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức đánh giá, rà soát tất cả các vấn đề xảy ra trong thực tiễn về thi cử. Trong thời gian tới sẽ có những biện pháp để vừa nâng cao chất lượng thi cử, vừa kiểm soát gian lận, tiêu cực.

Nội dung trên được Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đề cập trong báo cáo giải trình sáng 31/10 tại Quốc hội.

Trước đó, thảo luận tại hội trường chiều 30/10 và đầu giờ sáng 31/10, nhiều đại biểu đề cập một số vấn đề cần được quan tâm khắc phục trong lĩnh vực giáo dục.

Theo đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai), chính sách về giáo dục phải có tầm nhìn dài hạn, được chuẩn bị bài bản và thực hiện nhất quán. Những bất cập về thi cử, tuyển sinh, dạy thêm, học thêm, sách giáo khoa và sắp xếp trường lớp đặt ra yêu cầu rà soát đồng bộ và nâng cao chất lượng của lĩnh vực giáo dụ, đào tạo.

Ông An đề nghị nghiên cứu, đánh giá lại việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT hiện nay, làm rõ mục tiêu, sự cần thiết và hiệu quả trong mối quan hệ với đánh giá quá trình học tập, tuyển sinh đi học và phân luồng học sinh. Từ đó, lựa chọn phương án bảo đảm thực chất, công bằng, giảm áp lực và chi phí cho gia đình, xã hội.

Mỗi thay đổi trong giáo dục đều tác động đến hàng triệu học sinh, giáo viên và gia đình. Vì vậy, phải đánh giá tác động đầy đủ, lắng nghe ý kiến thực chất, công bố đủ sớm và có lộ trình chuyển tiếp rõ ràng. Không thể để mỗi mùa thi đến, học sinh, phụ huynh lại thấp thỏm chờ quy định mới; nhà trường, giáo viên bị động điều chỉnh việc dạy và học. Đổi mới phải giúp học sinh học thực chất, giáo viên yên tâm dạy học và gia đình tin tưởng vào nhà trường, theo đại biểu An.

Đề cập vấn đề thi cử trong phát biểu giải trình, Bộ trưởng Sơn cho biết, vừa rồi Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu cho Thủ tướng ban hành Chỉ thị về tăng cường các biện pháp chống gian lận trong thi cử và đánh giá kết quả học tập.

Về chương trình, sách giáo khoa, ông Sơn cho hay đã ban hành kế hoạch rà soát, sửa đổi, hoàn thiện đồng bộ chương trình, sách giáo khoa. Trong năm 2026 sẽ hoàn thành việc sửa đổi chương trình, và trong năm 2027 sẽ hoàn thành việc sửa đổi, hoàn thiện bộ sách giáo khoa để đưa vào sử dụng thống nhất từ năm học 2028-2029. Theo chỉ đạo của Thủ tướng, từ năm học 2028-2029 sẽ cung cấp miễn phí sách giáo khoa cho học sinh, sớm hơn 1 năm so với Nghị định của Chính phủ.

Về an toàn trường học và vệ sinh an toàn thực phẩm, người đứng đầu ngành giáo dục thông tin, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã xin ý kiến về Thông tư quy định về cung cấp bữa ăn nội trú, bán trú và đang xin ý kiến để ban hành trong thời gian tới.

Với vấn đề bạo lực học đường, đặc biệt là an toàn đối với trẻ em, học sinh trên không gian mạng, Bộ trưởng cho hay, Chính phủ đã chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với Bộ Công an và các bộ, ngành liên quan để hoàn thiện văn bản pháp luật quy định rõ trách nhiệm của các bên liên quan trong việc bảo vệ học sinh trên môi trường mạng, cũng như trách nhiệm của các nhà mạng, các bên cung cấp dịch vụ trên mạng. Trong thời gian tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng có kế hoạch đề xuất với Chính phủ sửa đổi Nghị định 80 năm 2017 để kiểm soát bạo lực học đường, có biện pháp phòng chống và xử lý, quy định rõ trách nhiệm của nhà trường, địa phương, gia đình và các bên liên quan trong việc bảo vệ học sinh, đồng thời giữ kỷ cương trong trường học.

Hồi âm quan tâm của đại biểu về đội ngũ nhà giáo, Bộ trưởng nói, sau quá trình sắp xếp đã có một số lượng khá lớn, gần 30.000 cán bộ quản lý giáo dục được chuyển sang làm nhiệm vụ dạy học, qua đó cũng giảm được tình trạng thiếu giáo viên.

Bộ cũng đã hướng dẫn các địa phương khẩn trương và tích cực sắp xếp đội ngũ giáo viên, điều chuyển, luân chuyển giữa các địa bàn khác nhau để tránh việc thừa thiếu cục bộ. Đồng thời, đang chuẩn bị ban hành Thông tư về điều chỉnh định mức giáo viên/trường lớp và hướng dẫn các địa phương thống kê đầy đủ, chính xác số lượng đội ngũ nhà giáo lên cơ sở dữ liệu toàn ngành; trên cơ sở đó đề xuất các cấp có thẩm quyền bổ sung biên chế trong thời gian tới.